II SA/Wa 79/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Przemysław Szustakiewicz Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do służby wojskowej 1) stwierdza nieważność skarżonego orzeczenia 2) skarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] Wojskowa Komisja Lekarska w W. uznała [...] B.K. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu stwierdzonych schorzeń. Schorzenia ujęte w punktach 3 i 5 uznano za pozostające w związku ze służbą wojskową, zaś w przypadku pozostałych schorzeń (pkt 1, 2, 4, 6-8) nie stwierdzono takiego związku. Orzekanego zaliczono ponadto do III grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia. Od powyższego orzeczenia B.K. wniósł odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Nie zgodził się z określonym przez organ I instancji brakiem związku ze służbą schorzenia ujętego w pkt 1 orzeczenia i wniósł o uznanie inwalidztwa za pozostające w związku z pełnioną przez niego służbą wojskową oraz ustalenie, w związku z tym, doznanego uszczerbku na zdrowiu. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. B.K. podtrzymał argumenty podniesione w złożonym odwołaniu, a ponadto zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 79 § 1 i § 2 i art. 81 w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również rażące naruszenie § 23.4 w związku z § 23.2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1-7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez podjęcie rozstrzygnięcia bez udziału strony w przeprowadzeniu dowodów oraz istnienie braków w dokumentacji orzeczniczej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. B.K., na podstawie art. 98 § 1 kpa, wniósł o zawieszenie postępowania do czasu dostarczenia przez organ kierujący do komisji lekarskiej stosownych dokumentów potrzebnych do oceny związku jego schorzeń ze służbą wojskową. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zawiesiła, na wniosek strony, postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od orzeczenia [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. na okres trzech miesięcy lub do dnia ustania przyczyny zawieszenia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., na wniosek B.K. z dnia [...] lipca 2009 r., Centralna Wojskowa Komisja Lekarska przedłużyła zawieszenie ww. postępowania ponownie na okres trzech miesięcy lub do dnia ustania przyczyny zawieszenia. W związku z faktem, iż do dnia [...] października 2009 r. do organu nie wpłynęły dokumenty, których uzupełnienie stanowiło podstawę zawieszenia postępowania odwoławczego, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w dniu [...] października 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, działając na podstawie § 11 pkt 1, § 31 oraz § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.), wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu wskazała, iż analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie daje podstaw do uznania roszczeń strony za zasadne. Powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, w jego części dotyczącej określenia zdolności do służby wojskowej, stało się przedmiotem skargi B.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił w niej organowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 w związku z art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 101 § 3 oraz art. 123 § 1 i § 2 kpa, poprzez niewydanie postanowienia w sprawie podjęcia zawieszonego uprzednio postępowania odwoławczego oraz niezawiadomienia skarżącego o fakcie wszczęcia tego postępowania, przez co doszło do pozbawienia strony prawa do brania w nim udziału. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, stwierdziła, iż zaniechanie wydania postanowienia w sprawie podjęcia zawieszonego wcześniej postępowania nie stanowi naruszenia praw strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem organ w swoich kolejnych postanowieniach o zawieszeniu postępowania każdorazowo wskazywał okres tego zawieszenia, jako termin trzymiesięczny lub zaistnienie zdarzenia przyszłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako rażąco naruszające prawo. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle zarzutów skargi, sprowadzała się do ustalenia, czy organ administracji nie uchybił przepisom postępowania, w szczególności normie art. 101 § 3 kpa. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Sformułowanie użyte przez ustawodawcę w powyższym artykule wskazuje na to, iż zaskarżalne dla strony jest każde postanowienie, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania. Wynika to bowiem wprost ze zwrotu "w sprawie zawieszenia...". Od każdego więc postanowienia, które wydane jest w sprawie zawieszenia, tj. o zawieszeniu, o odmowie zawieszenia, podjęciu zawieszonego postępowania i odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, może być wniesione przez stronę zażalenie. Powyższa interpretacja omawianego przepisu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 maja 2000 r. (OPS 4/00 – ONSA 2000, Nr 4, poz. 137) w której zostało przesądzone, iż art. 101 § 3 kpa przyznaje stronie prawo do wniesienia zażalenia również na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, wskazać należy, iż w sytuacji, gdy organ zawiesił postępowanie w sprawie, winien wydać postanowienie o podjęciu tego postępowania zanim rozstrzygnął sprawę merytorycznie. Brak wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania sprawia, iż orzeczenie kończące sprawę jest przedwczesne. Przepisy postępowania nie umożliwiają bowiem merytorycznego załatwienia sprawy w sytuacji, gdy postępowanie jest zawieszone. Byłoby to sprzeczne z podstawową zasadą zawieszania postępowania i sprzeczne z celem takiego zawieszania. Działanie którego dopuścił się organ w niniejszej sprawie pozbawiło także stronę prawa do zweryfikowania, w drodze postępowania zażaleniowego, poprawności postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. W świetle powyższego, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie bez uprzedniego wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, jawi się jako rażące naruszenie przepisu art. 101 § 3 kpa. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostają twierdzenia organu, iż był zwolniony z podejmowania postępowania gdyż upłynął okres czasu na jaki zostało ono zawieszone. Niezależnie bowiem od tego, czy organ zawieszając postępowanie w sprawie, wskaże na jaki okres dokonuje tej czynności, nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy zamierza wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Sam zaś upływ terminu na jaki dokonano zawieszenia stanowi jedynie przesłankę uzasadniającą wydanie postanowienia o podjęciu postępowania, nie zwalniając organu z wydania takiego postanowienia. Podkreślenia wymaga również fakt, iż w niniejszej sprawie organ nie może skutecznie powoływać się, iż dokonał zawieszenia postępowania na okres trzech miesięcy. Taka okoliczność nie wynika bowiem z sentencji postanowień o zawieszeniu postępowania, a jedynie z ich uzasadnień. Pamiętać zaś należy o tym, iż moc wiążącą ma jedynie treść sentencji postanowienia. Jego uzasadnienie zawiera zaś wyłącznie przytoczenie motywów, jakimi kierował się organ przy wydawaniu konkretnego postanowienia. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając argumenty zawarte w ocenianej skardze i dopatrując się w zaskarżonym orzeczeniu rażącego naruszenia przepisu art. 101 § 3 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia w całości Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.