II SA/Wa 807/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), , Protokolant Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. O. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia przez J. P., wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. D. w U. Organy ustaliły następujący stan faktyczny. J. P. decyzją Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 1985 r. otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe. Z uwagi na powyższe, Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S., powołując się na treść art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.), decyzją nr [...] z [...] maja 1998 r. nakazał skarżącemu, wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, zwolnić zajmowaną osobną kwaterę stałą. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1522/98 oddalił skargę J. P. na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 1998 r. W dniu 12 listopada 2007 r. J. P. zwrócił się do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1998 r. oraz decyzji z dnia [...] lipca 1998 r. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż do chwili wydania obu tych decyzji przyznana mu pomoc finansowa nie została uznana za ekwiwalent pieniężny, gdyż nie została zamieniona na bezzwrotną, co oznacza, iż obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym za ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery może być uznana tylko pomoc finansowa o charakterze bezzwrotnym i zaliczkowym. Po rozpoznaniu wniosku, organ decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższych decyzji argumentując, iż oba orzeczenia zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Wyjaśnił, iż oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jest on bowiem związany oceną prawną zawartą w tym orzeczeniu sądowym, zaś próba stwierdzenia nieważności takiej decyzji oznaczałaby niedozwoloną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądowe. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. Ponadto powołał się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oraz art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z których wynika, iż organ którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd rozpoznający sprawę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zarzucił organowi naruszenie art. 87 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 7 Kpa. Ponownie stwierdził, iż jego zdaniem, udzielona mu pomoc finansowa nie mogła być równoważna ekwiwalentowi pieniężnemu w zamian za rezygnację z kwatery. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że skarżący żąda stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 1998 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1998r. Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Obie decyzje dotyczyły zwolnienia przez skarżącego, wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkującymi, kwatery stałej położonej w U. przy ulicy D. Obie decyzje były przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w G., który dokonując oceny zgodności z prawem ww. decyzji administracyjnych uznał je za zgodne z prawem i wyrokiem z dnia 27 lipca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1522/98 oddalił skargę. Dokonanie oceny prawnej przez sąd administracyjny określonego orzeczenia administracyjnego powoduje, że zostaje zamknięta droga do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności tego aktu. Takie rozwiązanie wynika z treści art. 153 -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wedle którego, wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego, ocena prawna i wskazania wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za prawidłowe. Zapis art. 153 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się także do wyroków NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 r., a więc utworzeniem dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, bowiem wedle brzmienia art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie zarówno wojewódzki sąd administracyjny, jaki i organ administracji, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie może w sposób odmienny niż ustalił to sąd administracyjny oceniać przepisów prawa, czy zebranego materiału dowodowego. Jeśliby taka odmienna, niż dokonana przez sąd administracyjny, ocena mogłaby być dokonana przez organ administracji publicznej to podważonoby wiążącą moc orzeczenia sądowego, a więc naruszałaby przepis art. 153 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też Minister Obrony Narodowej słusznie wskazał, iż wobec tego, że decyzje administracyjne, których stwierdzenia nieważności domaga się skarżący były przedmiotem oceny sądu administracyjnego, który oddalił skargę, to brak jest możliwości stwierdzenia ich nieważności. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.