II SA/Wa 794/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. Z. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym z [...] lutego 2025 r., znak [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., dalej: "u.s.g."), stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy w K. – R.Z.. W uzasadnieniu zarządzenia Wojewoda [...] wskazał, że w wyniku przeprowadzenia, na podstawie art. 86 w związku z art. 88 u.s.g., postępowania wyjaśniającego ustalił, że R.Z. (dalej jako: "skarżący"), jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa "[...]" zawarł [...] stycznia 2024 r. umowę nr [...] z gminą K., reprezentowaną przez Wójta Gminy K., w przedmiocie zakupu [...] dla pojazdów gminy K.. Natomiast [...] maja 2024 r. złożył ślubowanie jako radny Rady Gminy w K., wybrany w wyborach do rad gmin, które miały miejsce [...] kwietnia 2024 r. Następnie [...] sierpnia 2024 r. wypowiedział ww. umowę nr [...], uzasadniając to faktem uzyskania mandatu radnego w tej gminie. Pismem z [...] sierpnia 2024 r. Wójt Gminy wyraził zgodę na rozwiązanie umowy nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. na mocy porozumienia stron. Wojewoda podniósł, że w okresie od dnia złożenia ślubowania ([...] maja 2024 r.) do dnia wypowiedzenia umowy ([...] sierpnia 2024 r.) "[...]" wystawiła w stosunku do gminy K. 37 faktur dotyczących towarów takich jak: [...] i inne. Ponadto [...] sierpnia 2024 r. "[...]" wystawiła w stosunku do gminy K. kolejne trzy faktury. W ocenie Wojewody [...] powyższe okoliczności wypełniają przesłanki określone w art. 24f ust. 1 i ust. 1a u.s.g., tzn. zarządzania przez radnego działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Nie ulega wątpliwości, że środki finansowe uzyskiwane przez "[...]" wyniku realizacji umowy nr [...] oraz wystawionych faktur, mieszczą się w zakresie pojęcia mienia komunalnego gminy, o jakim mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. Organ zaznaczył przy tym, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] zapewnił skarżącemu możliwość złożenia wyjaśnień i przedstawienia własnego stanowiska w sprawie, dotyczącej okoliczności określonych w art. 24f ust. 1 i ust. 1a u.s.g. Pismem z [...] października 2024 r., skierowanym do Wojewody [...], skarżący przedstawił swoje stanowisko, wskazując w szczególności na brak wiedzy o opisanych powyżej unormowaniach, na rozwiązanie ww. umowy nr [...] niezwłocznie po uzyskaniu informacji o takim obowiązku oraz wyrażając skruchę z powodu niedopełnienia ww. obowiązku. Następnie Wojewoda wskazał, że stosownie do art. 24f ust. 1a u.s.g oraz art. 383 § 6 k.w. Rada Gminy w K. była zobowiązana do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w ciągu miesiąca od upływu terminu na zaprzestanie prowadzenia działalności przez radnego. Wojewoda [...] pismem z [...] grudnia 2024 r. wezwał Radę Gminy w K. do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu skarżącego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma, które nastąpiło [...] grudnia 2024 r. Do Wojewody [...] [...] stycznia 2025 r. wpłynęło pismo Przewodniczącego Rady Gminy w K. informujące o tym, że na sesji Rady Gminy [...] stycznia 2025 r. przedłożono projekt uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu skarżącego. Stosunkiem głosów 14 "przeciw", 0 "wstrzymujących się" oraz 0 "za", uchwała nie została podjęta. W takim przypadku, wobec bezskutecznego upływu terminu na podjęcie przez Radę Gminy uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, art. 98a ust. 2 u.s.g. przewiduje, że Wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu. Wojewoda [...] pismem z [...] stycznia 2025 r. powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Na powyższe zarządzenie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie w całości powyższego zarządzenia. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie: art. 24f ust. 1 i 1a u.s.g., przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie skutkujące uznaniem, że skarżący naruszył ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z wykonywaniem działalności z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat; art. 98a ust. 2 w zw. z art. 24f ust. 1 u.s.g w zw. z art. 383 § 1 pkt 5 k.w., przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie skutkujące stwierdzeniem, że mandat radnego R.Z. wygasł w związku z naruszeniem ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach działalności; art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, (konstytucyjnej zasady proporcjonalności), przez przyjęcie przez Wojewodę takiej interpretacji art. 24f ust. 1 u.s.g., która prowadzi do zastosowania sankcji niewspółmiernej do wagi uchybienia; art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w prowadzonym postępowaniu, dlaczego Wojewoda uznał, że zachodzi przesłanka do wygaśnięcia mandatu skarżącego, jako radnego Rady Gminy K., w sytuacji, w której brak było przede wszystkim podjęcia przez ten organ próby jednoznacznego wykazania, czy zachodzą zasadnicze przesłanki zastosowania rozwiązania antykorupcyjnego zawartego w art. 24f ust. 1 u.s.g., którego istotnym celem jest wyeliminowanie sytuacji, gdy radny, przez wykorzystywanie funkcji radnego, uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. Podniósł, że organ nie wziął pod uwagę dowodów korzystnych dla skarżącego, w szczególności obejmujących fakty, że w gminie K. jest jedna [...] oraz, że skarżący jest jedynie tymczasowym zarządcą sukcesyjnym. Ponadto Wojewoda pominął kwestię, że zawarcie umowy nr [...] z [...] stycznia 2024 r. odbyło się w formie przetargowej, które miało miejsce przed jego wyborem do Rady Gminy. Wojewoda również nie przyjął wyjaśnień skarżącego odnośnie rozwiązania ww. umowy bezpośrednio po pozyskaniu wiedzy o zapisach art. 24f u.s.g., czyli po upływie 3 miesięcy i 13 dni - co również w świetle zasady proporcjonalności winno zostać szerzej przeanalizowane. Ponadto powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 1/07 wskazał, że nie każde korzystanie z nieruchomości gminnych będzie wyczerpywało zakaz, o którym mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. Mając na uwadze cel tego zakazu, nie można uznać, że korzystanie z mienia gminnego na zasadzie powszechnej dostępności usług na warunkach ogólnych czy też na warunkach ustalonych powszechnie dla danego typu czynności prawnych może podważać osiągnięcie tego celu, ponieważ w tych przypadkach nie zachodzi obawa wykorzystania mandatu radnego do uzyskania innych korzyści aniżeli dostępne dla wszystkich członków wspólnoty samorządowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym zarządzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z [...] lutego 2025 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy w K., z powodu naruszenia przez niego art. 24f ust. 1 u.s.g. Procedura i przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego zostały uregulowane w przepisach art. 383 k.w. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności (art. 383 § 1 pkt 5 k.w.). Do tych przepisów należy art. 24f ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Zgodnie z orzecznictwem sądowym zawarte w powyższym przepisie "mienie komunalne" obejmuje aktywa, które stanowią nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale także środki pieniężne. Taki sposób rozumienia mienia komunalnego wynika z art. 43 u.s.g., zgodnie z którym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Zgodnie zaś z art. 44 Kodeksu cywilnego mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Skoro zatem w ujęciu rachunkowym środki finansowe stanowią aktywa pieniężne, to są składnikiem majątku danej jednostki (por wyroki: NSA z 24 listopada 2014 r., II OSK 2892/14, WSA w Bydgoszczy z 16 kwietnia 2013 r., II SA/Bd 165/13). Oznacza to, że wypłacone za usługę wynagrodzenie jest ekwiwalentem świadczenia wykonanego na rzecz gminy, a zatem jest realizacją wyrażonej w pieniądzu należności pochodzącej z praw majątkowych gminy. Usługodawca realizujący świadczenie w ramach działalności gospodarczej, przez sam fakt pobrania wynagrodzenia ze środków budżetowych - korzysta z mienia gminnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 2014 r., II OSK 2892/14). Uwzględniając powyższe nie może być jakichkolwiek wątpliwości, że "wykorzystywaniem mienia gminnego" w powyżej wskazanym znaczeniu jest także uzyskiwanie wynagrodzenia za usługi wykonane przez radnego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej na rzecz gminnych jednostek organizacyjnych lub gminnych osób prawnych. Stosownie do treści art. 24f ust. 1 a u.s.g. jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 k.w. W piśmiennictwie wskazuje się, że zawarty w ust. 1a obowiązek zawiera zaprzestanie prowadzenia działalności określonej w ust. 1 (tj. własnej lub prowadzonej z innymi osobami z wykorzystaniem mienia gminy). Natomiast przepis ten nie wspomina wyraźnie o obowiązku zaprzestania również zarządzania taką działalnością, występowania jako jej przedstawiciel lub pełnomocnik – w tym zakresie zatem nie nawiązuje do ust. 1. Nie wydaje się jednak prawdopodobne, aby zamiarem ustawodawcy było pozostawienie radnym takiego wyjścia. Sytuacja, w której jedni radni nie mogliby, a inni mogliby być zarządcami, przedstawicielami lub pełnomocnikami gospodarczej działalności prowadzonej z wykorzystaniem mienia gminy – w zależności od całkowicie przypadkowej okoliczności, jaką byłaby data objęcia przez nich takich funkcji (przypadająca przed uzyskaniem mandatu czy po nim) – byłaby sprzeczna zarówno z zasadą równości wobec prawa, jak i z interesami gminy. Określony zatem w ust. 1a termin 3 miesięcy dotyczy również zaprzestania pełnienia funkcji zarządcy, przedstawiciela lub pełnomocnika w stosunku do działalności określonej w ust. 1. Jest to przy tym termin zawity prawa materialnego, jego przekroczenie bowiem powoduje wygaśnięcie pewnego prawa (wygaśnięcie mandatu); ponadto przepis opisuje sposób dochowania terminu (wykonanie czynności polegających na rezygnacji z prowadzenia, zarządzania lub reprezentowania konkretnej działalności gospodarczej) i nie przewiduje sposobów jego sanacji. Nawet jeżeli po upływie tego terminu radny rezygnuje z uprawnień lub funkcji opisanych w ust. 1, nadal (wyjąwszy oczywiście nadzwyczajne okoliczności polegające na całkowitej fizycznej niemożliwości dochowania terminu) istnieje podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu (por. S. Płażek [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 24(f)). Wskazane wyżej przepisy ustawy o samorządzie gminnym wprowadzają zatem generalny zakaz używania przez radnego mienia gminy w prowadzonej przez niego osobiście działalności gospodarczej, czy też działalności gospodarczej, którą zarządza i to bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Stosownie natomiast do treści art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g., jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu tego terminu, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Wojewoda wykazał spełnienie ww. przesłanek obligujących go do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Jak wynika z akt niniejszej sprawy [...] stycznia 2024 r. skarżący – jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa "[...]" - zawarł umowę z gminą K., w zakresie zakupu [...] dla pojazdów gminy K.. Po wygranej w wyborach do rad gmin ([...] kwietnia 2024 r.) złożył [...] maja 2024 r. ślubowanie jako radny Rady Gminy w K.. Następnie zaś [...] sierpnia 2024 r. wypowiedział gminie ww. umowę, z uwagi na uzyskanie mandatu radnego w tej gminie. Wójt Gminy [...] sierpnia 2024 r. wyraził zgodę na rozwiązanie umowy z [...] sierpnia 2024 r. na mocy porozumienia stron. Wskazania przy tym wymaga, że od dnia ww. złożenia ślubowania, tj. [...] maja 2024 r. do dnia ww. wypowiedzenia umowy, tj. [...] sierpnia 2024 r. "[...]" wystawiła gminie K. 37 faktur za: [...] i inne. Natomiast [...] sierpnia 2024 r. "[...]" wystawiła gminie K. kolejne 3 faktury. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności wyczerpują hipotezę zakazu o którym mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g., tj. zarządzania przez radnego działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Określony w art. 24f ust. 1a u.s.g. trzymiesięczny termin na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, liczony od dnia złożenia ślubowania ([...] maja 2024 r.), upłynął bowiem [...] sierpnia 2024 r. Tymczasem, co nie jest kwestią sporną, dopiero [...] sierpnia 2024 r. została rozwiązana umowa między "[...]" a gminą K.. Bez znaczenia dla wydanego przez Wojewodę rozstrzygnięcia pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż jest jedynie tymczasowym zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa "[...]". W tym zakresie wskazania wymaga, że stosownie do treści art. 18 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170, dalej: "u.z.s."), zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 u.z.s. zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Przepis art. 21 ust. 1 u.z.s. wskazuje, że zarządca sukcesyjny "działa", co oznacza, że chodzi tu o zakres działań wskazanych w art. 18 u.z.s., a więc o prowadzenie przedsiębiorstwa w spadku oraz o umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. W każdej z tych sfer zarządca podejmuje działania w imieniu własnym (S. Babiarz [w:] M. Jaśniewicz, S. Babiarz, Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Komentarz, Warszawa 2021, art. 21.). Uznać zatem należy, pełnienie ww. funkcji mieści się w zakresie pojęcia zarzadzania działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. Sprawowaniem zarządu przez skarżącego wiąże się bowiem z decydowaniem o wszelkich kwestiach związanych z prowadzoną działalnością, w tym zwłaszcza o sposobach pozyskiwania dochodów, formach działalności, jak i przeznaczeniu środków stanowiących dochód. Nie można zgodzić się także ze skarżącym, że dla niniejszej sprawy miała znaczenie okoliczność, iż umowa nr [...] z [...] stycznia 2024 r. zawarta została w wyniku wygania przetargu, które miało miejsce przed jego wyborem do Rady Gminy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotnym jest bowiem to, że pomiędzy przedsiębiorstwem, którego zarządcą sukcesyjnym pozostawał skarżący, a gminą zawarta została umowa na sprzedaż paliwa i że wynagrodzenie za tą usługę było wypłacane ze środków gminy, jak również, iż nie została ona rozwiązana w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Tryb zawarcia umowy nie ma w tym przypadku żadnego znaczenia i nie może mieć wpływu na ocenę spełnienia przesłanek z art. 24f ust. 1 u.s.g. Fakt, że do tego wykorzystywania mienia doszło w wyniku wygrania przetargu, w którym każdy przedsiębiorca mógł uczestniczyć na zasadzie powszechnej dostępności do tego mienia, nie zmienia faktu, że przedsiębiorstwo rozpoczęło prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy i że skarżący jako radny działalności tej nie zaprzestał (podobnie w wyroku NSA z 14 lipca 2016 r., II OSK 1280/16). W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano, że tryb przetargowy zawarcia umowy nie został wyłączony z art. 24f ust. 1 u.s.g. (por. wyroki NSA z: 7 czerwca 2022 r., III OSK 3641/21; 20 stycznia 2023 r., III OSK 7737/21). Tym samym także bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy na terenie gminy są inne stacje paliw jak również, czy oferta ta była korzystna dla gminy. Ustosunkowując się zaś do powołanej przez skarżącego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 1/07, stwierdzić należy, że nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie. Powołując się na tą uchwałę skarżący podniósł, że przy korzystaniu z mienia gminnego na zasadzie powszechnej dostępności usług na warunkach ogólnych czy też na warunkach ustalonych powszechnie dla danego typu czynności prawnych nie zachodzi obawa wykorzystania mandatu radnego do uzyskania innych korzyści aniżeli dostępne dla wszystkich członków wspólnoty samorządowej. Stanowisko to niewątpliwie jest prawidłowe. Jednakże treść umowy jaka została zawarta pomiędzy przedsiębiorstwa "[...]" a gminą, w której skarżący został radnym, nie odnosi się do powszechnie dostępnych usług. Czym innym jest zawarcie umowy na dostęp do powszechnych usług komunalnych świadczonych na warunkach ogólnych, a czym innym jest zawarcie przez zarządcę przedsiębiorstwa umowy na wykonanie usług na rzecz gminy, w wyniku wygrania przetargu. W przedmiotowej sprawie Wojewoda nie stwierdził wygaśnięcia mandatu skarżącego radnego z racji korzystania przez niego z powszechnie dostępnych usług, ale z powodu zawarcia przez niego umowy na dostawę paliw. Za bezzasadny uznać także należy zarzut naruszenia zasady proporcjonalności zawartej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zauważyć należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw i nie narusza istoty żadnej wolności lub prawa podmiotowego. Fakt wykorzystywania mienia gminy (w której radny uzyskał mandat) w ramach działalności, której radny jest zarządcą i niezaprzestanie jej prowadzenia (bądź doprowadzenie do stanu, w którym ta działalność nie jest już wykonywana z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy), po upływie trzech miesięcy od daty złożenia ślubowania, został przez ustawodawcę wskazany jako obligatoryjna podstawa do wygaśnięcia takiego mandatu. Dlatego też zarzucane przez skarżącego naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności poprzez nie przyjęcie przez Wojewodę wyjaśnień skarżącego odnośnie rozwiązania ww. umowy bezpośrednio po pozyskaniu wiedzy o zapisach art. 24f u.s.g., czyli po upływie 3 miesięcy i 13 dni, nie mogły być oceniane w zakresie naruszenia tej zasady. Jak już wskazano powyżej, nawet jeżeli po upływie terminu 3 miesięcy radny rezygnuje z uprawnień lub funkcji opisanych w art. 24f ust. 1, nadal (wyjąwszy oczywiście nadzwyczajne okoliczności polegające na całkowitej fizycznej niemożliwości dochowania terminu) istnieje podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu. Termin ten jest terminem nieprzywracalnym (por. wyroki NSA z: 20 lipca 2017 r., II OSK 1471/17; 28 kwietnia 2017 r., II OSK 577/17). Ustawodawca mógł określić przesłanki wygaszania mandatu radnego i jeżeli te przesłanki są uregulowane w sposób jednoznaczny, to brak jest podstaw do ich różnicowania (por. wyrok NSA z 3 września 2025 r., III OSK 757/25). Ponadto wskazania wymaga, że odejmując się sprawowania mandatu radnego i działania na rzecz lokalnej wspólnoty, radny powinien mieć świadomość, że wiąże się to z ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w granicach zakreślonych art. 24f u.s.g. Na radnym spoczywa obowiązek takiego ułożenia spraw dotyczących prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, aby nie dochodziło do kolizji z unormowaniem art. 24f u.s.g. Przepis art. 24f ust. 1a u.s.g. daje radnemu, który przed objęciem mandatu prowadził działalność z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, trzy miesiące na zaprzestanie działalności (wycofanie się z niej, gdy była prowadzona wspólnie), względnie doprowadzenie do stanu, w którym ta działalność nie jest już wykonywana z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Ustawodawca dał zatem radnemu odpowiedni czas na podjęcie działań faktycznych i prawnych zmierzających do uniknięcia konsekwencji naruszenia omawianego zakazu. Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności uznać należy, że zarzuty naruszenia art. 24f ust. 1 i 1a u.s.g., art. 98a ust. 2 w zw. z art. 24f ust. 1 u.s.g w zw. z art. 383 § 1 pkt 5 k.w., jak również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie mogły stanowić podstawy do podważenia stanowiska zawartego w zaskarżonym zarządzeniu. Końcowo wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony. W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2024 r. III OSK 1930/23, że zarówno przepisy Kodeksu wyborczego, jak i przepis art. 98a u.s.g. nie odsyłają do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno podjęcie uchwały w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, jak i wydanie zarządzenia zastępczego nie jest poprzedzone jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym. W tych sprawach nie mamy bowiem do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (nawet w szerokim znaczeniu tego pojęcia), w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie zarządzenia zastępczego stanowi odrębną - szczególną kompetencję nadzorczą wojewody, aktualizującą się tylko na gruncie prawa wyborczego do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego i organu wykonawczego gminy. W art. 98a u.s.g. ustawodawca nie przewidział w sprawach dotyczących wydania zarządzenia zastępczego stosowania Kodeksu postępowania administracynego. Odesłanie takie znajduje się w art. 91 ust. 5 u.s.g., jednak przepis ten reguluje wydawanie rozstrzygnięć nadzorczych, których nie można utożsamić z zarządzeniem zastępczym. Rozstrzygnięcie nadzorcze negatywnie ocenia akt, który został już uprzednio wydany przez organ gminy, a zarządzenie zastępcze zostaje wydane z powodu braku aktu organu gminy (por. także wyrok NSA z 9 maja 2017 r. II OSK 784/17). Dlatego też ww. zarzut został uznany za bezpodstawny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.