II SA/Wa 805/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-16

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA (sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych), może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA (sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych), może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w tym zakresie ma zastosowanie na podstawie art. 262 PPSA, który stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
A. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa KRUS dotyczącą przyznania renty rolniczej. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, brak majątku i oszczędności, a także utrzymywanie się z niskiej renty i stypendium, przy jednoczesnych wysokich kosztach leków. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: przyznać A. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. A. L. wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że utrzymuje się z renty z KRUS. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie następujących dokumentów: - decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] listopada 2010 r., - decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2011 r., - orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2010 r. , - decyzji Dziekana [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., - decyzji Dziekana [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest trudna. A. L. jest osobą samotną i schorowaną, nie posiada żadnego majątku. Zamieszkuje w użyczonym pokoju i opłaca należności za media, w kwocie około 250 zł. Utrzymuje się z renty z KRUS, przyznanej do dnia [...] czerwca 2011 r., w wysokości 587 zł oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, przyznanego przez Dziekana Wydziału [...] w K., do końca lipca 2011 r. w wysokości 300 zł. Z uwagi na stan zdrowia przyjmuje na stałe leki, na które przeznacza około 340 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jednocześnie - w związku z tym, że skarżąca, wnosząc o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, wskazała, że jej wniosek obejmuje przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata – przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (wskazanego we wniosku jako pierwszego). Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło