II SA/Wa 790/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. C. P. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Powyższy wniosek uzupełnił, składając pisma: z dnia 11 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 25 sierpnia 2014 r. Do wniosku dołączył kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 (PIT– 37) oraz kopię rachunku za energię elektryczną wraz z dowodem jego opłacenia w dniu [...] sierpnia 2014 r. (dwa miesiące po wyznaczonym terminie, co w ocenie skarżącego wskazuje na jego trudną sytuację finansową). Podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnych dochodów oraz nie ma oszczędności. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni 348 m2, na działce o wielkości 1245 m2. Na wezwanie referendarza sądowego podał, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, nie posiada kont osobistych, nie osiąga dochodów z posiadanej nieruchomości. Oświadczył, że na koszty jego utrzymania składają się opłaty za energię elektryczną w wysokości około 90 zł, opłaty za wywóz śmieci - 30 zł, koszty zakupu żywności oraz środków czystości, w łącznej wysokości 450 zł. Wnioskodawca, ustosunkowując się do wezwania o wskazanie środków z jakich się utrzymuje, podał, w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r., że uzyskał wsparcie od "jednego z mecenasów, z którym współpracuje w postępowaniach przed Sądem Najwyższym". Natomiast w piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. wyjaśnił, że znani mu profesjonalni pełnomocnicy "są osobami trzecimi lub też pełnomocnikami wyznaczonymi z urzędu w cywilnych sprawach wytoczonych z mojego powództwa i zastępują mnie przed Sądem Najwyższym". Wskazał, że pełnomocnicy po otrzymaniu wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, udzielają mu bezzwrotnej pomocy finansowej, z uwagi na jego trudną sytuację finansową oraz wkład merytoryczny w przygotowanie pism procesowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym i obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, stosowanie do treści powołanego przepisu, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. To zatem wnioskodawca ma obowiązek udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Rzeczą Sądu rozpoznającego wniosek jest natomiast obiektywna ocena podniesionych przez stronę okoliczności w aspekcie zaistnienia przesłanek określonych w powołanym przepisie oraz wskazanie z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie oraz w jakiej części. Celem uzyskania wsparcia ze środków publicznych, wnioskodawca winien zatem podać we wniosku wszelkie, istotne z punktu widzenia określonych w przepisach przesłanek, informacje, a także złożyć stosowne dokumenty na ich poparcie. Oświadczenia strony nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że skarżący nie uzyskuje dochodów, posiada dom o powierzchni 348 m2, na działce o wielkości 1245 m2, a miesięczne koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego wynoszą około 570 zł. W ocenie referendarza sądowego, oświadczenie skarżącego, złożone w niniejszej sprawie, jest niewystarczające, ponieważ nie pozwala na ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Z oświadczenia tego oraz złożonych dokumentów nie wynika bowiem, jakimi (w jakiej wysokości) środkami pieniężnymi strona dysponuje miesięcznie i dlaczego, jeśli pozostaje w trudnej sytuacji materialnej nie korzysta z pomocy społecznej. Trudno też wywnioskować, jak długo wnioskodawca pozostaje bez stałego dochodu, czy jest to sytuacja przejściowa i z czym jest związana, czy np. z budową domu, czy z prowadzoną działalnością gospodarczą. W rezultacie należało uznać, że skarżący nie wykazał, jakim obciążeniem dla jego gospodarstwa domowego będzie uiszczenie kosztów sądowych i pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Tylko bowiem na podstawie zestawienia łącznej kwoty dochodu z łączną kwotą wydatków można ustalić, pozostającą do dyspozycji skarżącego kwotę środków pieniężnych (ewentualnie jej brak), a w dalszej konsekwencji ocenić, czy skarżący może wydatkować tę kwotę na poczet kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Ponadto w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy znajduje się oświadczenie o niezatrudnianiu i niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym, natomiast w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r., wnioskodawca wskazuje, że "uzyskał wsparcie od jednego z mecenasów z którym współpracuje", wyjaśniając (w piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r.), że są to pełnomocnicy wyznaczeni z urzędu, w jego sprawach, toczących się przed Sądem Najwyższym. W konsekwencji należało uznać, że wnioskodawca nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał istnienia przesłanek, warunkujacych przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.