II SA/Wa 79/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Sędzia WSA - Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędzia WSA - Ewa Pisula - Dąbrowska Protokolant - Magda Magdoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2007 r. bez numeru w przedmiocie należności finansowych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. postanowieniem z dnia 19 grudnia 2000 r., sygn. akt Cs 5/2000 uchylił rozkaz Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...] o usunięciu z zawodowej służby wojskowej płk w st. spocz. E. F. i umorzył postępowanie dyscyplinarne. Ponadto, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 141, poz. 944 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz E. F. odszkodowanie w wysokości 6-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym wg stawek obowiązujących na stanowisku służbowym zajmowanym w dniu uprawomocnienia się tego postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi. Następnie Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] stwierdził, że ww. oficer został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 2 grudnia 1975 r. z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących oficerowi zwolnionemu ze służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał powyższą decyzję w mocy, a następnie jej prawidłowość potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 1215/01, oddalającym skargę E. F. W związku z powyższym Wojewódzki Sztab Wojskowy w W. w dniu [...] maja 2001 r. wypłacił E. F. kwotę 16.342,66 zł z tytułu odszkodowania w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym oraz odsetkami liczonymi od dnia uprawomocnienia się postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia 19 grudnia 2000 r. Z kolei Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] przyznał i wypłacił E. F. 12-miesięczne uposażenie za okres roku po zwolnieniu ze służby wojskowej w wysokości 30.020,16 zł. Od decyzji dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego E. F. wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., który wyrokiem z dnia 10 października 2002 r. odwołanie strony przekazał Ministrowi Obrony Narodowej. W dniu 7 października 2002 r. skarżący wystąpił do Szefa Generalnego Zarządu [...] Sztabu Generalnego MON jako następcy prawnego Inspektoratu Szkolenia MON, w którym zainteresowany pełnił służbę, o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 1975 r. (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy), odprawy w wysokości 6-miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami stałymi (art. 17 ust. 1 i 2 tej ustawy) i nagrody jubileuszowej za 35 lat służby (art. 5 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy). Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], któremu przekazano powyższy wniosek zgodnie z właściwością, pismem z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], poinformował E. F. o przekazaniu na jego konto bankowe kwoty 9.801,43 zł, stanowiącej wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (2.523,96 zł), 3 - miesięcznej odprawy (7.067,09 zł) oraz odsetek za zwłokę w wypłacie świadczeń (208 zł). E. F. w kolejnych pismach kierowanych do Ministra Obrony Narodowej wielokrotnie kwestionował wysokość przyznanych mu świadczeń, twierdził, że należności pieniężne zostały zaniżone, a ich przyznanie powinno być dokonane w formie decyzji. W konsekwencji Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], uchylił decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] lipca 2001 r. przyznającą E. F. 12 - miesięczne uposażenie za okres roku po zwolnieniu ze służby i nakazał wypłatę tego świadczenia z uwzględnieniem odpowiednich składników uposażenia przyjętych w podstawie wymiaru emerytury. Po rozpatrzeniu skargi E. F. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1352/05, stwierdził nieważność zarówno decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2005 r. jak i decyzji dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z [...] lipca 2001 r. W dniu 19 czerwca 2006 r. E. F. wniósł o wykonanie ww. wyroku Sądu i dokonanie wypłaty należnych mu świadczeń pieniężnych, tj. odszkodowania w wysokości 6-miesięcznego uposażenia, odprawy emerytalnej, nagrody jubileuszowej oraz ustawowych odsetek za zwłokę w wypłacie należności pieniężnych. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] przekazał powyższy wniosek według właściwości Szefowi [...] Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, a w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r. oddalił skargę E. F. na powyższe postanowienie. W związku z powyższym, Szef [...] Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] ustalił skarżącemu prawo do szeregu należności pieniężnych wraz z odsetkami w wysokości ustawowej licząc od dnia 1 lutego 2001 r. do dnia zapłaty. Decyzja ta została uchylona w części decyzją Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], którą z kolei uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 512/07. Sąd podniósł w uzasadnieniu wyroku, iż organ odwoławczy naruszył zakaz reformationis in peius (czyli zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się) oraz nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia co do całości uchylonego zakresu decyzji. Szef Sztabu Generalnego WP, rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego od decyzji Szefa [...] Sztabu Generalnego WP z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], w dniu [...] listopada 2007 r. uchylił w całości ostatnio powołaną decyzję oraz przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji tj. Szefowi [...] Sztabu Generalnego WP. W uzasadnieniu tej decyzji Szef Sztabu Generalnego WP stwierdził, że w związku z rozszerzaniem, bądź wprowadzaniem przez skarżącego zmian dotyczących zakresu żądania, zachodzi konieczność przeprowadzenia szeregu czynności mających na celu precyzyjne ustalenie roszczeń strony, a także podstaw prawnych tych roszczeń, jak też aktów prawa indywidualnego określających sytuację skarżącego. Organ odwoławczy wskazał również jakie dodatkowe czynności powinny zostać podjęte przez organ I instancji w celu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nadto zostało wyjaśnione, iż z dniem 1 stycznia 2007 r. w miejsce Generalnego Zarządu [...] Sztabu Generalnego WP został powołany Zarząd [...] Sztabu Generalnego, stąd Szef tego organu jest uprawniony z tytułu następstwa prawnego do wydania decyzji w sprawie. Powyższa decyzja została zaskarżona przez E. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie jej niezgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1897/06 oraz z uchybieniem terminu do wykonania wyroku tego Sądu z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 512/07. W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w powołanym również przez skarżącego wyroku z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 512/07. Natomiast w związku z pojawianiem się nowych, bądź zmianą wcześniej zgłoszonych żądań, konieczne jest doprecyzowanie roszczeń skarżącego w ten sposób, by zakres rozpatrzenia sprawy był zgodny z wolą strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 512/07, uchylającym decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego WP zobowiązany został do zbadania, czy w rozstrzyganej przez niego sprawie istnieją podstawy do wydania na podstawie art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, czy też ewentualnie zachodzą przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 138 k.p.a. Wobec związania organu treścią wyroku oraz wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a także w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy, zasadne jest uchylenie przez Szefa Sztabu Generalnego WP decyzji Szefa [...] Generalnego WP w całości oraz przekazania sprawy wskazanemu w decyzji organowi do rozpoznania w I instancji. Stosując się do poleceń Sądu, Szef Sztabu Generalnego rozstrzygając sprawę stwierdził, iż wydanie decyzji w zakresie uposażenia oraz innych świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej E. F. na tym etapie sprawy nie jest możliwe z uwagi na rozbieżność roszczeń strony oraz podstaw prawnych tych roszczeń. Ponadto nie została dostatecznie wyjaśniona sytuacja prawna skarżącego, ponieważ do tej pory sądy administracyjne oraz powszechne wydały już kilka orzeczeń dotyczących tego zakresu, a zatem konieczne jest precyzyjne wyjaśnienie, która z decyzji pozostaje w obrocie prawnym i jakiej treści rozstrzygnięcie zawiera. Należy zatem zgodzić się z uzasadnieniem decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., w którym organ uchylając decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], wobec braku wyjaśnienia stanu prawnego oraz faktycznego sprawy, nakazał podjęcie dodatkowych czynności, które powinny zostać wykonane przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., rozstrzygając sprawę organ administracji publicznej musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Musi też przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nagromadziło się wiele niejasności dotyczących zarówno materiału dowodowego jak też sytuacji prawnej skarżącego. Dodatkową komplikację w sprawie powodują zmiany przez skarżącego zakresu roszczeń zawarte w pismach kierowanych do różnych organów orzekających w niniejszej sprawie bądź mających z nią jakikolwiek inny związek. Wyraźnego sprecyzowania żądań skarżącego nie zawiera również skarga do Sądu. Odnosząc się do treści zarzutów skargi podnieść należy, że wobec stwierdzenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], niezrozumiałe jest żądanie skarżącego, w którym domaga się by Szef Sztabu Generalnego WP dokonał naliczenia i wypłaty przysługujących skarżącemu, jego zdaniem, odpraw emerytalnych na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, a nadto nie mogła wywołać skutków prawnych. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza bowiem, iż decyzja jest dotknięta tak ciężkimi wadami, że w zasadzie nie wywołuje skutków prawnych, a w każdym razie daje podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego (J. Borkowski - B. Adamiak / J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. 8, s. 719 i 720). Chybiony jest również zarzut nieterminowego załatwienia sprawy przez Szefa Sztabu Generalnego. Powołany przez skarżącego przepis art. 237 § 1 k.p.a. odnosi się bowiem do postępowania skargowego, uregulowanego w dziale VIII k.p.a., które jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania administracyjnego, unormowanym w dziale II k.p.a. i zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej. Natomiast terminy załatwienia sprawy administracyjnej określone są w art. 35 k.p.a. Z przepisu tego wynika, iż w postępowaniu odwoławczym sprawa powinna być załatwiona w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że akta sprawy wraz z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (sygn. akt II SA/WA 512/07) zostały doręczone do siedziby organu w dniu 24 września 2007 r., stąd miesięczny termin do jej załatwienia upływał w dniu 24 października 2007 r. Wyjaśnić przy tym należy, że uchybienie terminu w niniejszej sprawie nie ma wpływu na treść orzeczenia sądowego, jednak może stanowić podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego (por. J. Borkowski - B. Adamiak / J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. 8, s. 282). Ponadto wyjaśnić trzeba, że Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skarżącego, ponieważ są one niejasne, nadto skarżący powołuje nieistniejące przepisy prawne, co dodatkowo utrudnia rozpoznanie sprawy w tym zakresie. Reasumując, Szef Sztabu Generalnego WP zasadnie uchylił decyzję Szefa [...] Sztabu Generalnego WP, ponieważ wyłącznie wyczerpujące zebranie, rozpatrzenie i ocena całego materiału dowodowego mogą stanowić podstawę wydania zgodnej z prawem, a także z wolą strony, decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.