II SA/Wa 789/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz D. K. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W dniu [...] września 2021 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] skierował D. K., zw. dalej "skarżącą", [...], na badanie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych [...], zw. dalej "RKL", orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] orzekła, że skarżąca jest zdolna do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ograniczeniem – kategoria B (cz. A pkt 12). W zakresie związku schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby określiła, że: "nie dotyczy" (cz. A pkt 13). Schorzenie – zaburzenia [...] § 57 p. 2 kol. 5 kat. B. nie powodujące niezdolności do służby (kat. B) pozostające w związku ze służbą, spełniają bowiem wymogi zał. Nr 2 p. 11 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych składu orzekającego w [...], zw. dalej "CKL", orzeczeniem z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] lutego 2025 r., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia z dnia z dnia [...] sierpnia 2024 r. w części w jakiej organ uznał skarżącą za zdolna do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ograniczeniem (kat. B) oraz nie zaliczył skarżącej do żadnej grupy inwalidzkiej. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie podnosząc, iż orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą oraz stopień inwalidztwa należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, to prawo do świadczeń, ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego, według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Wpis sądowy od skargi skarżąca uiściła w dniu 8 kwietnia 2025 r. (k. 7). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 310), wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/18 i postanowienie NSA z dnia 1 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 334/19) podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa; b) ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia WSA w Warszawie z: 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 i 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17). Ustalenia w powyższym zakresie nie zmienia zawarte w treści orzeczenia organu pierwszej instancji określenie "Kat. B. Zdolna do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ograniczeniem". W sprawie jest bowiem bezsporne, że podjęte w postępowaniu administracyjnym orzeczenia zostały wydane na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżąca nie została poddana badaniu jako kandydatka do służby ani jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżąca nie pełni już służby w Służbie Celno-Skarbowej, jest byłym funkcjonariuszem (została zwolniona ze służby w SCS w dniu [...] czerwca 2017 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi zatem orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w SCS, ale orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Tym samym złożona w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji postanowienia.