II SA/Wa 804/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Anna Mierzejewska, , Protokolant Anna Żmijewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia przedemerytalnego Oddala skargę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...]marca 2004 r. wydaną na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Prezydenta W. nr [...]z dnia [...] stycznia 2004 r., orzekającej o przyznaniu od dnia [...] maja 2000 r. do [...] czerwca 2003 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego, a od dnia [...] czerwca 2003 r. o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% przyszłej emerytury, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał, iż W. S. zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...] maja 2000 r. i uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]maja 2000 r. W związku z podjęciem zatrudnienia, prawo do zasiłku przedemerytalnego uległo zawieszeniu od dnia 17 maja 2000 r. do dnia [...] stycznia 2001 r. W dniu 18 czerwca 2003 r. do urzędu pracy wpłynął wniosek zainteresowanego o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r. odmawiającą przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. wojewoda uchylił kolejną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2003 r. dotyczącą odmowy uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji z dnia [...] maja 2000 r. orzekającej o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] maja 2000 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Dalszą decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Prezydent. W. orzekł o przyznaniu W. S. od dnia [...] maja 2000 r. do dnia [...]czerwca 2003 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego, a od dnia [...] czerwca 2003 r. – prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90 % przyszłej emerytury. Odwołanie od tej decyzji, w którym W. S. zarzucił niepełne zbadanie stanu faktycznego w części dotyczącej terminu przyznania świadczenia przedemerytalnego, nierzetelną ocenę faktów wynikających ze złożonego w dniu 3 stycznia 2001 r. wniosku, Wojewoda [...] uznał za nieuzasadnione z następujących przyczyn. Wnioskodawca zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...] maja 2000 r., przed wejściem w życie znowelizowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wobec tego dla ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego ma zastosowanie art. 37k i 37l w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Stosownie bowiem do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy m.in. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) osoby, które przed dniem wejścia w życie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa doświadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. W myśl art. 37k ust. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., świadczenie przedemerytalne przysługiwało mężczyźnie, jeżeli: 1) osiągnął wiek co najmniej 63 lata i posiadał okres uprawniający do emerytury lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończył 60 lat oraz posiadał okres uprawniający do emerytury lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnął okres uprawniający do emerytury, wynoszący 40 lat, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z 29 grudnia 1993 r. Natomiast, stosownie do art. 371 ust. 1 i 2 cyt. ustawy – Prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przysługiwało na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia. Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługiwały od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. W wyniku analizy akt organ II instancji ustalił, iż W. S. do dnia 31 grudnia 2001 r., a więc do dnia wejścia w życie cyt. ustawy, w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego spełnił materialnoprawne warunki wynikające z powołanego powyżej art. 37k ust. 1 pkt 2 do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Natomiast realizacja tego prawa była zależna od woli uprawnionego, który powinien był stosownie do art. 37l w brzmieniu nadanym cyt. ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie m.in. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) złożyć wniosek o świadczenie przedemerytalne. W zakresie interpretacji tego przepisu organ odwoławczy powołał się na uchwałę z dnia 11 marca 2002 r. (ONSA 2002/4/133), w której Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 37l tworzy zamkniętą całość, a jego istotę stanowią słowa "posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia". Ukrywając tych określeń w czasie przeszłym dokonanym i odsyłając do wniosku złożonego przez osobę, która ubiega się o prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ustawodawca podkreślił, że decydujące znaczenie ma "posiadanie" lub "spełnienie" ustawowych warunków w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, tudzież zasiłku przedemerytalnego (bez względu na czas złożenia wniosku). Jeśli warunki te zostały spełnione, od woli zainteresowanego zależy złożenie wniosku o zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne. Wniosek taki uprawniony może złożyć zarówno w dniu rejestracji, w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jak i po upływie okresu jego pobierania, gdyż już w dniu rejestracji (czy w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych) warunki do uzyskania jednego z tych świadczeń "spełnił". Ponadto wskazał, iż także w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA 2332/02 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o takie świadczenie, nie zaś z urzędu". Wskazując na powyższe Wojewoda [...] stwierdził, iż słusznie organ I instancji przyjął pismo złożone przez W. S. w urzędzie pracy w dniu 18 czerwca 2003 r. jako wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Odnosząc się do pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu podniósł, iż urząd pracy ocenił i zbadał stan faktyczny zgodnie z wnioskiem z dnia 3 stycznia 2001 r. i wznowił wypłatę zasiłków przedemerytalnych z dniem [...] stycznia 2001 r. W tej sytuacji faktycznej i prawnej uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i nie może być zmieniona. Argumentacja W. S., podnoszona we wniesionym odwołaniu, nie może stanowić przesłanki do jej uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. zarzucił decyzjom organów I i II instancji niezbadanie stanu faktycznego i prawnego sprawy w części dotyczącej daty przyznania świadczenia przedemerytalnego w związku z wnioskiem z dnia 3 stycznia 2001 r. i dołączonym do niego wypowiedzeniem z dnia [...] grudnia 2000 r. przez zakład pracy umowy o pracę wobec likwidacji stanowiska pracy oraz naruszenie przepisów art. 8, 9 i 11 kpa przez nieudzielanie przez organ informacji prawnej mającej wpływ na ustalenie jego praw, jak też braku czuwania nad tym, aby nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa. Zarzucił organowi I instancji, iż wydał decyzję o wznowieniu zasiłku przedemerytalnego zamiast, znając stan faktyczny i prawny sprawy, poinformować go o uzyskaniu już prawa do świadczenia przedemerytalnego, w celu właściwego sformułowania wniosku. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem jest, iż skarżący w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego spełnił materialnoprawne warunki wynikające z powołanego już art. 37k ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z treści skargi wynika, iż skarżący w istocie nie kwestionuje stanowiska organu, który przyjmuje, że przyznanie prawa do tego świadczenia mogło nastąpić jedynie na wniosek zainteresowanego. Jednakże skarżący podnosi, iż podstawę do uznania za taki wniosek stanowiło jego pismo z dnia 3 stycznia 2001 r., przy którym zostało złożone wypowiedzenie umowy o pracę z dnia [...] grudnia 2000 r. (k-11 akt administracyjnych). Z powyższym nie można się zgodzić, gdyż treść tego pisma skierowanego do Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w W. wyraźnie wskazuje, iż dotyczy ono decyzji nr [...]przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego oraz decyzji nr [...] zawieszającej to prawo i skarżący wnosił w nim o "cofnięcie z dniem [...] stycznia 2001 r. zawieszenia tego prawa". W piśmie tym zainteresowany wskazuje, iż "wniosek o wznowienie zasiłku przedemerytalnego związany jest z rozwiązaniem stosunku pracy przez wypowiedzenie zakładu pracy". Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż pismo to mogło być potraktowane jako wnioskujące o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżący nie może też skutecznie powoływać się na błąd w użyciu w tymże piśmie wyrazu "zasiłek" zamiast "świadczenie", co miało wynikać z "niewłaściwego przekazu informacji przez organ I instancji", a także nieznajomości prawa. W odniesieniu do podejmowanych przez zainteresowanego czynności z zakresu prawa publicznego nie dokonuje się zabiegów odpowiadających wykładni oświadczeń woli według reguł obowiązujących w prawie prywatnym (zwłaszcza według zasad wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego). W prawie publicznym zamiar zainteresowanego i jego nieujawniona wprost we wniosku skierowanym do organów państwa wola, są pozbawione znaczenia prawnego. Nie dokonuje się wykładni oświadczeń woli według kryteriów określonych w Kodeksie cywilnym, w przepisach art. 60, 61 i 65 kc (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., sygn. akt III RN 56/01, OSNIP 2002, z. 13, poz. 299). Nie można też zarzucić organowi I instancji naruszenia art. 8, 9 i 11 kpa, gdyż zakres obowiązków organu wynikających z tego przepisu nie obejmuje doradztwa prawnego. Organ prawidłowo zatem przyjął, że prawo do świadczenia przedemerytalnego należy się skarżącemu od dnia [...] czerwca 2003 r., a więc od dnia złożenia wniosku (k. 16 akt administracyjnych). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.