II SA/Wa 783/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-08

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej świadczenia w drodze wyjątku jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, ponieważ sprawa ta mieści się w katalogu spraw dotyczących pomocy społecznej. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Jednocześnie, skarżący może otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w tym przypadku zostało udowodnione.
Stan faktyczny
Skarżący P. S., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego P. M., złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą świadczenia w drodze wyjątku. W trakcie postępowania skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i wysokie wydatki.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano P. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. S. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego P. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać P. S. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego P. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W toku postępowania P. S. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego P. M. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. We wniosku podał, że matka i syn pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Rodzina aktualnie utrzymuje się z dochodu za staż w wysokości [...] zł, na który składa się dochód matki skarżącego w wysokości [...] zł i zasiłek w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że ponosi wydatki na opłacenie mediów – woda [...] zł, prąd –[...] zł, gaz – [...] zł i zakup opału na zimę [...] zł. Matka ujawniła również, że choruje i ponosi wydatki na zakup leków w wysokości około [...] zł. Strona nie ujawniła, że posiada jakikolwiek majątek, oszczędności jak również nie wykazała, że zatrudnia lub pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. Nie ulega wątpliwości, że skarga P. S. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego P. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r., nr [...] wydaną w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku mieści się w katalogu takich spraw. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku nadesłanych dodatkowych dokumentów oraz akt administracyjnych, skarżący pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej. Rodzina utrzymuje się z zasiłku i niewielkich dochodów matki. Przy uwzględnieniu wyliczonych kosztów utrzymania, należało uznać, że wykazano, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 249 a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a), art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło