II SA/Wa 802/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-07

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wraz z żoną posiada łączny dochód około 4.400 zł netto miesięcznie, pomimo ogłoszonej upadłości konsumenckiej i rozdzielności majątkowej, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i powinno być udzielane osobom w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a łączny dochód rodziny, choć nie wysoki, przekracza kryteria pozwalające na przyznanie pomocy społecznej.
Stan faktyczny
W. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji. Skarżący wskazał na trudną sytuację finansową związaną z ogłoszoną upadłością konsumencką, rozdzielnością majątkową i utrzymywaniem się z renty oraz wynagrodzenia za pracę, które po potrąceniach wynosi około 1.800 zł. Wraz z żoną, która zarabia około 2.600 zł netto, ponoszą stałe koszty utrzymania. Wartość wpisu sądowego wynosi 200 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: odmówić W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W. D., reprezentowany w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Skarżący podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jednocześnie wskazał, że koszty codziennego życia dzieli z żoną, ale żona nie partycypuje w pozostałych kosztach, w tym kosztach spraw sądowych. Podniósł, że wraz z żoną ma rozdzielność majątkową, została ogłoszona wobec nich upadłość konsumencka, a utrzymuje się z renty, która po potrąceniu 600 zł przez syndyka wynosi łącznie z wynagrodzeniem za pracę około 1.800 zł. Wyjaśnił, że koszty ustanowionego w sprawie pełnomocnika pokryli jego znajomi - myśliwi. Do stałych koniecznych wydatków zaliczył: opłaty za media (prąd, wodę, gaz, śmieci) w wysokości około 300 zł, opłaty za mieszkanie - 500 zł, koszty leczenia - 200 zł, koszty codziennego utrzymania (żywność, środki higieniczne, ubrania) - około 600 zł miesięcznie. Jednocześnie oświadczył, że oprócz 15% udziałów w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wartości 750 zł, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Powyższy wniosek uzupełnił pismami z dnia 17 lipca 2017 r. oraz z dnia 18 sierpnia 2017 r., do których załączył dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów wynika, że skarżący wraz z żoną, pomimo trudności finansowych związanych z upadłością konsumencką, posiadają stałe dochody - wnioskodawca w łącznej kwocie 1.800 zł netto, a jego żona średnio w kwocie 2.600 zł netto miesięcznie. Deklarowany dochód rodziny, choć nie jest wysoki, przekracza kryterium dochodowe, pozwalające na przyznanie rodzinie pomocy społecznej. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Należy również wskazać, że małżonkowie bez względu na ustrój majątkowy, w sposób szczególny obowiązani są, każdy według swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Niewątpliwie za taką potrzebę należy uznać dochodzenie praw przed sądami, bowiem to osoby najbliższe w pierwszej kolejności są zobowiązane do zaspakajania koniecznych potrzeb członków rodziny, a dopiero, gdy z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe - powołane do tego instytucje społeczne i państwowe. Trzeba jednocześnie podkreślić, że na obecnym etapie postępowania skarżący jest obowiązany uiścić wpis sądowy od skargi, który wynosi 200 zł. W związku z powyższym uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić tej kwoty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło