II SA/Wa 808/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. T. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć 20/100) podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu [...] września 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej KWP w [...]) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia W. K. (dalej skarżący) pozwolenia na broń palną gazową w celu ochrony osobistej wobec nieprzedłożenia przez skarżącego wymaganych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań do dalszego dysponowania bronią. W toku postępowania organ ustalił, że skarżący nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym, natomiast posiada negatywną opinię w miejscu zamieszkania, która wskazuje, że skarżący jest osobą konfliktową i agresywną wobec mieszkańców. W stosunku do skarżącego Komisariat Policji S. prowadzi postępowanie dotyczące znęcania się fizycznego i psychicznego nad rodziną, tj. o czyn z art. 207 Kodeksu karnego (dalej k.k.). Ponadto z opinii środowiskowej wynika, że skarżący przechowywał broń niezgodnie z wymogami tj. w szafie metalowej nieposiadającej atestowanego zamka. W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami w zakresie warunków przechowywania broni w dniu [...] listopada 2011 r. Komisariat Policji [...] w S. skierował do Sądu Rejonowego w S. [...], wniosek o ukaranie skarżącego za popełnienie wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji – tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm. (dalej u.b.a.). Jednocześnie pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Komisariat Policji [...] w S. poinformował KWP w [...], że na bazie dotychczas zgromadzonych materiałów i dokonanych ustaleń w miejscu zamieszkania skarżącego, należy stwierdzić, iż istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dalsze dysponowanie przez niego bronią stwarza zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Powyższa informacja legła u podstaw wydania przez KWP w [...] w dniu [...] listopada 2011 r. postanowienia o odebraniu broni palnej gazowej stanowiącej własność skarżącego do depozytu Policji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania tej broni. Organ uznał, iż w opisanej sytuacji zachodzą okoliczności wskazane w art 19 ust. 1 i 2 u.b.a. Funkcjonariusze Policji zabezpieczyli broń skarżącego w dniu [...] listopada 2011 r. i złożyli ją w depozycie Wydziału Postępował Administracyjnych KWP w [...] W oparciu o zebrany materiał dowodowy, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wydaną na podstawie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 u.b.a., a także art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej k.p.a.), KWP w [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną gazową w celu ochrony osobistej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., tj. osób stanowiących zagrożenie porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Kolejną przesłanką do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń – stosownie do art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. – jest fakt nieprzedłożenia orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań do dalszego dysponowania przez skarżącego bronią. W skierowanym do KWP w [...] piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący podniósł, iż nie otrzymał pokwitowania na odebranie mu broni oraz zażądał jej zwrotu, jak również zwrotu legitymacji "pozwolenia na broń" po uprzednim anulowaniu jej. Ustosunkowując się do ww. pisma, organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie otrzymał potwierdzenia odebrania mu broni, gdyż broń została odebrana bezpośrednio z rusznikarni, gdzie skarżący ją złożył celem generalnego wyczyszczenia. Istnieje możliwość posiadania przez skarżącego pistoletu gazowego pozbawionego cech użytkowych, z tym że czynność ta musi zostać wykonana zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie pozbawiania broni cech użytkowych (Dz. U. z 2004r. nr 94, poz. 924). Natomiast nie jest możliwy zwrot skarżącemu anulowanej bądź uszkodzonej legitymacji "pozwolenia broń", ponieważ zgodnie z treścią art. 8 ust. 8 u.b.a. osoba, której cofnięto pozwolenie na broń, dopuszczenie do posiadania broni lub której unieważniono kartę rejestracyjną broni, jest zobowiązana - w terminie 7 dni od otrzymania ostatecznej decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiada broni lub unieważnienia karty - zwrócić dokumenty potwierdzające legalność posiada broni i amunicji do właściwego organu Policji. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący oświadczył, że nie stawia przeszkód odnośnie cofnięcia mu pozwolenia na broń ze względu na jej całkowitą bezużyteczność, natomiast chce ją odzyskać. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 u.b.a., decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślił, że niewykonanie przez skarżącego obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 4 u.b.a. (tj. nieprzedstawienie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego) pozwala organom Policji – zgodnie z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a - cofnąć pozwolenie na broń. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji z tego uprawnienia postanowił skorzystać, uznając takie działanie za słuszne i celowe. Skarżący nie przedstawiając aktualnych orzeczeń, de facto nie potwierdził w sposób prawem przewidziany swojej zdolności do dysponowania bronią (tj. braku zaburzeń psychicznych, innych istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychotropowych itp.). Zatem zachowaniu skarżącemu tak szczególnego, reglamentowanego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, sprzeciwia się interes społeczny. Organ drugiej instancji wskazał również, iż w przypadku skarżącego kwestia zdolności do posiadania broni ma o tyle istotne znaczenie, że posiadając pozwolenie na broń od 1992 r., nigdy nie przechodził badań lekarskich i psychologicznych, ponieważ obowiązek taki nie istniał na gruncie ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Jednakże w obowiązującej od dnia 19 marca 2000 r. ustawie o broni i amunicji (która uchyliła ustawę z dnia 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych), poprzez dyspozycję art. 52 ustawodawca zachował ważność pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenia na broń" wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów, a tym samym poddał osoby je posiadające wszystkim powinnościom i prawom wynikającym z nowej regulacji prawnej, a więc także obowiązkowi przewidzianemu w art. 15 ust. 4. Skoro skarżący nie wykonał tak istotnego z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego obowiązku, jakim jest potwierdzenie stosownymi orzeczeniami jej zdolności do dysponowania bronią palną, KGP stwierdził, że pozostawienie skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej nie leży w interesie społecznym. Natomiast okoliczność prowadzenia wobec skarżącego przez Komisariat Policji w S. postępowania o czyn z art. 207 § 1 k.k. organ drugiej instancji odrzucił jako przesłankę cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postępowanie (akta główne znajdują się w Prokuraturze Rejonowej w S.), lecz nie zostało jeszcze wydane postanowienie o postawieniu mu zarzutów. Wobec powyższego KGP uznał, iż stan faktyczny w tej kwestii nie wyczerpuje okoliczności, o jakich mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Podkreślił jednocześnie, że nie ma to wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, ani nie narusza dyspozycji art. 15 k.p.a. W niniejszej sprawie bowiem dla cofnięcia pozwolenia na broń wystarczająca jest już tylko jedna z podstaw prawnych powołanych w komparycji rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 u.b.a. Od powyższej decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, której treść wskazuje, iż skarżący nie zgadza się z odebraniem mu broni i żąda jej zwrotu celem zachowania jako pamiątki, powołując się przy tym na okoliczność, że przedmiotowa broń jest pozbawiona cech użytkowych. Natomiast nie podważył zasadności decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, analizowana w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny – nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący nie poddał się badaniom lekarskiemu i psychologicznemu oraz nie przedłożył z nich orzeczeń potwierdzających jego psychofizyczną zdolność do dysponowania bronią, a zatem nie wykonał obowiązku określonego w art. 15 ust. 4 u.b.a. Zgodnie z tym przepisem osoba posiadająca pozwolenie na broń w celu określonym w art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2 u.b.a. (ochrona osobista, ochrona osób i mienia) obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, o którym mowa w ust. 3, tj. orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4 (osób z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego czy też uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych), i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Z obowiązku przeprowadzania badań i przedkładania orzeczeń ustawodawca zwolnił funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby Więziennej oraz funkcjonariuszy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierzy zawodowych sił zbrojnych RP, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów posiadają przydzieloną im służbową broń palną (art. 15 ust. 6 u.b.a.). Skarżący nie należy do żadnej z tych kategorii osób. Jest zatem zobligowany raz na pięć lat przedkładać organowi orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające zdolność do dysponowania bronią. W przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia z nich orzeczeń, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń (art. 18 ust. 5 u.b.a.). Niewywiązanie się z powyższego obowiązku stanowi fakultatywną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie skorzystały z kompetencji przewidzianej w przepisie art. 18 ust. 5 u.b.a. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa. W tym kontekście nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący, który uzyskał pozwolenie na broń w 1992 r. - pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych – nigdy przedmiotowych badań nie przechodził, ponieważ ww. ustawa nie przewidywała takiego obowiązku. Słusznie zatem organy uznały, iż skarżący nie potwierdził, że jest zdolny tak fizycznie, jak i psychicznie dysponować bronią. W konsekwencji nie daje gwarancji, iż nie stworzy zagrożenia dla siebie, bezpieczeństwa czy porządku publicznego. W takim przypadku należy przyznać pierwszeństwo nie interesowi skarżącego w zachowaniu prawa do broni, lecz interesowi społecznemu. Pozwolenie na broń palną jest bowiem uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Sąd podziela również stanowisko organu drugiej instancji, w myśl którego w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie należy do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W postępowaniu o popełnienie przez skarżącego czynu z art. 207 k.k. (znęcanie się fizyczne i psychiczne nad rodzinną) nie tylko nie zapadło prawomocne orzeczenie, lecz nie zostało nawet wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Skarżący nie ma więc w prowadzonym postępowaniu karnym statusu podejrzanego. Odnosząc się do jedynego zarzutu zawartego w skardze dotyczącego odebrania skarżącemu broni i uniemożliwienia zachowania jej jako pamiątki wobec niezdatności do użycia, wskazać należy, że organu obu instancji wyczerpująco poinformowały skarżącego o możliwości zachowania przez niego broni po uprzednim pozbawieniu jej cech użytkowych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 u.b.a., broń palną pozbawioną cech użytkowych można posiadać na podstawie karty rejestracyjnej broni pozbawionej cech użytkowych wydanej przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych - właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Czynność pozbawienia broni cech użytkowych stanowi jeden ze sposobów zbycia broni, o którym mowa w art. 22 ust. 1a u.b.a. i musi być przeprowadzona zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie pozbawiania broni cech użytkowych (Dz. U. z 2004r. nr 94, poz. 924). Powyższe rozporządzenie określa m.in. tryb potwierdzania pozbawienia broni palnej cech użytkowych i sposób znakowania takiej broni, jednostki uprawnione do wydawania specyfikacji technicznych i jednostki uprawnione do potwierdzania pozbawienia cech użytkowych i zatwierdzania specyfikacji technicznej. Skarżący może zatem podjąć stosowne działania mające na celu wydanie mu broni pozbawionej cech użytkowych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.ps.a. oddalił skargę.