II SA/Wa 777/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant ref. stażysta Paulina Lichowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2019 r. ([...] ) utrzymującą w mocy decyzję Ministra z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] , o odmowie wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.). Opisane decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: A. B. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, na podstawie art. 8a ust. 1 tej ustawy, uzasadniając wniosek krótkotrwałością służby w okresie poprzedzającym 30 lipca 1990 r. oraz przebiegiem służby pełnionej w demokratycznej Polsce. Skarżący we wniosku podał, że do okres jego służby w strukturach Biura "..." MSW był krótkotrwały, a wykonywane czynności na stanowisku milicjanta- kierowcy, nie miały charakteru pracy operacyjnej ani dochodzeniowej. W trakcie 26-letniej służby w Policji, a szczególnie w okresie pracy na terenie ..., wielokrotnie uczestniczył w zatrzymaniach sprawców zabójstw, rozbojów z użyciem niebezpiecznych przedmiotów, w tym broni palnej, w czynnościach zasadzkowych oraz obserwacyjnych, narażając się bezpośrednio na utratę zdrowia lub życia. Był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany m.in. Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Srebrną Odznaką Zasłużony Policjant, wyróżnieniem finansowym przyznanym przez Prezydenta [...]. Dwukrotnie pełnił funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego, awansował aż do stanowiska [...] . Decyzją z [...] maja 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 8a ust. 1 tej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w formacjach wymienionych w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego (oceniana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa oraz proporcjonalnie do okresu całości służby danego funkcjonariusza) i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989 r., nie są dostateczną podstawą do wyłączenia stosowania wobec byłego funkcjonariusza przepisów, regulujących zasady wyliczenia świadczeń zaopatrzeniowych w obniżonej wysokości. Uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnieciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdził, że służba A. B. na rzecz totalitarnego państwa była pełniona przez okres 1 roku, 7 miesięcy i 9 dni, a jego całkowity okres służby wynosi 27 lat, 3 miesiące i 12 dni. W ocenie Ministra przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa nie może być oceniony jako krótkotrwały zarówno w ujęciu bezwzględnym- długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym- stosunku długości tego okresu do całego okresu służby. Organ podkreślił też, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Brak jest jednakże dowodów, aby służba ta była pełniona z narażeniem zdrowia i życia. Nadto wnioskodawca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zdaniem organu, charakter pełnionej służby i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby w przypadku skarżącego zachodził tzw. szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień, wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania wobec wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art.15c, art.22a i art.24 a ustawy zaopatrzeniowej. Po rozpatrzeniu wniosku A. B. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lutego 2019 r. (nr [...] ) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], powielając argumenty, przedstawione w ostatnio powołanej decyzji. A. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych jego przypadku oraz naruszenie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął swoje zarzuty wobec zaskarżonej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W myśl art. 8a ust. 1 ustawy decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń, przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy, ma charakter uznaniowy. Podkreślenia wymaga, że uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek nie mających obiektywnego uzasadnienia. Organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Po pierwsze, organ nie uzasadnił należycie tj. wyczerpująco i przekonująco, dlaczego przyjął, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie jest służbą krótkotrwałą. A. B. na rzecz totalitarnego państwa służył przez okres 1 roku, 7 miesięcy i 9 dni, a jego całkowity okres służby wynosi 27 lat, 3 miesiące i 12 dni, zatem służba na rzecz totalitarnego państwa stanowi zaledwie 5,8% całego okresu służby. Zarówno zatem w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym, ten okres powinien być uznany za krótkotrwały. Jeżeli jednak organ twierdzi inaczej, powinien to- jak już wyżej zaznaczono- wyczerpująco i przekonująco uzasadnić, a nie poprzestawać na stwierdzeniu, że "okres ten nie może być oceniony za krótkotrwały" Nadto organ całkowicie pominął okoliczności, iż A. B. w trakcie służby w Policji zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe, był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany m.in. Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Srebrną Odznaką Zasłużony Policjant, wyróżnieniem finansowym przyznanym przez Prezydenta [...] . Dwukrotnie pełnił funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego, awansował aż do stanowiska [...] . Zatem, zdaniem orzekającego w sprawie Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia kryteriów, wymaganych przepisami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego organ zignorował znajdujące się w aktach sprawy dowody poświadczające zasługi skarżącego, posiadane przez niego odznaczenia. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowana z porządku prawnego. Sprawa skarżącego musi być zatem ponownie rozważona przez organ administracji, a wyniki analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.