II SA/Wa 805/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesorzy WSA Agnieszka Miernik, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Filip Wolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] lutego 2007 r. i odmówił przyznania M. O., reprezentowanemu przez przedstawiciela prawnego M. O., świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do ww. decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS M. O. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika bowiem, że miesięczny dochód całej rodziny wynosi 3607, 51 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 1202, 50 zł, co nie pozwala na przyjęcie, że strona postępowania nie posiada środków utrzymania. Organ podkreślił, że minimalne kryterium przyjęte przez ustawodawcę wnosi 597,46 zł, a kwota przypadająca na jednego członka rodzinny przewyższa podane minimum. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi przedstawiciela skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono Prezesowi ZUS naruszenie art. 7 i 77§ 1 kpa poprzez przyjęcie, że wnioskodawca M. O. posiada niezbędne środki utrzymania. Skarżąca podkreśliła, iż miesięczne utrzymanie syna wynosi ponad 2 tys. zł. W tej sytuacji stwierdzenie organu, iż posiadane środki są niezbędne dla utrzymania skarżącego nie znajduje podstaw w zgromadzonym materiale faktycznym. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga ma uzasadnienie, bowiem Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zbadał w całości okoliczności faktycznych sprawy. Na wstępie należy podnieść, że przepis, na podstawie którego skarżąca żąda świadczenia znajduje się w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę powinien wziąć pod uwagę odpowiednio długi okres ubezpieczenia osoby, której ma być przyznane świadczenie i przyczyny, dla których nie nabyła ona świadczenia w trybie zwykłym. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, posiada, jak na swój wiek, dość długi okres ubezpieczenia: 16 lat, 4 miesiące i 3 dni. Nadto do tego, aby otrzymać świadczenie w trybie zwykłym zabrakło mu niespełna 3 miesięcy, a więc niezwykle krótkiego okresu, a wypadek który spowodował, iż znajduje się w stanie całkowitej niezdolności do pracy i całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji nastąpił w okresie, gdy był on ubezpieczony, a zatem gdyby nie wypadek istniałoby duże prawdopodobieństwo, że wypracowałby świadczenie i to w wysokości wyższej niż zwykle przyznawane świadczenie w drodze wyjątku. Należy także wskazać, że wbrew przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego organ nienależycie zbadał stan faktyczny sprawy. Należy tu wskazać, że stan zdrowia skarżącego po [...], brak odzyskania świadomości po wypadku powoduje, iż wydatki na potrzeby skarżącego udowodnione przez stronę skarżącą są bardzo wysokie i emerytury obojga rodziców nie są wystarczające na pokrycie tych wydatków. Należy tu wskazać, iż do wypadku skarżący mieszkał samodzielnie i nie prowadził wspólnego gospodarstwa z rodzicami. Dopiero stan skarżącego po wypadku spowodował, że zaopiekowali się nim już nie młodzi rodzice, co w konsekwencji może spowodować, że w przyszłości koszty utrzymania M. O. będą rosnąć. Organ w ogóle nie wziął tych okoliczności pod uwagę, podczas gdy należy tu wskazać, że sytuacja skarżącej i osoby w imieniu której wnosi o świadczenie jest nadzwyczajna i wymaga innego niż w innych tego typu sprawach podejścia.