II SA/Wa 804/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-04

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji trudnej sytuacji materialnej, obciążenia egzekucją komorniczą i niskiego wynagrodzenia, przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu są spełnione.
Stan faktyczny
J. K. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą jego małoletniej córce przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, niskie wynagrodzenie obciążone egzekucją komorniczą oraz konieczność ponoszenia opłat za mieszkanie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K., przedstawiciela ustawowego małoletniej W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. J. K. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania jego córce renty rodzinnej w drodze wyjątku, złożył również na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką W., nie posiada żadnego majątku, a na dochód rodziny składa się jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.735,84 zł brutto, jednak "na rękę" otrzymuje jedynie 337,91 zł. Wskazał jednocześnie, że ponosi opłaty za czynsz, który wraz z opłatą za wodę wynosi 220 zł, za prąd – 50 zł oraz za gaz – 30 zł. Do wniosku załączył zaświadczenie z zakładu pracy o zatrudnieniu oraz wysokości zarobków i ich obciążeniu, informację z zakładu pracy o wysokości, składnikach i potrąceniach otrzymywanego wynagrodzenia, zaświadczenie ze szkoły, gdzie uczy się jego córka, a także kopię świadectwa córki z ostatniej klasy gimnazjum oraz kopię pisma, skierowanego do zakładu pracy o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę i wezwania do dokonywania przez zakład pracy stosownych potrąceń w związku z wszczętą egzekucją komorniczą. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi J. K. jest odmowa przyznania jego córce przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty po zmarłej matce w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego jest bardzo trudna –jedynym stałym źródłem utrzymania rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę, które jednak – z uwagi na obciążenie egzekucją komorniczą – wynosi w momencie wypłaty 337,91 zł miesięcznie. Skarżący, aby utrzymać siebie i córkę oraz opłacić rachunki związane z mieszkaniem, pożycza pieniądze, pogrążając się w długach. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło