II SA/Wa 778/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę w całości Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o cofnięciu A.S. pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] dysponując negatywnym dla strony ostatecznym orzeczeniem psychologicznym z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], stwierdzającym, że A.S. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią palną oraz biorąc pod uwagę fakt jej niestawiennictwa w wyznaczonym dniu, tj. [...] września 2014 r. na badanie lekarskie w trybie odwoławczym zasadnie cofnął pozwolenie na broń. Niestawiennictwo strony na wyznaczone w trybie odwoławczym badanie lekarskie skutkuje tym, że strona nie może skutecznie powoływać się na pozytywne dla niej orzeczenie lekarskie wydane w I instancji, bowiem zostało ono podważone poprzez złożenie od niego odwołania. Zatem podstawą cofnięcia pozwolenia na broń palną był fakt, że strona nie wywiązała się z nałożonego obowiązku przedstawienia orzeczeń potwierdzających jej zdolność do dysponowania bronią, gdyż ustawodawca wymaga, aby została ona ustalona orzeczeniem lekarskim, jak i psychologicznym. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że opinia sądowo-psychiatryczna wskazująca, że strona posiada zaburzenia osobowości nie była przyczyną pozbawienia jej prawa do broni, a jedynie powodem zobowiązania do przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w celu jednoznacznego potwierdzenia jej zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. Odnosząc się zaś do wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, organ stwierdził, że brak było podstaw do jego umorzenia w trybie art. 105 § 1 i § 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.S. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przesłanek wydanego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący i należyty. Skarżący wskazał, że organy Policji oparły się na ogólnikowym stwierdzeniu o mająco rzekomo występować u niego "zaburzeniach funkcjonowania psychologicznego". Zwrócił uwagę, że w dokumentacji brak jest konkretnie zdefiniowanej jednostki chorobowej mogącej wpływać na jego świadomość. Biegli sądowi w sporządzonych opiniach stwierdzają, że nie jest chory [...] w sensie [...] ani [...],a jednocześnie wskazują, iż nie istnieją przesłanki przemawiające za cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Podkreślił, że z pojedynczego zapisku o osobowości [...] nie można wywodzić skutków w postaci odebrania uprawnień na broń, bowiem jest to cecha charakteru, a nie [...], czy choroba [...] uniemożliwiająca kontrolę swoich zachowań. Wskazał, że przez analogię należałoby przyjąć, że podmiot o osobowości [...] także nie powinien posiadać pozwolenia na broń, co byłoby niedopuszczalnym ograniczeniem praw obywatelskich. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dwie podstawy materialnoprawne, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). Zgodnie z obowiązującymi przepisami powołanej wyżej ustawy, zarówno osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i osoby posiadające pozwolenie na broń, z uwagi na jej reglamentacyjny charakter, spełniać muszą określone przepisami prawa warunki, w tym zobowiązane są do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia, aby móc dysponować bronią. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Z kolei według brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 3, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi – zdaniem Sądu – wątpliwości, że z uwagi na złożony w dniu [...] lutego 2014 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek Prokuratury Rejonowej w [...] o wszczęcie w stosunku do A.S. postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską, ze względu na uzyskaną opinię sądowo-psychiatryczną stwierdzającą u skarżącego zaburzenia osobowości, tzw. osobowość [...], którą uzyskano w wyniku badania przeprowadzonego na potrzeby prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego o popełnienie czynu z art. 278 § 3 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k., dostatecznie uzasadniły podejrzenie, iż może on należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy i w tej sytuacji organ mógł go zobowiązać do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia wydanych orzeczeń. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.), badania lekarskie osoby posiadającej pozwolenie na broń, obejmują: 1) ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu, 2) badania specjalistyczne i pomocnicze zlecone przez lekarza przeprowadzającego ogólną ocenę stanu zdrowia, zwanego dalej "lekarzem upoważnionym", w tym: a) badanie przez lekarza psychiatrę, b) badanie przez lekarza okulistę, przy uwzględnieniu sposobu oceny określonego w załączniku nr 10 do rozporządzenia, c) konsultacje innych lekarzy specjalistów i badania pomocnicze, które lekarz uzna za niezbędne w wyniku przeprowadzonej oceny stanu zdrowia, a lekarz upoważniony, na podstawie wyników badań, o których mowa w ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie (ust. 2) według wzoru orzeczenia lekarskiego stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia (ust. 5). Natomiast w myśl § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, badanie psychologiczne osoby ubiegającej się obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego, na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia, przysługuje odwołanie zarówno osobie zainteresowanej posiadaniem broni, jak i właściwemu organowi Policji. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że ostatecznym orzeczeniem psychologicznym z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydanym w wyniku wniesionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odwołania, upoważniony psycholog do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń z Pracowni Psychologicznej w [...][...] R.A. stwierdził, że A.S. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Ponadto, jak wynika z pisma Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w [...] z dnia [...] września 2014 r. skarżący nie zgłosił się na badania lekarskie w trybie odwoławczym w wyznaczonym dniu, tj. [...] września 2014 r. Organy Policji, wydając decyzję zarówno w I, jak i w II instancji, wskazywały zarówno na wiążącą moc powyższego orzeczenia psychologicznego oraz fakt niepoddania się przez A.S. badaniom lekarskim w trybie odwoławczym. Zdaniem Sądu powyższe stanowisko organów Policji należy uznać za prawidłowe. Orzeczenie psychologiczne, jak i orzeczenie lekarskie, wydane w trybie odwołania, są ostateczne, o czym stanowi § 8 ust. 9 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., a więc są niepodważalne. W konsekwencji – wbrew stanowisku skarżącego – organy Policji są nimi związane i nie mogą dokonywać ich oceny. Skoro badania stanu zdrowia i badania psychologiczne przewidziane w rozporządzeniu mają za zadanie dokonać całościowej oceny stanu zdrowia fizycznego oraz psychicznego, to fakt ten wyklucza ewentualność przeprowadzenia w postępowaniu w sprawie przyznania, czy też cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni dowodu na okoliczność objętą treścią tych orzeczeń i takie stanowisko jest już utrwalone w judykaturze (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1447/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl), zaś Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela ten pogląd. Powołując się na wskazany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04 należy jednoznacznie stwierdzić, że zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach ww. rozporządzenia. Ustanowiony tam został tryb postępowania, który przewiduje możliwość składania przez osobę podlegającą badaniom, a także organ Policji odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Tego rodzaju regulacja wyłącza możliwość weryfikacji orzeczeń lekarskich oraz psychologicznych, zarówno przez organy Policji, jak też Sąd. W tej sytuacji, zarówno Komendant Wojewódzki Policji w [...], jak i Komendant Główny Policji nie byli upoważnieni do kontrolowania prawidłowości wydania powyższego orzeczenia psychologicznego oraz dokonywania jego oceny w ramach swobodnej oceny dowodów. Zwalczaniu niekorzystnego dla strony orzeczenia służy tryb kontrolny przewidziany w § 9 ust. 1, 3 i 4 powołanego rozporządzenia. W świetle wskazanych uregulowań, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Kontrolę przeprowadza odpowiednio lekarz lub psycholog, posiadający pisemne upoważnienie właściwego wojewody. Lekarz lub psycholog, o którym mowa w ust. 3, przekazuje wojewodzie wyniki kontroli wraz z wnioskami pokontrolnymi oraz przedstawia wyniki kontroli odpowiednio lekarzowi lub psychologowi, którego czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania były wykonywane w zakładzie opieki zdrowotnej - również kierownikowi tego zakładu. W świetle powyższego stanowiska należy stwierdzić, że A.S. mając wątpliwości co do postępowania psychologa, mógł zatem sam skorzystać z kontroli w tym trybie niekorzystnego orzeczenia psychologicznego oraz postępowania odwoławczego od orzeczenia z dnia [...] lutego 2014 r. wydanego przez lekarza W.W., jednak z tych uprawnień nie skorzystał. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego odnośnie niewyjaśnienia przez organy Policji stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechania oceny orzeczenia psychologicznego. Zarzuty A.S. zmierzają bowiem w rzeczywistości do zakwestionowania okoliczności objętych treścią ostatecznego orzeczenia psychologicznego wydanego przez uprawnioną do tego osobę. W ocenie Sądu organy Policji w oparciu o ostateczne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] oraz fakt nieprzedłożenia, wydanego w trybie odwoławczym, orzeczenia lekarskiego w związku z niestawieniem się skarżącego na badania lekarskie były zobowiązane do wydania decyzji cofającej mu pozwolenie na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. W orzecznictwie niekwestionowany pozostaje pogląd, że dopiero wydanie orzeczenia ostatecznego, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia, warunków i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r., sygn. II SA/Wa 1709/09, publ. LEX nr 606704). Należy podkreślić, że sformułowanie art. 18 ust. 1 ustawy "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne i oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 1-6. Reasumując, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi są niezasadne. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.