II SA/Wa 806/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-22
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia wcześniejszej decyzji odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego może zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wznowienie postępowania z powodu ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych lub dowodów), jeśli przedstawione przez stronę nowe okoliczności (okres zatrudnienia ustalony przez ZUS) nie mają znaczenia prawnego dla sprawy o zasiłek przedemerytalny, a od wydania ostatecznej decyzji minęło więcej niż pięć lat?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej jest zgodna z prawem. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie było możliwe, ponieważ przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci decyzji ZUS ustalającej okres zatrudnienia nie stanowił okoliczności istotnej dla sprawy o zasiłek przedemerytalny, gdyż sposób obliczania okresu zatrudnienia dla celów zasiłku przedemerytalnego różni się od sposobu obliczania okresu składkowego przez ZUS. Ponadto, nawet gdyby przesłanki wznowienia zostały spełnione, uchylenie decyzji byłoby niemożliwe na podstawie art. 146 § 1 k.p.a. z uwagi na upływ ponad pięciu lat od wydania ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. J. domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 marca 1998 r. Po odmowie przyznania zasiłku i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez kolejne instancje, skarżący wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na decyzję ZUS ustalającą jego 35-letni okres zatrudnienia. Organy administracji (Wojewoda, Minister Pracy i Polityki Społecznej) odmówiły uchylenia wcześniejszych decyzji, uznając, że decyzja ZUS nie stanowi nowej, istotnej okoliczności faktycznej, a ponadto minął termin do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), , Protokolant - Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę -
Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w W. decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 1997 r. Dz. U. Nr 25, poz. 128 ze zm.), uznał J. J. za osobę bezrobotną od dnia [...] stycznia 1998 r. i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 1 marca 1998 r. na okres 6 miesięcy i jednocześnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu z dnia 19 lutego 1998 r., skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji niesłuszne zakwalifikowanie go do zasiłku na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, bowiem – jego zdaniem – posiada 35 letni okres pracy.
Decyzją Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...], utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
W międzyczasie Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...], orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania.
W wyniku wniesionej skargi, Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w W. wyrokiem z dnia [...] grudnia 1998 r. sygn. akt [...], uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, a w uzasadnieniu podkreślono, że skarżący we wniosku nie skonkretyzował przedmiotu żądania przez określenie charakteru zasiłku dla bezrobotnych.
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w W. decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...], mając za podstawę art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 1- 4 w zw. z art. 23, art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanej już wyżej ustawy, odmówił skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 marca 1998 r., tj. po upływie okresu, za który otrzymał odszkodowanie w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia przez pracodawcę. W uzasadnieniu podano m.in., że skarżący nie legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia uprawniającym do tego zasiłku.
W wyniku odwołania skarżącego z dnia 16 lutego 1999 r., Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. decyzją z dnia [...] marca 1999 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, zaś po wniesieniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w W. wyrokiem z dnia [...] lipca 1999 r. sygn. akt [...], oddalił skargę.
W skardze z dnia 17 kwietnia 2007 r., skarżący powołując się na art. 145 § 1 i art. 155 k.p.a. wniósł o unieważnienie wskazanych niżej decyzji, konstatując w uzasadnieniu, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...]. W uzasadnieniu natomiast podał, że ujawniły się nowe okoliczności, bowiem decyzją ZUS ustalono jego okres zatrudnienia na 35 lat 8 miesięcy i 18 dni.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 oraz art. 150 § 1 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu podano, że po analizie pisma z dnia 17 kwietnia 2007 r., uznano je za żądanie wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5, zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] marca 1999 r. [...].
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], na mocy art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] marca 1999 r. nr [...]. W uzasadnieniu – opisując m.in. przedstawiony powyżej stan faktyczny i powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych – podał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] dokonał własnej oceny okoliczności objętych materiałem sprawy i oceniał inne okoliczności, a mianowicie okresy składkowe, a nie okresy uprawiające do zasiłku przedemerytalnego. Innymi słowy mówiąc, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wyjścia na jaw takich okoliczności faktycznych lub dowodów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Natomiast w rozpoznawanej sprawie ma się do czynienia – zdaniem organu – z taką sytuacją, bowiem skarżący powołuje się na ocenę okoliczności z odrębnego postępowania, prowadzonego przez inny organ, dla innych celów i na podstawie innych przepisów.
W odwołaniu z dnia 4 marca 2008 r. do Ministra Pracy i Polityki Socjalnej skarżący podał, że był zatrudniony powyżej 35 lat i z tego tytułu otrzymał nagrodę jubileuszową za 35-cio letni okres pracy. Ponadto organ wielokrotnie naruszył treść art. 35 k.p.a.
Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu – poza argumentami przedstawionymi przez organ pierwszej instancji – podał, że decyzja ZUS nie spełnia przesłanki dowodu nieznanego organowi wydającemu decyzję i istniejącemu w dniu jej wydania, bowiem powstała w dacie późniejszej. Ponadto zmiana stanu prawnego nie jest nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niezależnie od powyższego decyzje orzekające o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego wydane zostały w oparciu o obowiązujący stan faktyczny i prawny w chwili ich wydawania i były przedmiotem kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem. Natomiast przewlekłość w prowadzeniu postępowania była usprawiedliwiona i nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i stwierdził, że organ nie odniósł się do faktu, że otrzymał nagrodę jubileuszową. Nie powołano ponadto biegłego na okoliczność tej sprawy, jak również nie powiadomiono prokuratury o ewentualnym przestępstwie, bowiem jest nim celowe zaniżenie stażu pracy przy odmowie przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Niezależnie od powyższego wskazał, że sprawa była prowadzona przewlekle. Na dowód powyższego przedstawił zaświadczenia z dnia [...] lutego 1997 r., decyzję ZUS z dnia [...] marca 2007 r. i zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W pismach procesowym z dnia 22 czerwca 2008 r. i z dnia 27 września 2008 r., skarżący powtórzył swoje zarzuty ze skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a na tę właśnie przesłankę powołał się skarżący we wniosku z dnia 17 kwietnia 2007 r., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że ostateczna decyzja w sprawie odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego została wydana przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. w dniu [...] marca 1999 r. nr [...] ze względu na fakt, iż nie posiadał on w myśl art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 1997 r. Dz. U. Nr 25, poz. 128) okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze 35 lat, zaś on sam we wniosku o wznowienie postępowania powołał się na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007 r., w której organ przytaczając treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), wyliczył okres jego zatrudnienia na 35 lat 8 miesięcy i 18 dni okresów składkowych.
Przechodząc zatem do analizy przepisu art. 145 ust. 1 pkt 5 k.p.a. uznać należy, że postępowanie wznawia się wówczas i wydaje się ewentualnie rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji dotychczasowej, jeżeli są spełnione łącznie następujące trzy przesłanki:
1. ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe;
2. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;
3. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedstawiony w decyzji ZUS-u okres zatrudnienia skarżącego na 35 lat 8 miesięcy i 18 dni, jest rzeczywiście nową okolicznością faktyczną przedstawioną w powyższym dokumencie, w tym znaczeniu, że ustala zatrudnienie skarżącego na okres powyżej 35 lat. Bezspornym jest również, że owa okoliczność istniała w dniu wydania ostatecznej decyzji, jednakże budzi już wątpliwości, czy była ona znana organowi w dniu wydania decyzji z dnia [...] marca 1999 r.
Jednakże nawet gdyby przyjąć hipotetycznie, że była ona znana organowi, to w tym miejscu stwierdzić należy z całą stanowczością, iż nie jest to – zdaniem Sądu – okoliczność istotna dla sprawy. Za taką bowiem uznać należy jedynie tę okoliczność, która dotyczy tego samego przedmiotu sprawy oraz musi mieć znaczenie prawne, a w konsekwencji powinna mieć wpływ na zmianę treści decyzji w zasadniczej kwestii. Innymi słowy mówiąc, musi mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Zauważyć bowiem należy i co ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, że sposób obliczania okresu zatrudnienia, który zastosował Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. oraz sposób obliczania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego różnią się w sposób zasadniczy, ponieważ ich podstawą są dwie odmienne regulacje prawne. Wszak sposób obliczania 35 lat okresu uprawniającego do zasiłku, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jest odmienny od sposobu obliczania okresu uprawniającego do emerytury i renty, zawartego w art. 2 ust. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 5 – 9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawową różnicą jest, zawarty w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, warunek osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia lub opłacania składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składki stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie. Dodatkowo można wskazać, że art. 6 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach zalicza do okresów składkowych okresy przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r., za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, wymieniając następnie siedemnaście różnych sytuacji, w których takie zaliczenie ma miejsce.
Z powyższego wynika zatem, że wskazany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. okres zatrudnienia skarżącego, nie przekłada się w żaden sposób na obliczany dla potrzeb przyznania zasiłku przedemerytalnego, okres uprawniający do tego zasiłku. Reasumując, według treści art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a., wskazana przez skarżącego nowa okoliczność faktyczna, nie ma żadnego znaczenia dla sprawy.
W tym miejscu należy ponadto zaakcentować najważniejszy fakt w rozpoznawanej sprawie, na co organ w żaden sposób nie zwrócił uwagi. Mianowicie, gdyby nawet uznać teoretycznie, że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to i tak decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] marca 1999 r. nr [...], nie możnaby uchylić w myśl art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., z tego powodu, że stosownie do treści art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn wskazanych w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia minęło pięć lat.
Wprawdzie w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia lub ogłoszenia skarżącemu owej decyzji, to jednak okres ten można liczyć chociażby od dnia wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w W. sygn. akt [...], tj. dnia [...] lipca 1999 r. Reasumując, datą końcową uchylenia spornej decyzji, mógłby być ostatecznie dzień [...] lipca 2004 r.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło