II SA/Wa 798/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów – oddala skargę – Dziekan Wydziału [...] Politechniki [...] działając na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. –Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1061 z późn. zm.) oraz § 24 ust. 2 lit. a) i b) Regulaminu Studiów w Politechnice [...], w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą skreślił z dniem [...] września 2012 r. R. W. z listy studentów 4 roku studiów zaocznych Wydziału [...] kierunek studiów [...] z powodu niewniesienia opłaty związanej z odbywaniem studiów i stwierdzenia braku postępów w nauce. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. zaliczył 5 semestrów studiów, a w toku studiów nie uzyskał zaliczenia z 4 przedmiotów, tj. [...]. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), organizację oraz tok studiów i związane z nim prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Z kolei w myśl postanowień § 24 ust. 2 lit. a) regulaminu, dziekan może podjąć decyzję o skreśleniu z listy studentów w przypadku braku postępów w nauce, potwierdzonego nieuzyskaniem rejestracji na następny rok lub semestr. Stosownie do § 3 ust. 4 regulaminu, student jest zobowiązany do terminowego wnoszenia opłat za zajęcia dydaktyczne, na zasadach obowiązujących w uczelni. Warunki odpłatności za studia określa zawarta umowa o warunkach odpłatności za studia. Student do dnia 15 czerwca 2012 r. nie dopełnił obowiązku wynikającego z zawartej umowy, tzn. nie uiścił określonych w niej opłat. W myśl postanowień § 24 ust. 2 lit. b) regulaminu, dziekan może skreślić studenta z listy studentów z powodu niewniesienia w określonym terminie opłaty związanej z odbywaniem studiów. R. W. wniósł od decyzji Dziekana Wydziału [...] odwołanie do Rektora Politechniki [...], w którym podał że uzyskał zaliczenie ze wszystkich przedmiotów, a tym samym posiada absolutorium. Stosowne wpisy znajdują się na kartach ocen złożonych w dziekanacie, w jego indeksie, na protokołach prowadzących, a także w systemie Wirtualny Dziekanat. Rektor Politechniki [...] na podstawie art. 66 ust. 1, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), § 24 ust. 2 lit. a)¹, 24 ust. 2 lit. b)² oraz § 24 ust. 1 lit. c)³ Regulaminu Studiów w Politechnice [...], w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie w niej określonym. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że R. W. rozpoczął ośmiosemestralne niestacjonarne zaoczne studia pierwszego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] Politechniki [...], w semestrze zimowym roku akademickiego 2009/2010. Na wniosek ww. Prodziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na rejestrację na piąty semestr studiów oraz realizację indywidualnego toku studiów z zakresu specjalizacji [...]. Po ośmiu semestrach studiów student uzyskał 192 punkty ECTS. Z 70 przedmiotów dotychczasowego toku studiów student nie zaliczył łącznie 2 przedmiotów oraz nie złożył w terminie pracy dyplomowej, a więc nie spełnił wymagań programowych do ukończenia studiów. Efekt kształcenia – wiedza i umiejętności z przedmiotów niezaliczonych przez studenta, tj. [...] i [...] są niezbędne do ukończenia studiów, co uzasadnia jego skreślenie z listy studentów. Efekty kształcenia mierzone nakładem pracy studenta w punktach ECTS, jakie student uzyskał wynoszą 192 pkt ECTS, podczas gdy warunek formalny dotyczący wymaganego nakładu pracy i uzyskanych efektów kształcenia po ósmym semestrze studiów, konieczny do ich ukończenia, wynosi 210 pkt, zgodnie z uchwałą Rady Wydziału [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. W związku z powyższym, R. W. nie spełnił warunku formalnego dotyczącego wymaganego nakładu pracy i uzyskanych efektów kształcenia koniecznego do ukończenia studiów, co uzasadnia skreślenie go z listy studentów. Stosownie do § 11 ust. 3 powołanego wcześniej regulaminu, ww. był obowiązany przedstawić dziekanowi w terminie rejestracji indeks z uzyskanymi wpisami zaliczeń oraz kart ocen. Obowiązek ten nie został spełniony. Warunkiem ukończenia studiów jest spełnienie przez studenta wszystkich warunków, o których mowa w § 19 i § 20 powołanego regulaminu, a w szczególności określonych w § 19 ust. 1 lit. a) i b)5, tj. wypełnienia wymogów określonych w programie studiów, złożenie pracy dyplomowej pozytywnie zaopiniowanej przez kierującego pracą oraz § 20 ust. 1, tj. uzyskanie pozytywnej oceny pracy dyplomowej i zdanie egzaminu dyplomowego. Stosownie do § 24 ust. 2 lit. a)6 przedmiotowego regulaminu, dziekan może podjąć decyzje o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku postępów w nauce, potwierdzonego nieuzyskaniem w określonym terminie rejestracji na następny rok lub semestr. Co więcej, w myśl § 24 ust. 2 lit. b)7 regulaminu studiów, niewniesienie w określonym terminie opłaty związanej z odbywaniem studiów zobowiązuje dziekana do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów, natomiast zgodnie z lit. c)8 powyżej określonego przepisu, dziekan zobowiązany jest do skreślenia studenta, jeżeli nie złoży w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego. R. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżący podniósł w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia organu pierwszej instancji. Podał, że zaliczył wszystkie przedmioty ze studentami studiów stacjonarnych i wbrew twierdzeniu organu miał na to zgodę Prodziekana ds. Nauczania. W odpowiedzi na skargę organ wskazał na jej całkowitą bezzasadność i podał co następuje: Skarżący w skardze powołuje się na fakt uzyskania przedmiotowej zgody od Prodziekana ds. Nauczania i podaje, że zgodę uzyskał na spotkaniu w bliżej nieokreślonym czasie i na potwierdzenie tego przedstawił dowód w postaci wydruku wiadomości email, którym to prowadzący zajęcia "[...]" wyraził zgodę na uczestniczenie w nim skarżącego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w dniu [...] lutego 2012 r. skarżący wystąpił do Prodziekana Wydziału [...] z prośbą o realizację dwóch przedmiotów, tj. "[...]" i "[...]" i zgodę uzyskał i przedmioty te zostały mu zaliczone. Z innymi wnioskami o wyrażenie zgody na odmienną realizację części programu studiów skarżący nie występował. Wobec braku zgody skarżącemu nie zaliczono trzech przedmiotów, tj. "[...]" (sem.VI), "[...]" (sem. VI) oraz "[...]" (sem. VII). W oderwaniu od kwestii zgody na odmienną realizację programu studiów jest fakt, iż decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów została również podjęta w związku z niewniesieniem w określonym terminie opłaty związanej z odbywaniem studiów. Ponadto w trakcie trwania postępowania administracyjnego zaistniała kolejna przesłanka do skreślenia skarżącego z listy studentów, gdyż nie złożył on w terminie pracy dyplomowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania. Zgodnie z art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego, a taką jest decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, są poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III ARN 49/93,OSNC 1994/0/181). Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia warunki wymagane przy decyzjach wydanych w ramach uznania administracyjnego. Podkreślić należy, że podstawowym obowiązkiem studenta, określonym zarówno w przepisach przedmiotowej ustawy (art. 189 ust. 1 pkt 2) oraz w regulaminie studiów, jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w planie studiów. W przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie student może być skreślony z listy studentów (art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy). Ustawodawca wprawdzie pozostawił decyzję w tym zakresie do uznania organom uczelni, jednakże uczynił to ze względu na zasadę autonomii uczelni i możliwość uwzględnienia różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Regulamin studiów, który określa organizację i tok studiów oraz związane z nim prawa i obowiązki studenta nie może być użyty do rozszerzenia ustawowych przesłanek obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów, zawartych w art. 190 ustawy. Niedopuszczalne jest definiowanie w regulaminie studiów w sposób sprzeczny z ustawą stanów, które wypełniają przesłanki w niej określone. Zgodnie z § 24 ust. 2 Regulaminu Studiów w Politechnice [...], dziekan może podjąć decyzję o skreśleniu studenta z listy w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce, potwierdzonych nieuzyskaniem w określonym terminie rejestracji na następny rok lub semestr studiowania, 2) niewniesienia w określonym terminie opłaty związanej z odbywaniem studiów. W tym miejscu należy podać, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 190 ust. 2 i 3 powołanej ustawy, natomiast organ odwoławczy ocenił, że zaistniała również przesłanka określona w pkt 1 tego przepisu, tzn. brak postępów w nauce. W § 10 i § 11 Regulaminu określono warunki związane z realizacją części programów studiów poza jednostką macierzystą studenta oraz warunki zaliczenia semestru studiów. Zgodzić się należy z organem, że skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z powyżej określonych przepisów, a w szczególności nie uzyskał zgody dziekana na realizację określonej części programu studiów poza macierzystą jednostką (§ 10 Regulaminu) i nie przedstawił w dniu rejestracji wymaganych dokumentów potwierdzających uzyskanie zaliczeń modułów kształcenia lub zajęć (§ 11 ust. 3 Regulaminu). Skarżący w skardze, a wcześniej w odwołaniu nie kwestionuje, że przesłanka określona w art. 190 ust. 2 pkt 3 zaistniała, natomiast kwestionuje ustalenia organu w zakresie dotyczącym zdawanych egzaminów i związane z tym nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Przy hipotetycznym założeniu, że stawiane przez skarżącego zarzuty są zasadne, to wobec zaistnienia innej, niekwestionowanej przez niego przesłanki ustawowej, w ocenie Sądu zasadnym jest pozostawieniem w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.