II SA/Wa 787/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nie dopuszczalności odwołania oddala skargę J. P. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej (dalej: Organ odwoławczy) z [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od rozkazu personalnego Rektora Akademii [...] im. [...] (dalej: Organ I instancji) z [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia i przeniesienia do pasywnej rezerwy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, również w przypadku jej przerwania, następuje rozkazem personalnym wydawanym przez rektora-komendanta uczelni wojskowej dla celów ewidencyjnych, natomiast od decyzji wydawanych dla celów ewidencyjnych nie przysługują środki odwoławcze. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że Organ odwoławczy nie uwzględnił wadliwości rozkazu personalnego, którego dotyczyło odwołanie. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1-2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka odwoławczego lub uchybienia terminu do jego wniesienia, nie dokonuje kontroli rozstrzygnięcia, od którego wniesiono środek odwoławczy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., uw. 3 do komentarza do art. 135 p.p.s.a.). Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie nie jest zatem ocena legalności rozkazu personalnego Organu I instancji. Odpowiedzi wymaga za to pytanie, czy Skarżącemu przysługiwało odwołanie od rozkazu personalnego Organu I instancji. W ocenie Sądu nie przysługiwało. Na podstawie art. 134 zd. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, które na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się m.in. brak przedmiotu odwołania - np. wtedy gdy organ I instancji załatwił sprawę nie w drodze decyzji administracyjnej, lecz czynności materialno-technicznej (por. B. Adamiak [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 506-507). Tego rodzaju sytuacja zaszła w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 143 ust. 1 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.; dalej: u.o.o.) służba wojskowa jest pełniona przez okres do 12 miesięcy, natomiast stosownie do art. 95 ust. 4 pkt 1 u.o.o. rozpoczęcie kształcenia kandydata do zawodowej służby wojskowej następuje po jego powołaniu do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, trwającej przez okres pierwszego roku kształcenia określonego programem studiów uczelni wojskowej - w przypadku kształcenia w uczelni wojskowej. Na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 u.o.o. żołnierza pełniącego służbę wojskową zwalnia się ze służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w przypadku upływu czasu jej pełnienia. Zgodnie z § 56 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia (Dz.U. z 2024 r., poz. 584) zwolnienie z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, również w przypadku jej przerwania, następuje rozkazem personalnym (ust. 1). Rozkaz personalny o zwolnieniu z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia wydany dla celów ewidencyjnych w przypadkach, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 2 u.o.o., doręcza kandydatowi odpowiednio rektor-komendant uczelni wojskowej lub dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, któremu podlega szkoła podoficerska, centrum szkolenia lub ośrodek szkolenia. Jak wynika z systemowej wykładni wyżej przytoczonych przepisów oraz jak zasadnie podniósł Organ odwoławczy, rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia nie ma charakteru decyzji administracyjnej, lecz jest wydawany do celów ewidencyjnych, bowiem "odnotowuje się" nim jedynie upływ okresu służby. Taka czynność materialno-techniczna nie podlega regulacjom k.p.a. i nie przysługuje od niej środek odwoławczy. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na podstawie 151 p.p.s.a. jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 3 p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie.