II SA/Wa 780/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na pismo Dyrektora Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu oświadczenia lustracyjnego postanawia - odrzucić skargę - T. K. pismem z dnia 22 lutego 2013 r. wezwał Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie bezpodstawnie odebranego oświadczenia lustracyjnego. Wskazał, że w okresie od [...] czerwca 1999 r. do [...] lutego 2013 r. pełnił służbę na stanowisku I Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] i zgodnie z obowiązującymi w ówczesnym stanie prawnym przepisami nie był osobą zobowiązaną do składania oświadczenia lustracyjnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Dyrektor Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., poinformował skarżącego, że obowiązek złożenia oświadczenia lustracyjnego wynikał z postanowień art. 4 pkt 24 lit. b ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), w którym postanowiono, że osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu ustawy są osoby zatrudnione w administracji rządowej w województwie na stanowiskach: dyrektora i jego zastępcy, kierownika zespolonej służby, inspekcji lub straży i jego zastępcy, kierownika w organie administracji niezespolonej i jego zastępcy. Organ wyjaśnił, że do zespolonych służb, o których mowa w powyższym przepisie, należy zaliczyć m.in. funkcjonujące w danym województwie i podległe wojewodzie organy Policji. Z tego względu Wojewoda [...] działał zgodnie z postanowieniami ustawy lustracyjnej i wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia lustracyjnego. Odnosząc się do wniosku dotyczącego zwrotu złożonego oświadczenia lustracyjnego, organ poinformował, że nie zostanie on zrealizowany, bowiem zarówno ustawa lustracyjna jak i ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 ze zm.), nie zawierają postanowień dopuszczających zwrot złożonego skutecznie oświadczenia lustracyjnego. W dniu 18 marca 2013 r. T. K. wniósł skargę na "odmowę bezpodstawnie odebranego oświadczenia lustracyjnego". W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie składania pierwotnego oświadczenia lustracyjnego – jako pełniący funkcję I Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], nie był zobowiązany do składania przedmiotowego oświadczenia. Stan ten zmieniła dopiero nowelizacja ustawy lustracyjnej z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 83, poz. 561). Skarżący wskazał również, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt K 2/07, uznał wzór pierwotnego oświadczenia lustracyjnego za niekonstytucyjny, co w ocenie skarżącego było równoznaczne z nałożeniem na Instytut Pamięci Narodowej obowiązku zwrotu oświadczeń lustracyjnych osobom nieobjętym obowiązkiem lustracyjnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w obecnym stanie prawnym nie istnieją żadne przesłanki obligujące organ do zwrotu skarżącemu pierwszego złożonego przez niego oświadczenia lustracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach. Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest tego rodzaju decyzja, postanowienie, akt, czy czynność lecz pismo Dyrektora Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] marca 2013 r. Stanowisko organu, które skarżący określa jako "odmowę zwrotu bezpodstawnie odebranego oświadczenia lustracyjnego", stanowi w istocie pismo o charakterze informacyjnym. W swej treści zaskarżone pismo zawiera jedynie wyjaśnienie przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) oraz wyraża stanowisko organu co do niemożności rozstrzygnięcia o żądaniu skarżącego z uwagi na brak stosowych regulacji na gruncie prawa materialnego. W konsekwencji pismo to nie stanowi aktu administracyjnego, tzn. nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach skarżącego, a co za tym idzie w żaden sposób nie kształtuje jego sytuacji prawnej. Natomiast treść cytowanego wyżej przepisu art. 3 § 2 nie obejmuje skarg na pisma informujące. Skargi tego rodzaju nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Brak jest także przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach sądową kontrolę (art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to zatem, że sprawa ze skargi T. K. nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, a w takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.