II SA/Wa 774/25
WyrokWSA w Warszawie2025-12-10
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Joanna Kruszewska-Grońska, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który w okresie zwolnienia lekarskiego wystawiał skierowania na badania diagnostyczne w ramach swojej prywatnej praktyki lekarskiej, traci prawo do uposażenia za okres tego zwolnienia?Ratio decidendi
Żołnierz zawodowy, który w okresie zwolnienia lekarskiego prowadzi działalność zarobkową, w tym wystawia skierowania na badania diagnostyczne w ramach swojej praktyki lekarskiej, traci prawo do uposażenia za cały okres tego zwolnienia. Samo wykonywanie pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego jest bezwzględną przesłanką utraty prawa do uposażenia, niezależnie od celu i charakteru zwolnienia.Stan faktyczny
Skarżący, oficer G. R., wniósł skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojskowego Szpitala Klinicznego o utracie prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Organy ustaliły, że w okresie zwolnienia lekarskiego skarżący wystawiał skierowania na badania diagnostyczne w ramach swojej prywatnej praktyki lekarskiej, co zostało uznane za wykonywanie pracy zarobkowej i nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc m.in. zarzuty procesowe i materialne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego oddala skargę
[...] G. R. (dalej: "skarżący", "oficer") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej: "Minister", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") z [...] lutego 2025 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z [...] SPZOZ w [...] (dalej: "Komendant", "organ pierwszej instancji") z [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty przez skarżącego prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, na którym przebywał od [...] lutego 2024 r. do [...] marca 2024 r. (30 dni) na podstawie zaświadczenia [...] (rozkaz dzienny Komendanta z [...] lutego 2024 r. nr [...]) w wysokości 30/30 części uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na stanowisku służbowym ordynatora Oddziału (grupa uposażenia U:15B) w kwocie 10.899 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dokumentach znajdujących się w Pionie Głównego Księgowego [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z [...] SPZOZ w [...] (dalej: "Szpital"), stanowiących załączniki do faktur wystawianych przez Szpital za wykonane w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] sierpnia 2024 r. usługi (badania diagnostyczne i laboratoryjne) na rzecz pacjentów skierowanych na te badania przez podmioty lecznicze, z którymi Szpital zawarł umowy na wykonanie tego rodzaju usług, a w których działalność gospodarczą wykonywał skarżący, ujawniono skierowania na badania diagnostyczne opatrzone jego pieczęciami i podpisami. Wobec tego, że we wskazanym okresie oficer wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich, organ pierwszej instancji powziął podejrzenie, iż skarżący nieprawidłowo wykorzystywał te zwolnienia lekarskie, wykonując w ich trakcie pracę zarobkową (prowadził działalność gospodarczą).
W celu wyjaśnienia wzmiankowanych wątpliwości, rozkazem dziennym z [...] października 2024 r. Komendant upoważnił dwóch pracowników Szpitala do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez oficera w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] sierpnia 2024 r.
Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli, po zapoznaniu się z dokumentacją zgromadzoną w Pionie Głównego Księgowego Szpitala, ustaliły, że w ww. okresie skarżący przebywał [...] na zwolnieniach lekarskich, łącznie przez [...] dni, podczas których wystawiał i opatrywał imienną pieczęcią i własnoręcznym podpisem [...] skierowań, co zostało stwierdzone protokołem z [...] listopada 2024 r. Według faktur: z [...] marca 2024 r. nr [...], z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] i z [...] czerwca 2024 r. nr [...] (wraz z załącznikami), oficer w dniach od [...] marca 2023 r. do [...] kwietnia 2024 r. wystawił [...] skierowań na badania laboratoryjne, pomimo przebywania w tym okresie na zwolnieniu lekarskim. W każdym przypadku skierowanie zostało opatrzone imienną pieczęcią i własnoręcznym podpisem skarżącego, a także wystawione w czasie obejmującym jego zwolnienie lekarskie.
W tym stanie rzeczy, organ pierwszej instancji, stosownie do art. 279 ust. 13 w związku z art. 120 ust. 1 pkt 1 i art. 279 ust. 3, ust. 7 i ust. 10 oraz art. 452 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 825 ze zm., dalej: "u.o.O."), stwierdził decyzją z [...] listopada 2024 r. utratę przez oficera prawa do uposażenia za powołany na wstępie okres zwolnienia lekarskiego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od ww. decyzji, organ drugiej instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w rozstrzygnięciu Komendanta. Powołując się na art. 279 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 7, ust. 9, ust. 10, ust. 12, ust. 13 i ust. 14 u.o.O., organ odwoławczy ocenił, iż zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy potwierdza wystąpienie nieprawidłowości w wykorzystywaniu przez oficera zwolnienia lekarskiego, które uzasadniały orzeczenie o utracie przez niego prawa do uposażenia za czas zwolnienia lekarskiego.
Minister podkreślił, że zgodnie z ww. przepisami u.o.O. organ pierwszej instancji miał prawo do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania przez żołnierza zawodowego zwolnienia lekarskiego, w szczególności zweryfikowania, czy w okresie orzeczonej niezdolności do służby nie wykonuje pracy zarobkowej.
W ocenie organu drugiej instancji, materiały, zgłoszone przez skarżącego w piśmie z [...] lutego 2025 r. jako dowody, nie mają znaczenia dla sprawy (art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: "k.p.a."). Z punktu widzenia pojęcia "prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego" nie są ważne ani jego powód ani to, co konkretnie strona robiła w zakresie działalności zawodowej. Sednem jest bowiem przeznaczenie zwolnienia lekarskiego jako okresu niezdolności do pracy, którego bieg służyć ma odtworzeniu tej zdolności. Innymi słowy, jakikolwiek przejaw działalności służbowej przeczy niezdolności do niej. Dowody w tym zakresie (zarówno umowy, jak i zeznania świadka) nie są dla sprawy istotne, gdyż nie wpłyną na inne fakty - wystawiania przez oficera skierowań, czyli podjęcia aktywności zawodowej w datach przebywania na zwolnieniu, niezależnie czy czynił to dla zysku czy prospołecznie. W odwołaniu skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1395/15, starając się wykazać związek możliwości ustalenia prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego z charakterem choroby oraz wykonywanymi przez chorego czynnościami (tu nazwanymi aktywnościami), a nadto obowiązkiem zbadania przez organ, na jakie schorzenie cierpiała strona oraz w jaki sposób kolidowało to z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Organ odwoławczy odnotował, iż - wbrew stanowisku skarżącego - pogląd zaprezentowany w ww. wyroku nie jest elementem ugruntowanego orzecznictwa. Działalność w ramach własnej praktyki lekarskiej, dodatkowo z wystawianiem za ten okres faktur, choć oficer temu zaprzecza, ma charakter zarobkowy. Dlatego żądanie przeprowadzenia nowych dowodów, zdaniem Ministra, nie jest celowe ani potrzebne, a przy tym nie wpływa na szybkość postępowania. Brak jest dostatecznych argumentów przemawiających za podważeniem dotychczasowych ustaleń. Przedstawiona przez skarżącego umowa o świadczenie usług medycznych w zakresie badań diagnostycznych jest umową odpłatną, zaś oficer kwestionuje fakt przysporzenia majątkowego za czynności w tym zakresie. Ponadto dla "prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego" nie ma znaczenia okoliczność uprzednio prowadzonej kontroli (i stwierdzenia bądź niestwierdzenia w jej trakcie nieprawidłowości m.in. co do miejsca prowadzonej działalności).
Minister wskazał na stanowisko sądów administracyjnych odnośnie celu zwolnienia lekarskiego. Otóż jest nim uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby (pracy), ponieważ sam fakt uzyskania przez żołnierza zwolnienia lekarskiego przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym. Tym samym, przez nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy rozumieć każdą czynność, która nie stanowi dla osoby niezdolnej do służby czynności dnia codziennego. Także zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić nie uprawnia żołnierza korzystającego ze zwolnienia lekarskiego do swobodnego i niczym nieograniczonego dysponowania takim czasem.
Za zachowanie niezgodne z celem wystawienia zwolnienia należy uznać takie zachowanie, które jest w powszechnym odczuciu nieodpowiednie dla osoby chorej i nasuwa wątpliwości co do jej rzeczywistego stanu zdrowia (vide A. Rzetecka-Gil [w:] Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2017, art. 17, Oficyna 2009). Chodzi tu o zachowania narażające (w jakikolwiek sposób) zdrowie osoby korzystającej ze zwolnienia, jak też takie, które wskazują, iż rzeczywisty stan zdrowia danej osoby nie przemawia za korzystaniem przez nią z tego zwolnienia. Innymi słowy, przebywając na zwolnieniu lekarskim żołnierz powinien podejmować jedynie taką aktywność, która jest potrzebna do jego codziennego funkcjonowania i która jest nastawiona na poprawę stanu zdrowia. Wychodzenie poza te ramy nasuwa przypuszczenie, że zwolnienie zostało nadużyte. Nie może bowiem dojść do sytuacji, gdy zwolnienie lekarskie traktuje się zamiennie z urlopem wypoczynkowym i korzysta się z tego uprawnienia w innych celach niż powrót do zdrowia czy opieka nad chorym, np. w celach rozrywkowych, wykonania zaległych prac remontowych bądź w celu dodatkowego zarobku.
Organ odwoławczy zgodził się ze skarżącym, że nie każda praca - nawet jeżeli przewidziana jest za nią pewna rekompensata finansowa - ma charakter zarobkowy. To nie wynagrodzenie jest determinantem powodującym jej podjęcie. Obowiązek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od służby (pracy), zgodnie z jego celem - w sensie poddania się zaleceniom i wskazaniom lekarskim - stawia wymóg wyeliminowania sytuacji przeciwnych takiemu celowi. Należy zatem zaniechać zachowań, które stanowią wykorzystywanie zwolnienia w innym celu niż odzyskanie zdolności do służby (pracy). Dlatego trudno uznać wystawianie skierowań na badania diagnostyczne przez skarżącego (jako [...]), przebywającego na zwolnieniu lekarskim w tym samym terminie, w którym wystawił przedmiotowe skierowania, za czynności obliczone na odzyskanie przez niego zdolności do służby (pracy).
Organ drugiej instancji nie podzielił również stanowiska, iż wzmiankowane wystawianie skierowań na badania diagnostyczne przez oficera ma charakter formalny i incydentalny. Skierowania te opatrzone są bowiem danymi działalności gospodarczej NIP: [...] i REGON: [...]. Pod ww. danymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowana jest działalność gospodarcza, którą prowadzi skarżący. Jest to działalność określona z [...] jako praktyka lekarska specjalistyczna. Nie można więc przyjąć formalnego, incydentalnego czy zachowawczego charakteru czynności wystawiania przez skarżącego skierowań na badania diagnostyczne. W protokole kontroli z [...] listopada 2024 r. podano, że od [...] stycznia 2022 r. do [...] sierpnia 2024 r. oficer (korzystając [...] ze zwolnień lekarskich, łącznie przez [...] dni) wystawił [...] skierowań na badania diagnostyczne.
Opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego skarżący (reprezentowany przez adwokat A. W.) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego tj.:
a. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 279 ust. 7 u.o.O. poprzez rozpoznanie sprawy w oparciu o niepełne ustalenia faktyczne, brak rzetelnej weryfikacji i analizy okoliczności istotnych dla sprawy, wobec tego, że:
• podjęcie czynności ratowania życia i zdrowia przez żołnierza będącego lekarzem w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie świadczy o wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego w sposób nieprawidłowy,
• kluczowym jest ustalenie, czy rzeczywiście skarżący wykonywał w czasie zwolnienia pracę zarobkową i uzyskał w tym zakresie jakiekolwiek przysporzenie majątkowe czy też jego czynności ograniczyły się jedynie do opatrzenia podpisem przedmiotowych skierowań na badania laboratoryjne i diagnostyczne, czego zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji zupełnie zaniechał, a także pominął uwagi oficera złożone do protokołu z [...] listopada 2024 r.,
• nie ustalono, jaki był zakres oraz czy podejmowane przez skarżącego czynności kolidowały z możliwością uzyskania pełnego powrotu do zdrowia,
• zgromadzony w ramach niniejszego postępowania materiał dowodowy jest niekompletny i nie pozwala na wydanie prawidłowej merytorycznej decyzji administracyjnej, gdyż wyjaśnienia wymagają w szczególności ww. okoliczności,
- które to naruszenie skutkowało błędnym ustaleniem, poczynionym w sposób automatyczny i bezrefleksyjny, iż skarżący w sposób nieprawidłowy wykorzystywał zwolnienie lekarskie i prowadził działalność zarobkową w okresie tego zwolnienia, co doprowadziło do wydania wadliwych decyzji;
b. art. 7, art. 78 i art. 75 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z zeznań w charakterze świadka K. P. oraz brak zwrócenia się do Komendanta w celu ustalenia w szczególności, z jakich przyczyn i powodów skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, a także jaki zakres czynności w kwestionowanych okresie rzeczywiście podejmował, w tym również zaniechanie przeprowadzenia dowodu z urzędu w postaci zwrócenia się do lekarzy, którzy wystawili zwolnienia lekarskie skarżącemu, celem ustalenia w szczególności, jaki był zakres oddziaływania podejmowanych czynności na zdrowie oficera,
- które to naruszenie skutkowało błędnym ustaleniem, że podejmowane przez skarżącego czynności kolidowały z pełnym powrotem do zdrowia w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim, a w rezultacie zwolnienie lekarskie było wykorzystane w sposób nieprawidłowy;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 279 ust. 13, ust. 3, ust. 4 i ust. 7 u.o.O. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie utraty przez oficera prawa do uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, podczas gdy:
• nie każda aktywność wykonywana w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim, może być traktowana jako praca zarobkowa i niewłaściwe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego - w konsekwencji sam fakt wystawienia skierowań na badania diagnostyczne/laboratoryjne przez skarżącego nie stanowi automatycznie o nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego,
• zgodnie z linią orzeczniczą, każdy przypadek ewentualnego wykorzystania zwolnienia lekarskiego w sposób nieprawidłowy należy badać indywidulanie poprzez ustalenie w pierwszej kolejności rodzaju choroby czy niesprawności doskwierającej stronie, zakresu prac oraz tego, czy czynności te kolidowały lub choćby co najmniej utrudniały pełny powrót do zdrowia, czego w ramach przedmiotowego postępowania w żadnym zakresie nie zbadano,
• nie zostały ustalone okoliczności pozwalające na stwierdzenie, iż zwolnienie lekarskie było wykorzystywane niezgodnie z jego celem, a mimo to wydana została zaskarżona decyzja, która w konsekwencji nie odpowiada prawu.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z [...] października 2025 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1. zarządzenia prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], Działu do Spraw Wojskowych w [...], w przedmiocie udostępnienia akt sprawy z [...] sierpnia 2025 r. o sygn. [...],
2. opinii sądowo-psychiatrycznej z [...] lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt [...]
na okoliczność:
• ich treści,
• wyrażenia zgody przez prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], Działu do Spraw Wojskowych w [...], na wykorzystanie materiałów postępowania przygotowawczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym,
• stanu zdrowia skarżącego,
• przyczyn przebywania na zwolnieniu lekarskim,
• zasadności podniesionych zarzutów,
• wykazania, że skarżący nie wykorzystał zwolnienia lekarskiego w sposób nieprawidłowy,
• wykazania, iż oficer mógł wykonywać inne czynności poza Szpitalem,
• wykazania, że koniecznym pozostaje dokładne ustalenie przyczyn, dla których skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, co nie zostało dokonane przez organy obu instancji.
Skarżący wyjaśnił, iż leczył się z powodu dolegliwości lękowo-depresyjnych, wywołanych mobbingiem w miejscu pracy, w związku z czym otrzymywał określone środki farmaceutyczne oraz zwolnienie lekarskie. W myśl wniosków przedłożonej opinii, oficer nie był w stanie wykonywać zawodowej służby wojskowej w Szpitalu, lecz jego stan psychiczny pozwalał na wykonywanie praktyki w innym miejscu. Biegła stwierdziła, że jest możliwe, aby funkcjonowanie zawodowe pacjenta z rozpoznaniem zaburzeń adaptacyjnych wynikających z mobbingu różniło się w zależności od miejsca wykonywania pracy – w Szpitalu oraz w ramach własnej praktyki lekarskiej, gdzie skarżący przyjmował pacjentów na własnych zasadach, we własnym tempie. We wnioskach biegła uznała, iż oficer z powodu zaburzeń adaptacyjnych nie był w stanie wykonywać zawodowej służby wojskowej w Szpitalu, ale jego stan psychiczny pozwalał na wykonywanie obowiązków lekarza poza Szpitalem, a mianowicie w ramach prywatnej praktyki lekarskiej. Zdaniem skarżącego, czynności te nie kolidowały z jego powrotem do pełnego stanu zdrowia.
Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") dopuścił dowód z dokumentów zawnioskowanych w ww. piśmie oficera z [...] października 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badaniu podlega wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis art. 134 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei art. 135 p.p.s.a. nakazuje sądowi stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że zaskarżone rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
Według przepisów art. 279 u.o.O.: prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego może podlegać kontroli, którą przeprowadza dowódca jednostki wojskowej (ust. 1 i ust. 2 pkt 2); jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, żołnierz zawodowy traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (ust. 3); kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy żołnierz zawodowy w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej (ust. 4); kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przeprowadza osoba upoważniona przez dowódcę jednostki wojskowej (ust. 9); w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli, że żołnierz zawodowy wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (ust. 10); protokół przedstawia się żołnierzowi zawodowemu w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag żołnierz zawodowy potwierdza własnoręcznym podpisem (ust. 12); na podstawie ustaleń zawartych w protokole dowódca jednostki wojskowej stwierdza, w drodze decyzji, utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4 (ust. 13); od decyzji, o której mowa w ust. 13, żołnierzowi zawodowemu przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 14).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż zaistniały nieprawidłowości w wykorzystywaniu przez skarżącego zwolnienia lekarskiego, uzasadniające orzeczenie o utracie przez niego prawa do uposażenia za cały czas zwolnienia lekarskiego.
Cytowane wyżej przepisy nie nasuwają wątpliwości interpretacyjnych. Zaakcentować trzeba, że użyty w art. 279 ust. 4 u.o.O. zwrot "w szczególności" wskazuje, iż w ramach "wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem" nie mamy do czynienia z katalogiem zamkniętym, ponieważ ta "niezgodność" wykorzystania zwolnienia lekarskiego może przybrać różną postać w zależności od konkretnego przypadku, przy czym wszystkich takich przypadków nie sposób enumeratywnie wymienić. Natomiast sam fakt świadczenia pracy zarobkowej na rzecz innych podmiotów w okresie korzystania przez żołnierza zawodowego ze zwolnienia lekarskiego stanowi przypadek szczególny, z którym ustawodawca związał bezpośrednio skutek w postaci utraty prawa do uposażenia. Jest to bezwzględna przesłanka utraty prawa do uposażenia, która nie wymaga badania przez organ celu i charakteru zwolnienia lekarskiego. Innymi słowy, sposób sformułowania przepisu przez przykładowe podanie przypadku wykonywania pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego (określenie "w szczególności"), wskazuje, że ustawodawca wprost zdecydował, iż sytuacja wykonywania pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego będzie równoznaczna z wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2243/18, LEX nr 3220403).
Podkreślenia również wymaga, że praca zarobkowa w rozumieniu omawianego przepisu wykonywana jest najczęściej w oparciu o zawartą wcześniej umowę o pracę z uwzględnieniem warunków określonych w kodeksie pracy; może ona też wynikać z szeregu umów cywilnych, a także prowadzenia działalności gospodarczej, zaś celem tej pracy jest osiąganie wynagrodzenia lub dochodu dla zaspokajania potrzeb materialnych (vide wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16 maja 1996 r., sygn. akt III AUr 388/96, LEX nr 28681 i Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 stycznia 1999 r., sygn. akt III AUa 945/98,OSA 1999/11-12/58; wyroki Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt II UKN 513/99, OSNP 2001/20/627 i z 19 lipca 2001 r., sygn. akt II UKN 494/00, OSNP 2003/9/234). O zakwalifikowaniu wykonywania określonych czynności jako "pracy" decyduje charakter stosunku prawnego, na podstawie którego są one wykonywane oraz ich rodzaj.
Ustalenia, poczynione przez orzekające w sprawie organy, odnośnie łącznego wymiaru [...] zwolnień lekarskich oficera ([...] dni w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] sierpnia 2024 r.), a także liczby wystawionych przez niego oraz opatrzonych jego imienną pieczęcią i własnoręcznym podpisem [...] skierowań, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym (vide protokół z [...] listopada 2024 r.; faktury: z [...] marca 2024 r. nr [...], z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] i z [...] czerwca 2024 r. nr [...] wraz z załącznikami) Bezsprzecznie skarżący, pozostając na zwolnieniu lekarskim, prowadził działalność w ramach własnej praktyki lekarskiej. Wystawienie skierowania na badania laboratoryjne wiąże się z koniecznością przeprowadzenia co najmniej wywiadu lekarskiego z pacjentem (a często wymaga też analizy dotychczasowej dokumentacji medycznej). Jest to więc czynność mieszcząca się w ramach działań medycznych lekarza. W ocenie tutejszego Sądu, powyższe wskazuje, iż skarżący wykonywał pracę zarobkową. Umowa o świadczenie usług medycznych w zakresie badań diagnostycznych, znajdująca się w aktach sprawy, potwierdza to stanowisko. Co więcej, znajduje ono też potwierdzenie w dopuszczonym na rozprawie dowodzie z dokumentów zawnioskowanych w piśmie oficera z [...] października 2025 r. Otóż w opinii sądowo-psychiatrycznej wyraźnie stwierdzono, iż wprawdzie skarżący nie był w stanie wykonywać zawodowej służby wojskowej w Szpitalu, jednak jego stan psychiczny pozwalał na wykonywanie praktyki w innym miejscu. Tym samym oficer de facto potwierdził wykonywanie czynności w ramach własnej praktyki lekarskiej, zapewniając, że czynności te nie kolidowały z jego powrotem do pełnego stanu zdrowia.
W tym stanie sprawy organy obu instancji w sposób prawidłowy zastosowały przepisy u.o.O., stwierdzając utratę przez skarżącego prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, na którym przebywał w dniach od [...] lutego 2024 r. do [...] marca 2024 r. (30 dni) na podstawie zaświadczenia [...] nr [...] (rozkaz dzienny organu pierwszej instancji z [...] lutego 2024 r. nr [...]) w wysokości 30/30 części uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na stanowisku służbowym ordynatora Oddziału (grupa uposażenia U: 15B) w kwocie 10.899 zł.
Według Sądu, nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności te wymienione w skardze. Minister i Komendant nie uchybili przepisom proceduralnym, gdyż zebrali wystarczający materiał dowodowy oraz przeanalizowali wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W konsekwencji tutejszy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta są prawidłowe i brak jest jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło