II SA/Wa 807/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. z dnia 20 czerwca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu osobnej kwatery stałej postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J. P. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. J. P. wnioskiem z dnia 20 czerwca 2008 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku uzupełnionego złożonymi, w wykonaniu wezwania Sądu, dokumentami źródłowymi wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką, pozostających pod opieką jego i jego żony, wnuków, a kwota osiągana w tym gospodarstwie wynosi łącznie ok. 3100 zł netto. Z kolei na powyższą kwotę składają się świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony (wg złożonego do akt odcinka za miesiąc czerwiec 2008 r. emerytura skarżącego wynosi 1.502,18 zł netto, a wg decyzji ZUS z dnia [...] marca 2008 r. [...] emerytura jego żony wynosi 985,28 zł)) oraz zaliczki alimentacyjne przyznane jego wnukom (każda w kwocie 300 zł, v. kopia decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia [...] września 2007 r. nr [...]). Ponadto ze złożonych rachunków, faktur i wyliczeń dokumentujących wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego wynika, iż wydatki te w rozliczeniu miesięcznym obejmują co najmniej kwotę ok. 1400 zł i każdorazowo podlegają dodatkowemu zwiększeniu o kwoty przeznaczane na naukę wnuków oraz na pokrycie kosztów rehabilitacji i leczenia żony i wnuka - łącznie, szacunkowo w przedziale 500 - 600 zł. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że wnuki pozostają na jego utrzymaniu w związku z wyjazdem jego córki w celach zarobkowych za granicę. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit "d" ppsa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi J. P., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca osobnej kwatery stałej, którą przydzielono mu w ramach stosunku służbowego (v. imienny nakaz przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] lipca 1978 r. - w aktach administracyjnych). Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem II instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. Z treści wniosku, nadesłanych dokumentów i złożonego w sporządzonym zestawieniu kosztów oświadczenia wynika, że po odliczeniu miesięcznych wydatków utrzymania skarżącego i jego rodziny wolna do ich dyspozycji kwota wynosi ok. 1700 zł. W konsekwencji, biorąc pod uwagę stan rodzinny skarżącego, tj. sprawowanie opieki i utrzymywanie dwójki małoletnich wnuków, należy stwierdzić, że J. P. nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny, a tym samym nie może on ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.