II SA/Wa 776/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-12
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji może odmówić uznania orzeczenia psychologicznego wydanego w trybie odwoławczym jako podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń, jeśli strona przedstawi inną opinię psychologiczną wydaną przez tego samego psychologa?Ratio decidendi
Organ Policji nie może odmówić uznania ostatecznego orzeczenia psychologicznego wydanego w trybie odwoławczym jako podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń, nawet jeśli strona przedstawi inną opinię psychologiczną wydaną przez tego samego psychologa. Orzeczenia wydane w trybie odwoławczym są ostateczne i wiążące dla organów Policji, które nie posiadają kompetencji do ich weryfikacji. Kontrola nad pracą psychologów sprawuje wojewoda.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. G. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Komendant Wojewódzki Policji cofnął pozwolenie, opierając się na ostatecznym orzeczeniu psychologicznym stwierdzającym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. J. G. kwestionował prawidłowość orzeczenia psychologicznego, wskazując na inne, korzystne dla niego opinie wydane przez tego samego psychologa, a także zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę –
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. cofającą J. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia wydanego J. G. pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą wszczęcia przedmiotowego postępowania była treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Organ Policji uzyskał bowiem informację, że J. G. używał broni myśliwskiej niezgodnie z przeznaczeniem i może nie posiadać zdolności do dysponowania bronią. Nadto, że broń przechowywał niezgodnie z obowiązującymi przepisami.
Strona, w oparciu o przepis art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, została zobowiązana do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedłożenia uzyskanych orzeczeń organowi Policji.
J. G. przedłożył orzeczenia - psychologiczne nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. oraz lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. - stwierdzające, że może dysponować bronią.
Organ prowadzący postępowanie, odwołał się od przedłożonych przez stronę orzeczeń.
W dniu [...] października 2015 r. uzyskano ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydane przez uprawnionego psychologa A. O. stwierdzające, że J. G. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią.
Nadto, w dniu [...] października 2015 r. uzyskano także orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wydane w trybie odwoławczym przez Instytut [...] w S. stwierdzające, iż J. G. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią.
Organ I instancji przeprowadził również dowód z zeznań świadków - A. P., (sąsiada strony) i A. G. (małżonki strony) oraz dowód z przesłuchania strony.
W prowadzonym postępowaniu uzyskano także informacje z Komisariatu Policji w J., z których wynikało, że J. G. posiada właściwe warunki do przechowywania broni oraz, że brak informacji o tym aby używał broni palnej myśliwskiej niezgodnie z przeznaczeniem.
Z informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Karnego wynikało, że J. G. jest osobą niekaraną.
Pełnomocnik J. G. w piśmie procesowym z dnia [...] października 2015 r. zgłosił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii psychologicznej wydanej przez A. O. w dniu [...] października 2015 r. na okoliczność cech osobowościowych oraz funkcjonowania społecznego J. G.
Organ nie uwzględnił tego wniosku dowodowego.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji cofnął J. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu administracyjnym uzyskano ostateczne orzeczenie lekarskie, stwierdzające, że strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Ustalono także, że strona jest osobą niekaraną i posiada odpowiednie warunki do przechowywania broni. Nie potwierdzono również informacji o używaniu przez stronę broni niezgodnie z przeznaczeniem. Nie zdołano także potwierdzić jednoznacznie, by strona niewłaściwie przechowywała broń, bowiem zeznania świadka i strony są sprzeczne. Jednostka Policji, właściwa do miejsca zamieszkania strony, również poinformowała, że nie potwierdzono, aby strona w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami przechowywała posiadane jednostki broni.
Odpadły tym samym przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.
Uprawniony psycholog, w orzeczeniu z dnia [...] września 2015 r. nr [...], stwierdził jednak, że J. G. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. W związku z powyższym organ Policji jest zobowiązany do cofnięcia stronie pozwolenia na broń w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.
Organ podkreślił przy tym, że orzeczenia lekarskie i orzeczenia psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są niepodważalne i jako takie nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. W konsekwencji, jeżeli jedno z orzeczeń dyskwalifikuje stronę do posiadania pozwolenia na broń, to drugie z nich nawet jeśli jest pozytywne, powoduje cofnięcie stronie pozwolenia na posiadanie broni. Nadto, skoro badania ogólne, badania psychologiczne i w razie potrzeby badania specjalistyczne oraz pomocnicze i konsultacje specjalistyczne przewidziane w powyższym rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, mają za zadanie dokonać całościowej oceny stanu zdrowia fizycznego oraz psychicznego osoby ubiegającej się o broń lub takie pozwolenie posiadające, to fakt ten wyklucza ewentualność przeprowadzenia w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni dowodu na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik J. G. zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, w oparciu o jedno wadliwe orzeczenie psychologiczne, iż J. G. wykazuje zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Zarzucił także obrazę prawa procesowego tj. art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z opinii psychologicznej przedłożonej przez pełnomocnika strony, pochodzącej od tego samego psychologa, który wydał orzeczenie psychologiczne negatywne dla strony, a które stanowiło podstawę wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zarzucił, że organ Policji rozstrzygając sprawę w sposób nieuprawniony pominął korzystne dla strony orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz pozytywną dla niej opinię psychologiczną z dnia [...] października 2015 r. wydaną również przez psychologa A. O., natomiast uwzględnił wyłącznie wadliwe, negatywne orzeczenie psychologiczne wydane w postępowaniu odwoławczym.
Na etapie postępowania odwoławczego organ w trybie art. 136 K.p.a. zwrócił się do psychologa A. O. o dodatkowe wyjaśnienia na okoliczność sporządzonego przez nią orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz opinii psychologicznej z dnia [...] października 2015 r., w szczególności, czy opinia ta podważa wydane wcześniej orzeczenie psychologiczne.
A. O. w odpowiedzi na powyższe wystąpienie organu udzieliła wyjaśnień w piśmie z dnia 12 stycznia 2016 r.
Pełnomocnik J. G. w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. zgłosił wniosek dowodowy o przeprowadzeni dowodu z opinii nowego psychologa upoważnionego do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń na okoliczność, że J. G. posiada zdolności fizyczne i psychiczne do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o bron ii amunicji.
Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy za nietrafne uznał argumenty pełnomocnika dotyczące wadliwości orzeczenia psychologicznego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] wydanego stronie w trybie odwoławczym przez psychologa upoważnionego do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, tj. A. O. i jej niewiarygodności z uwagi na wydanie przez nią korzystnej dla strony opinii psychologicznej z dnia [...] października 2015 r. Organ wskazał, iż ze złożonych na wezwanie organu odwoławczego wyjaśnień tego psychologa jednoznacznie wynika, że wskazana opinia nie stanowi pełnego opisu spectrum psychologicznego funkcjonowania strony. Opinia ta została wydana na prośbę strony wyłącznie dla potrzeb toczącej się jej sprawy rozwodowej w celu potwierdzenia, że nie należy ona do osób impulsywnych, agresywnych, stosujących przemoc w codziennym funkcjonowaniu i czerpiących satysfakcję ze znęcania się nad zwierzętami. Zatem opinia ta (co wynika już tylko z jej treści i wniosków) w żadnym zakresie nie odnosi się do zdolności strony do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji, lecz jej funkcjonowania w podejmowanych rolach społecznych.
Ponadto, wskazane orzeczenia (psychologiczne) są wydawane na podstawie wyników przeprowadzonych badań, które są objęte tajemnicą lekarską, a organ Policji nie musi zapoznawać się z tymi wynikami. Nie ma bowiem ani kompetencji ani stosownej wiedzy do ich oceny. Z tych też względów, jeżeli nie wynika to z innych dowodów ustalonych w danej sprawie, organ Policji może jedynie mieć informację (w formie stosownego orzeczenia) o braku zdolności danej osoby do dysponowania bronią, z wyłączeniem wiedzy o ogólnozdrowotnych, psychicznych, czy też psychologicznych przyczynach braku tej zdolności.
Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że w świetle stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania kwestionowanego przez pełnomocnika orzeczenia psychologicznego (z dnia [...].09.2015 r.) praca orzeczników - lekarzy i psychologów oraz sporządzona przez nich dokumentacja z przeprowadzonych badań, podlegała kontroli i nadzorowi właściwego wojewody. Z akt sprawy, ani z odwołania nie wynika, aby przedmiotowe orzeczenie zostało poddane takiej kontroli. Komendant Główny Policji nie dostrzega natomiast podstaw (po uzyskaniu wskazanego wyżej pisma wyjaśniającego) do prowadzenia dalszych czynności w tej kwestii.
Zważywszy zatem, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny, organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń nie posiada zdolności do dysponowania nią. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie, której wydano ostateczne, negatywne orzeczenie psychologiczne. W związku z powyższym na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie może mieć wpływu wydanie stronie w dniu [...] października 2015 r. przez psychologa A. O. opinii psychologicznej dot. jej funkcjonowania w podejmowanych rolach społecznych.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego Komendant Główny Policji zauważył, iż wprawdzie organ I instancji winien był z urzędu zweryfikować, czy pozytywna opinia psychologiczna z dnia [...] października 2015 r. wydana stronie na okoliczność jej cech osobowościowych i funkcjonowania społecznego przeczy w jakikolwiek sposób jej zdolności do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji, jednakże uchybienie to - jak wynika z ustaleń dokonanych przez Komendanta Głównego Policji, który je "naprawił" - nie miało wpływu na zasadność zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższych wyjaśnień brak jest też podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego pełnomocnika strony z dnia [...] lutego 2016 r. o przeprowadzenie dowodu z opinii nowego psychologa upoważnionego do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń na okoliczność, że J. G. posiada zdolności fizyczne i psychiczne do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o bron ii amunicji.
Okoliczność ta została już bowiem ostatecznie ustalona zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, które miało zastosowanie w sprawie.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił organowi:
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 78 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieprzeprowadzenie dowodu z nowego orzeczenia psychologicznego, w sytuacji gdy istniały wątpliwości co do prawidłowości wystawionego przez A. O. orzeczenia psychologicznego nr [...];
art. 80 K.p.a. poprzez nierozważnie całokształtu materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia o jedno wadliwe orzeczenie psychologiczne, gdzie z pozostałych opinii lekarskich oraz orzeczeń psychologicznych, a ponadto z zeznań świadków jednoznacznie wynika, iż skarżący nie jest osobą wykazującą istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego;
rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez organy orzekające i przyjęcie, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organ, zarówno I, jak i II instancji oparł swoje stanowisko o jedną niekorzystną dla skarżącego opinię, która w ocenie skarżącego nie powinna być dopuszczona jako dowód w niniejszej sprawie, co zostało już podniesione w odwołaniu przed organem II instancji.
W ramach postępowania przed organem II instancji zwrócono się wprawdzie do psychologa A. O. o wyjaśnienie okoliczności wydania przez nią prywatnej opinii. Jak wynika z akt sprawy wskazała ona, iż opinia ta nie stanowi pełnego spectrum psychologicznego funkcjonowania skarżącego, a wydana została wyłącznie dla potrzeb postępowania rozwodowego. Nie można się jednak zgodzić z twierdzeniami ww. psycholog, a wydane przez nią orzeczenie lekarskie uznać należy za wadliwe. W pierwszej kolejności, wbrew twierdzeniom osoby sporządzającej opinię, pełnomocnik podniósł, iż nie ma mowy, o tym, iż była ona sporządzona na potrzeby postępowania rozwodowego. Wskazał ponadto, iż wydana była ona w oparciu o te same badania, na podstawie których wydane było orzeczenie psychologiczne nr 56/2015, stanowiące podstawę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Nie może więc ujść uwadze, iż w oparciu o jedno badanie zostały wydane dwie diametralnie różne opinie.
Powołując się zatem na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych pełnomocnik stwierdził, iż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia mgr A. O. utraciła warunki do pełnienia funkcji biegłego sądowego. Powszechnie bowiem przyjmuje się, iż od biegłych sądowych wymagane jest posiadanie nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji, ale także zaufania publicznego, sumienności i bezstronności. Zgodnie z treścią ww. rozporządzenia, biegły nie może nasuwać jakichkolwiek podejrzeń nierzetelności, czy stronniczości. Ponadto wyraźnie z § 12 ust. 1 pkt 4 wynika, iż biegłym może być ustanowiona osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Wydanie natomiast przez tego samego biegłego dwóch sprzecznych opinii psychologicznych, po przeprowadzeniu jednego badania, świadczy o tym, iż biegły ten utracił z całą pewnością przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. W związku z tym, uznać należy, iż zgodnie z przedmiotowym rozporządzeniem, mgr A. O. nie może być uznana jako biegły.
Konieczna zatem, do prawidłowego zweryfikowania rzetelności i prawidłowości wydanego orzeczenia przez mgr A. O., jest nowa opinia biegłego uprawnionego do wydawania orzeczeń psychologicznych w tego rodzaju sprawach.
Ponadto nie może ujść uwadze, iż od czasu wydania orzeczenia do chwili orzekania minęło przeszło sześć miesięcy, a w okresie tym znacznej zmianie uległy przepisy regulujące kwestie związane z badaniami lekarskimi dla osób ubiegających się o broń. Nowe regulacje dotyczące sporządzania zaświadczeń przez uprawnionych lekarzy w znacznym stopniu modyfikują ówczesne wymagania, a co za tym idzie w światle stanu faktycznego niniejszej sprawy i podnoszonego zarzutu przez skarżącego oparcia decyzji przez organ na wadliwym orzeczeniu psychologicznym zasadnym było, zgodnie z wnioskiem dowodowym pełnomocnika skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r. przeprowadzić nową opinię psychologiczną, czego organ zaniechał.
Należy mieć też na uwadze, iż organ dopuścił się naruszenia art. 80 K.p.a., bowiem oparł swoje rozstrzygnięcie o jedno wadliwe orzeczenie psychologiczne, gdzie z pozostałych przedłożonych opinii lekarskich oraz orzeczeń psychologicznych, a ponadto z zeznań świadków jednoznacznie wynika, iż skarżący nie jest osobą wykazującą istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego.
Organ II instancji, w oparciu o art. 78 k.p.a., miał natomiast w niniejszej sprawie obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii psychologicznej, jako istotnego dowodu mającego wpływ na wynik sprawy. Wobec tego skarżona decyzja, wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz wadliwe orzeczenie psychologiczne zasługuje na uchylenie w całości.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż w stanie faktycznym sprawy w stosunku do skarżącego zostało wydane ostateczne orzeczenie psychologiczne stwierdzające, iż wykazuje on istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to zostało wydane przez uprawnionego psychologa i odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenia na broń, obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji. Rozporządzenie to w § 8 w ust. 1-9 regulowało tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych na podstawie § 2 i 3 tego rozporządzenia przez upoważnionych do ich wydawania lekarzy i psychologów. W § 8 ust. 9 rozporządzenia zawarto zapis, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Tego rodzaju zapis ma ten skutek, że wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia mające ostateczny charakter są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia lub odmowy wydania pozwolenia na broń.
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż regulacja dotycząca czynności specjalistycznych jakimi są niewątpliwie badania psychologiczne stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej, a organy Policji nie posiadają kompetencji do dokonywania czynności w zakresie wyznaczenia psychologów do przeprowadzenia badania, czy też dokonywania czynności kontrolnych w tym zakresie. Tym samym nie było możliwe dopuszczenie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne w trybie art. 75 § 1 K.p.a. dowodu z opinii biegłego psychologa z pominięciem szczególnej procedury w tym zakresie, określonej we wskazanym rozporządzeniu.
W § 9 rozporządzenia wyraźnie wskazano, iż kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Skarżący winien zatem do tego organu kierować swoje zastrzeżenia odnośnie prawidłowości wykonania badania psychologicznego.
Organ zaznaczył jednocześnie, że powyższy tryb procedowania utrzymany został w nowelizacji ustawy o broni amunicji w drodze ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1505).
Odnosząc się kolei do zawartych w skardze zarzutów dotyczących oparcia rozstrzygnięcia o jedno orzeczenie psychologiczne, w sytuacji gdy z pozostałych opinii lekarskich, orzeczeń psychologicznych i zeznań świadków jednoznacznie wynika, iż skarżący nie jest osobą wykazującą istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego organ wskazał, iż okoliczność uzyskania przez skarżącego pozytywnego orzeczenia lekarskiego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji statuuje wymóg przedłożenia zarówno orzeczenia psychologicznego, jak i lekarskiego potwierdzającego, zdolność do dysponowania bronią. Tym samym brak jednego z wymaganych zaświadczeń uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Nie sposób także podzielić twierdzenia skargi, że istnienie zaburzeń funkcjonowania psychologicznego i zdolność skarżącego do dysponowania bronią należy oceniać w oparciu o zeznania świadków.
W związku z powyższym zarzuty skarżącego zawarte w skardze nie znajdują uzasadnienia, a decyzje organów Policji zostały wydane prawidłowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2015 r. nie naruszają prawa.
W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.
Zasadnicze zagadnienie w niniejszej sprowadza się do kwestii, czy w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko orzeczeniu psychologicznemu wydanemu stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. nr 79, poz. 898 ze zm.).
Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r., poz 576 ze zm.) osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 powołanej ustawy i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. W myśl z kolei art. 15 ust. 5 powołanej ustawy w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.
Z przepisów tych wynika zatem, że w razie przedstawienia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, z których wynikać będzie, że należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu jej pozwolenia na broń.
Wspomniane orzeczenia lekarskie i psychologiczne do dnia [...] listopada 2015 r. wydawane były w sposób i trybie określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.
Rozporządzenie to wydane zostało w oparciu o delegację zawartą w art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji, która zawierała upoważnienie do określenia m.in. zakresu badań lekarskich i psychologicznych, którym jest obowiązana poddać się osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań oraz wydawania orzeczeń, warunków i trybu odwoływania się od orzeczeń lekarskich i psychologicznych, uzyskiwania i utraty uprawnień przez lekarzy i psychologów do przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych, kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a także dodatkowych kwalifikacji lekarzy i psychologów przeprowadzających badania lekarskie i psychologiczne, jak również wzorów stosowanych dokumentów.
Rozporządzenie powyższe utraciło wprawdzie moc obowiązującą z dniem 30 listopada 2015 r. na podstawie art. 7 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1505) w z związku z włączeniem przepisów regulujących materię badań lekarskich i psychologicznych do ustawy o broni i amunicji. Zgodnie jednak z art. 25 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej z dnia 25 sierpnia 2015 r. orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych lekarzy lub upoważnionych psychologów przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 7 zachowują ważność. Powyższa zmiana regulacji prawnych nie miał zatem wpływu na ważność badań lekarskich i psychologicznych, którym został poddany skarżący w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. i nie nakładała na organy policji obowiązku poddania skarżącego ponownym badaniom.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz § 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. zarówno lekarzem upoważnionym do przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwskazań do dysponowania bronią, jak i psychologiem upoważnionym do przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń psychologicznych stwierdzających istnienie lub brak przeciwskazań do dysponowania bronią są lekarze i psycholodzy, którzy m.in. musza być wpisani do rejestru prowadzonego przez komendanta wojewódzkiego Policji.
Paragraf 8 tego rozporządzenia w ust. 1-9 reguluje natomiast tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych na podstawie § 2 i § 3 rozporządzenia przez upoważnionych do ich wydawania lekarzy i psychologów. Z kolei ust. 9 tego paragrafu zawiera stwierdzenie, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne.
W przedmiotowej sprawie ostatecznym orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydanym - w wyniku wniesionego przez organ Policji odwołania - upoważniony psycholog A. O. stwierdziła, że skarżący J. G. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią.
Organy Policji wydając decyzje zarówno w I, jak II instancji wskazywały na wiążącą moc powyższego orzeczenia psychologicznego i tym samym brak możliwości weryfikowania stanu zdrowia skarżącego w ramach prowadzonego postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń.
W ocenie sądu powyższe stanowisko organów Policji należy uznać za prawidłowe.
Orzeczenie psychologiczne wydane w trybie odwołania jest bowiem ostateczne, o czym mówi wprost § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia, a więc jest ono niepodważalne. To zaś oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny.
Zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji nie byli zatem upoważnieni do kontrolowania prawidłowości wydania powyższego orzeczenia psychologicznego, a tym samym dopuszczania dowodu z opinii biegłego psychologa.
Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń wskazują jednoznacznie kto sprawuje kontrolę nad pracą uprawnionych lekarzy i psychologów. Paragraf 9 ust. 1 powyższego rozporządzenia stwierdza, że kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego.
Powołane przepisy uzasadniają zatem stwierdzenie, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na broń istnieje szczególne ograniczenie dowodowe. Mianowicie to, czy ktoś nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji może być stwierdzone jedynie na podstawie orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego przez określone osoby i w określonym trybie. Należy więc zgodzić się z organem, że nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko orzeczeniu psychologicznemu wydanemu w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. W tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego powołane w skardze nie mają zastosowania. Zaznaczyć przy tym należy, że takie ograniczenie dowodowe, wydawałoby się sprzeczne z fundamentalnymi zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego, jest uzasadnione potrzebą ochrony takich wartości jak życie i zdrowie ludzi oraz bezpieczeństwo i porządek publiczny, w sposób oczywisty zagrożonych w razie dysponowania bronią przez osoby do tego, ze względu na stan zdrowia psychicznego lub fizycznego, nieodpowiednie. Tym samym zarzuty dotycząca naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z nowego orzeczenia psychologicznego oraz oparcie rozstrzygnięcia o ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydane przez uprawnionego psychologa A. O., należy ocenić jako niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2005 r. OSK 1273/04, LEX nr 189224 wypowiadając się na temat charakteru i mocy wiążącej orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych w oparciu o § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. stwierdził, iż "Analiza obowiązujących aktualnie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji a także przepisów wykonawczych do tej ustawy wskazuje, iż dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie zostało przekazane upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach ww. rozporządzenia. Przewidziany tam został swoistego rodzaju tryb postępowania, który - jak to już wyżej wspomniano - przewiduje możliwość składania przez osobę podlegającą badaniom a także organ Policji odwołań, od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych jakimi są niewątpliwie badania lekarskie stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 cyt. rozporządzenia nie podlegają więc weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie art. 8 cyt. rozporządzenia wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń."
Organy Policji nie były tym samym uprawnione w ramach prowadzonego postępowania o cofnięcie stronie pozwolenia na broń do dokonywania oceny załączonego do akt ostatecznego orzeczenia psychologicznego.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że Komendant Główny Policji na etapie postępowania odwoławczego, w związku z wydaną przez psychologa A. O. opinią psychologiczną z dnia [...] października 2015 r., podjął w trybie art. 136 K.p.a. czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy opinia ta podważa wydane wcześniej przez tego psychologa orzeczenie psychologiczne. Z pisemnych wyjaśnień nadesłanych przez psychologa A. O. jednoznacznie wynikało, iż wskazana opinia z dnia [...] października 2015 r. nie stanowi pełnego opisu spectrum psychologicznego funkcjonowania strony. Opinia ta została wydana na prośbę J. G. wyłącznie dla potrzeb toczącej się jego sprawy rozwodowej w celu potwierdzenia, że nie należy on do osób impulsywnych, agresywnych, stosujących przemoc w codziennym funkcjonowaniu i czerpiących satysfakcję ze znęcania się nad zwierzętami. Zatem opinia ta w żadnym zakresie nie odnosi się do zdolności strony do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji, lecz jej funkcjonowania w podejmowanych rolach społecznych.
W świetle powyższych ustaleń organy Policji, w oparciu o ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] września 2015 r. były zatem zobowiązane do wydania decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.
Sformułowanie art. 18 ust. 1 ustawy "Właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń" jest bowiem kategoryczne i oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2-6.
Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie organu należy uznać za prawidłowe. Organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło