II SA/Wa 8/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-15

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, a jednocześnie czy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinno zostać przyznane, gdy strona wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia od innych kosztów sądowych.
Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody z emerytury po potrąceniach komorniczych i wysokie koszty utrzymania. Sąd uznał, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co czyni wniosek w tym zakresie zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. P. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że jest emerytem, osobą niepełnosprawną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 440,23 zł netto (po potrąceniach komorniczych). Oświadczył, że mieszka w mieszkaniu socjalnym, którego utrzymanie wynosi około 200 zł, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, jedynym dochodem gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest emerytura, która po potrąceniu komorniczym wynosi 440 zł netto. Stałe koszty utrzymania mieszkania socjalnego to kwota około 140 zł. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło