II SA/Wa 791/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz służby kontraktowej, który odmówił przyjęcia zaproponowanego lokalu mieszkalnego z powodu nieodpowiedniej struktury (2 pokoje zamiast wymaganych 3), utracił prawo do zakwaterowania na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz nie utracił prawa do zakwaterowania, ponieważ odmówił przyjęcia lokalu, który nie spełniał wymogów strukturalnych określonych w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organy błędnie zinterpretowały przepis, uznając, że odmowa przyjęcia nieodpowiedniego lokalu skutkuje utratą uprawnień. W związku z tym, postępowanie w sprawie przydziału lokalu nie stało się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
St. kpr. D. I. złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego. Agencja Mienia Wojskowego zaproponowała mu lokal o strukturze 2 pokoi z kuchnią, podczas gdy jego trzyosobowy stan rodzinny uprawniał go do lokalu o strukturze 3 pokoi z kuchnią. Żołnierz odmówił przyjęcia zaproponowanych lokali, wskazując na ich nieodpowiednią strukturę. Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. I. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]. Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej jako Prezes AMW) decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4, ust. 5 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 133 ze zm. – dalej jako ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek st. kpr. D. I. z dnia [...] września 2017 r. w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego prowadzonego w trybie art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu decyzji Prezes AMW wskazał, iż w dniu [...] września 2017 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w W. wpłynął wniosek st. kpr. D. I. (pełniącego zawodową służbę wojskową w O.) o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W toku postępowania administracyjnego, zainicjowanego ww. wnioskiem, organ I instancji zaproponował stronie wyremontowany lokal mieszkalny nr [...] przy ul. S. [...] w B. (miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby – O.). Lokal składał się z 2 pokoi i kuchni i posiadał 51,70 m2 powierzchni użytkowej, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 31,70 m2. W dniu [...] grudnia 2017 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie D. I., w którym nie wyraził on zgody na przydzielenie wskazanego lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości B. W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w W. poinformował D. I., że dysponuje dwoma lokalami mieszkalnymi (o statusie kwatery) w O: przy ul. B. [...] o strukturze 2p+k, powierzchni użytkowej 51,48 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 27,80 m2 oraz przy ul. B. [...] o strukturze 2p+k, powierzchni użytkowej 52,18 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 29,71 m2. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że ww. kwatery posiadają strukturę 2p+k, a więc mniejszą niż wynikająca z trzyosobowego stanu rodzinnego, natomiast ich powierzchnia użytkowa podstawowa zabezpiecza uprawnienia do 3 norm (od 24 do 36 m2). W odpowiedzi D. I. oświadczył, że nie wyraża zgody na przydział zaproponowanego lokalu w B., jak również kwater zaproponowanych w O. Strona wniosła o przydzielenie lokalu mieszkalnego o strukturze 3 pokoi w miejscowości O. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w W. poinformował zainteresowanego, że nie dysponuje w O. lokalem mieszkalnym (kwaterą) o strukturze 3p+k, który mógłby zostać mu zaproponowany. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek st. kpr. D. I. z dnia [...] września 2017 r. D. I. odwołał się od rozstrzygnięcia organu I instancji. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przywrócenie prawa do zakwaterowania oraz podniósł, że każdy zaproponowany przez AMW lokal (kwatera), czyli lokal mieszkalny w m. B. oraz dwie kwatery w m. O., nie spełniał wymogów dla życia rodziny, m.in. z uwagi na zbyt małą strukturę lokali (2 pokoje zamiast 3). Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Prezes WAM rozstrzygnął jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 21 ust. 1, 2, 4, 5, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1, 3 i 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz podał, iż żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję kwatery lub lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania (świadczenie mieszkaniowe lub miejsce w internacie). Powołując się na ustalenia organu I instancji Prezes WAM stwierdził, iż bezsprzecznie Agencja przedstawia żołnierzowi propozycję przydziału lokalu odpowiadającą posiadanym przez niego uprawnieniom, uwzględniając wymogi co do struktury wynikające z art. 26 ust. 2 ustawy (2p+k) w ramach posiadanych możliwości. Organ II Instancji zaznaczył, iż art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, regulujący strukturę kwatery (art. 26 ust. 2), został wprowadzony dopiero z dniem 1 lipca 2010 r. Agencja dysponuje natomiast lokalami mieszkalnymi nabytymi bądź wybudowanymi przed ww. datą, co do których w dacie ich budowy lub nabycia, nie istniał wymóg w zakresie struktury dostosowanej do liczby członków rodzin żołnierzy. Wszystkie lokale zaproponowane skarżącemu zostały wybudowane przed 2010 r. (lokal mieszkalny położony w B. wybudowano w 2006 r., natomiast kwatery położone w O. w 2007 r.). W praktyce stosowania art. 26 ust. 2 ustawy organy Agencji dokładają wszelkich starań, w ramach posiadanych możliwości, by struktura proponowanych lokali mieszkalnych spełniała również wymóg określony w art. 26 ust. 2 ustawy. Niemniej w niniejszej sprawie nie można uznać, że złożona stronie propozycja lokalu mieszkalnego w B., posiadającego strukturę 2p+k (w miejsce 3p+k), nie odpowiada uprawnieniom żołnierza. W związku z odmową przyjęcia przez D. I. przedmiotowego lokalu, organ I instancji zaproponował przydział jednej z dwóch kwater w O., które posiadały odpowiadającą uprawnieniom żołnierza powierzchnię użytkową podstawową. D. I. odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego zaproponowanego w B., jak również jednej z dwóch kwater położonych w O., uzasadniając odmowę nieodpowiadającą potrzebom ww. oraz jego rodziny strukturą 2p+k. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem D. I. o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego AMW dysponowała odpowiednim lokalem i zaproponowała go stronie, czym potwierdziła gotowość realizacji prawa żołnierza służby kontraktowej do zakwaterowania w preferowanej przez ustawodawcę formie. Wobec tego, w rozpatrywanej sprawie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę w normie prawa materialnego wyrażonej w art. 21 ust. 4 zd. pierwsze ustawy. Z przepisów ustawy ani aktów wykonawczych do niej nie wynika, aby na żołnierzu ciążył obowiązek przyjęcia zaproponowanej mu przez AMW kwatery albo lokalu mieszkalnego. Skorzystanie z tego uprawnienia, służącego niewątpliwie prawidłowemu wykonywaniu obowiązków służbowych, pozostawione jest wolnej woli żołnierza. Oznacza to, że żołnierz według własnego uznania decyduje, czy zaproponowana kwatera albo inny lokal mieszkalny jest mu niezbędny. W niniejszej sprawie wnioskujący odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego zaproponowanego przez organ I instancji, wskazując w odwołaniu, że nie odpowiada mu dwupokojowa struktura lokalu, z uwagi na plany powiększenia rodziny, jak również jego położenie w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby i wnioskując o przydział miejsca w internacie albo w kwaterze internatowej albo wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Wobec faktu odmowy, jak wynika z art. 21 ust. 5 powołanej ustawy, D. I. - żołnierz służby kontraktowej - z dniem złożenia oświadczenia o odmowie utracił prawo do zakwaterowania przez okres zajmowania obecnego stanowiska służbowego, chyba że zmianie ulegną jego uprawnienia. Odnosząc się natomiast do powodów odmowy przyjęcia lokalu, które stanowiły istotę odwołania, organ II instancji stwierdził, że ustawodawca nie uwzględnia jakichkolwiek przyczyn odmowy przyjęcia kwatery albo lokalu mieszkalnego, jako wyjątku od utraty uprawnień w zakresie zakwaterowania. Co do nieodpowiadającej oczekiwaniom strony struktury lokalu i kwater organ odwoławczy zawarł stosowne wyjaśnienia powyżej. Odnośnie natomiast położenia zaproponowanego lokalu w miejscowości pobliskiej (tj. B.) do miejsca pełnienia służby (tj. O.) i zgłaszanych przez D. I. zarzutów odnośnie braku możliwości dotarcia do jednostki wojskowej przed godz. 5:00 rano Prezes AMW wskazał, że prawo do zakwaterowania poprzez przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego może zostać zrealizowane w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. D. I. pełni służbę w miejscowości O., a zaproponowany lokal mieszkalny znajduje się w miejscowości B., która jest miejscowością pobliską w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że czas dojazdu z miejscowości B. do miejscowości O. (i odwrotnie) jest możliwy środkami krajowego transportu drogowego (kolej Przewozy Regionalne) i trwa nie dłużej niż 2 godziny w obie strony. Nie znajdował również uzasadnienia zarzut strony, że zaproponowane lokale mieszkalne nie spełniają wymogów określonych w § 90 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Każdy z zaproponowanych lokali mieszkalnych spełniał wymagania dotyczące pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a strona nie wykazała, na czym (oprócz nieodpowiedniej struktury) polegać miała owa niezgodność. Zatem organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o umorzeniu tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. albowiem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej winien to postępowanie umorzyć. W przypadku odmowy przyjęcia lokalu, taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, organ administracji publicznej nie może wydać decyzji przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Wobec braku zgody na przyjęcie zaproponowanego lokalu, realizacja wniosku strony wbrew jej woli powoduje bezprzedmiotowość postępowania, stąd jego umorzenie, jako jedynej formy zakończenia postępowania. Nie jest natomiast dopuszczalny alternatywny sposób rozpatrzenia wniosku o lokal w zakresie innej formy zakwaterowania. Decyzja Prezesa AMW z dnia [...] kwietnia 2018 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez D. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż jego rodzina składa się z trzech osób, więc według struktury lokalu (kwatery) jaka powinna obejmować stan rodziny, to przysługują mu 3 pokoje z kuchnią albo aneksem kuchennym. Zaproponowane zaś lokale (kwatery) nie spełniały wymogów pod względem struktury. Organ II instancji w decyzji wskazał, że art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP został wprowadzony dopiero z dniem 1 lipca 2010 r., natomiast zaproponowane skarżącemu lokale (kwatery) wybudowano w 2006 r. i 2007 r, które nie spełniają wymogów zawartych w art. 26 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy. Skoro Agencja nie dysponuje właściwym ze względu na potrzeby skarżącego lokalem mieszkalnych to powinna umożliwić funkcjonariuszowi SG skorzystanie z jednej z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżący podkreślił, iż nie odrzucił możliwości przydziału lokali mieszkalnych (kwater), lecz nie był zainteresowany tytko tymi konkretnymi propozycjami starając się wynegocjować jak najbardziej dogodne warunki mieszkalne dla swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik organu w piśmie procesowym podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco dodał, iż przepis dotyczący struktury lokali (art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP) posługuje się pojęciem powinności ale nie w znaczeniu "obligatoryjności" lecz "możliwości", albowiem posiadany przez Agencję zasób mieszkaniowy obejmuje lokale mieszkalne wybudowane przed wejściem w życie tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego, zgodnie z ust. 2 tegoż przepisu, realizowane jest w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Przy czym, jak stanowi ust. 4 żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję kwatery lub lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Natomiast w myśl art. 21 ust. 5 odmowa przyjęcia kwatery albo innego lokalu mieszkalnego powoduje, że żołnierz służby kontraktowej z dniem złożenia oświadczenia traci prawo do zakwaterowania, w tym w formach zakwaterowania, o których mowa w ust. 2 pkt 2, przez okres zajmowania danego stanowiska służbowego, chyba że zmianie ulęgną jego uprawnienia do zakwaterowania. Dyspozycja art. 24 ust. 1 stanowi, iż żołnierzowi zawodowemu, na jego wniosek poświadczony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, dyrektor oddziału regionalnego właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzję o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Jednakże w przypadku braku możliwości przydziału żołnierzowi zawodowemu kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, dyrektor oddziału regionalnego na podstawie art. 24 ust. 3 ww. ustawy, przydziela miejsce w internacie albo kwaterze internatowej albo wypłaca świadczenie mieszkaniowe, zgodnie z uprawnieniem i wyborem dokonanym przez żołnierza zawodowego. Analiza powyższych regulacji prawnych prowadzi do wniosku, iż ustawodawca zastrzegł, aby prawo do zakwaterowania żołnierzy zawodowych służby kontraktowej realizowane było w pierwszej kolejności w formie bezpośredniej, polegającej na przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Żołnierz tej służby może zatem zostać zakwaterowany w internacie albo kwaterze internatowej lub otrzymywać świadczenie mieszkaniowe jedynie w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W przypadku zaś odmowy przyjęcia zaproponowanego lokalu mieszkalnego żołnierz kontraltowy traci prawo do zakwaterowania. Podkreślenia wymaga, iż aby ziścił się skutek w postaci utraty przez żołnierza kontraktowego prawa do zakwaterowania Agencji Mienia Wojskowego powinna żołnierzowi przedstawić do zamieszkania lokal mieszkalny odpowiedni (kwaterę odpowiednią) dla potrzeb tego żołnierza, zaś ten wyrazić odmowę przyjęcia zaproponowanego lokalu mieszkalnego. O tym jakie cechy powinien spełniać właściwy dla żołnierza zawodowego lokal mieszkalny, poza oczywiście spełnieniem wymogów techniczno-budowlanych przewidzianych dla lokali mieszkalnych przeznaczonych na stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, decyduje treść normy zawartej w art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten określa dwa podstawowe parametry lokalu: powierzchniowy i strukturalny. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 tej ustawy, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego norma wynosi nie mniej niż 16 m2. W świetle zaś art. 26 ust. 2 powołanej ustawy, struktura kwatery powinna obejmować: 1) dla żołnierza samotnego - jeden pokój z kuchnią albo aneksem kuchennym; 2) dla rodziny dwuosobowej - dwa pokoje z kuchnią albo aneksem kuchennym; 3) dla rodziny trzyosobowej - trzy pokoje z kuchnią albo aneksem kuchennym; 4) dla rodziny czteroosobowej lub większej - trzy albo cztery pokoje z kuchnią albo aneksem kuchennym. Jak wynika z akt sprawy i ustaleń organu, stan faktyczny w sprawie nie jest kwestionowany, skarżącemu zaproponowano do zamieszkania wraz z żoną i dzieckiem 3 lokale mieszkalne, które wprawdzie spełniały kryterium powierzchniowe, lecz bezsprzecznie nie spełniały kryterium strukturalnego. Skarżącemu przedstawiono lokale mieszkalne o strukturze 2 pokoje z kuchnią (art. 26 ust. 2 pkt 2), zaś skarżący był uprawniony do lokalu posiadającego 3 pokoje z kuchnią lub aneksem kuchennym (art. 26 ust. 2 pkt 3). Oznacza to, iż skarżącemu w istocie zaproponowano do zamieszkania lokale mieszkalne nieodpowiednie, nie realizujące jego uprawnień ustawowych. W tej sytuacji nie można przyjąć, że skarżący utracił prawo do zakwaterowania, skoro nie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego, do którego jest uprawniony (zarówno pod względem powierzchniowym, jak i strukturalnym), lecz odmówił zamieszkania w lokalu mieszkalnym, który w rozumieniu przepisów pragmatycznych był dla niego nieodpowiedni. Sąd nie podziela stanowiska organu, iż zawarte w art. 26 ust. 2 sformułowanie "struktura kwatery powinna obejmować" oznacza fakultatywność, jedynie możliwość zastosowania tej przesłanki. Ustawodawca nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "powinna obejmować". Pojęcie "powinien, powinna, powinno"" (w Nowym Słowniku Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003) zostało zdefiniowane jako: "1. w użyciu orzecznikowym w połączeniu z bezokolicznikiem – a) podmiotem, do którego się odnosi wyraz powinien jest osoba, która ma obowiązek coś zrobić, która musi coś zrobić, b) podmiotem jest osoba, z którą ktoś wiąże jakieś nadzieje, po której się czegoś spodziewa, c) podmiotem jest coś, co musi spełniać pewien warunek, zachować się w pewien określony sposób, d) wyraz powinien nadaje bezokolicznikowi cechę prawdopodobieństwa; 2. w konstrukcjach nieosobowych wyrażających pewne normy moralne, społeczne, itp." natomiast "powinność" to konieczność, obowiązek natury moralnej. Przepis art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP określa podstawowe standardy lokali mieszkalnych przeznaczanych do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, na które łącznie składają się kryteria powierzchniowe i strukturalne. Jest to zabieg celowy, albowiem w tym wypadku przepisy ustawowe muszą określać pewne minimum uprawnień przysługujących stronie. Przyznanie bowiem żołnierzowi zawodowemu lokalu mieszkalnego o parametrach korzystniejszych niż mu przysługują zapewnia odpowiednie warunki bytowe, zaś przeciwna praktyka narusza gwarancje standardów wynikających z przepisów prawa i musi być poczytywana jako niezgodna z wolą ustawodawcy. Argumentacja Prezesa AMW o braku w zasobie Agencji lokalów mieszkalnych o odpowiedniej strukturze, jako wybudowanych przez 2010 r., jest argumentacją słusznościową, a nie prawną. Nie może więc zostać przez Sąd uwzględniona, tym bardziej, że skutkuje ona dla strony daleko idącymi konsekwencjami prawnymi – utratą uprawnień do zakwaterowania w formie przydziału lokalu mieszkalnego (kwatery) lub zastępczej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organy obu instancji orzekające w sprawie błędnie zinterpretowały art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i w konsekwencji przyjęły, iż ziściła się przesłanka z art. 21 ust. 5 tej ustawy pozwalająca przyjąć, że skarżący utracił uprawnienie do zakwaterowania. Wobec tego, wbrew stanowisku organów orzekających, sprawa przydziału skarżącemu lokalu mieszkalnego bądź kwatery nie stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Z tych też względów zaskarżoną i utrzymaną nią w mocy decyzje organu I Instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę z wniosku skarżącego o przydział lokalu mieszkalnego lub kwatery organ będzie zobowiązany uwzględnić powyżej wyrażoną ocenę prawną, w szczególności przyjąć, iż na skutek ustalonych dotychczas okoliczności faktycznych odnoszonych do obowiązującego stanu prawnego skarżący nie utracił prawa do zakwaterowania. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło