II SA/Wa 808/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-28
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk, Tomasz Szmydt, Sylwia Mikuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową i ustalenia grupy inwalidztwa podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie ustalania związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określania grupy inwalidztwa, ponieważ takie orzeczenia mają charakter wstępny i służą celom odszkodowawczym lub rentowym, a ich kontrola należy do sądów powszechnych. Natomiast orzeczenia dotyczące samej zdolności do służby wojskowej podlegają kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący S.S. zakwestionował orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), które utrzymało w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) stwierdzające jego trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej z powodu kardiomiopatii rozstrzeniowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia ponownych badań specjalistycznych i niepełne zebranie materiału dowodowego w zakresie związku schorzenia ze służbą wojskową. CWKL uznała, że niektóre schorzenia pozostają w związku ze służbą, ale kardiomiopatia rozstrzeniowa, będąca przyczyną niezdolności do służby, nie ma takiego związku, ponieważ nie można jednoznacznie ustalić jej źródła i korelacji ze służbą wojskową.Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Tomasz Szmydt, , Sylwia Mikuła, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S.S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałej części.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (CWKL) orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.), art. 5 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173), art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2225), § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013) oraz § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] (RWKL) z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w sprawie zdolności S. S. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, inwalidztwa oraz związku stwierdzonych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL wskazała, że RWKL działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] listopada 2018 r. wydała orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej S. S. RWKL orzekła kategorię N - Zał.1, Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, rozpoznając w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej:
A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:
1. Kardiomiopatia rozstrzeniowa (prawdopodobnie pozapalna) z niewydolnością serca i przebytą dekompensacją układu krążenia z niezrealizowaną implantacją kardiowertera-defibrylatora - § 38 pkt 3, § 75 pkt 1;
B. Schorzenia współistniejące:
2. Podwyższona aktywność gammaglutamylotranspeptydazy do obserwacji - § 44 pkt 6;
3. Nieprawidłowa glikemia na czczo - § 54 pkt 3 (w zastosowaniu);
4. Hiperlipidemia mieszana nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju - § 60 pkt 1;
5. Otyłość 1o - § 1 pkt 4;
6. Braki uzębienia z utratą zdolności żucia 48 % przy zachowanych zębach przednich - § 24 pkt 1,
7. Pourazowa blizna kciuka lewego nieupośledząjąca sprawności ustroju - § 3 pkt 1;
8. Blizna po appendektomii nieupośledząjąca sprawność ustroju - § 3 pkt 1,
9. Deformacja pourazowa prawego obojczyka nieupośledząjąca sprawności ruchowej obręczy barkowej - § 32 pkt 1
10. Lewostronne skrzywienie odcinka piersiowego kręgosłupa nieupośledzające sprawności ustroju - § 34 pkt 1;
11. Przebyty uraz skrętny stawu łokciowego lewego bez upośledzenia sprawności ruchowej - § 77 pkt 5,
12. Blizna pourazowa grzbietu stopy lewej nieupośledzająca sprawności ustroju - § 3 pkt 1,
13. Przebyty uraz skrętny stawu skokowego prawego ze złamaniem kostki bocznej nieupośledzający sprawności ruchowej - § 77 pkt 5.
Ustalając związek poszczególnych chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową uznano, że schorzenia wymienione w pkt 8.11 i 8.13 orzeczenia pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie doznanych przez orzekanego wypadków, co potwierdzają wydane wcześniej orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] i Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], natomiast pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie zaliczono badanego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, ustalając datę powstania grupy inwalidztwa: listopad 2018 r., nie zaliczono go do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Ponadto RWKL stwierdziła, że badany jest częściowo niezdolny do pracy oraz wyznaczono termin badania kontrolnego na listopad 2021 r. Nie stwierdzono jednocześnie istnienia niezdolności orzekanego do samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL uznała, że stopień nasilenia schorzenia ad. pkt 1 rozpoznania uzasadnia uznanie orzekanego za częściowo niezdolnego do pracy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.), a tym samym zaliczenie go do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Ponieważ schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania, powodujące inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową uznano, że orzeczone inwalidztwo również nie pozostaje w związku ze służbą wojskową.
Od powyższego orzeczenia S. S. złożył odwołanie wnosząc o jego uchylenie.
CWKL nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i powołanym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazała, że w orzeczeniu z dnia [...] września 2018 r. nr [...]w sprawie zdolności S. S. do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, wydanym na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. RWKL ustaliła identyczne rozpoznania i w ten sam sposób ustaliła związki rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. Orzekany nie wniósł odwołania od powyższego orzeczenia.
W ocenie CWKL, RWKL prawidłowo ustaliła rozpoznania jednostek chorobowych na podstawie dokumentów medycznych, a w złożonym odwołaniu nie przedstawiono dokumentacji medycznej świadczącej o innym stanie faktycznym. Badania diagnostyczne w tym specjalistyczne badania kardiologiczne S. S. wykonał w ramach hospitalizacji w okresie od dnia [...] marca 2017 r. do dnia [...] marca 2017 r. oraz dodatkowo w 2018 r. na zlecenie RWKL w ośrodku klinicznym – referencyjnym dla wojska – [...] Wojskowy Szpital Kliniczny z [...] SP ZOZ [...]. Z epikryzy wypisowej zawartej w karcie informacyjnej z dnia [...] kwietnia 2018 r. z leczenia w Ośrodku Chorób [...] w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z [...] SP ZOZ [...] w 2017 r. wynika, że w styczniu 2017 r. S. S. przebył infekcje górnych dróg oddechowych. Wywiad uzyskany od chorego wskazuje, że od tego czasu pacjent skarżył się na osłabienie, kołatania serca i stopniowe pogorszenie tolerancji wysiłku. W rozpoznaniu figurującym na tej karcie informacyjnej umieszczono stan po prawostronnym zapaleniu płuc – marzec 2017 r. Na tej podstawie w wyniku hospitalizacji w 2017 r. jako najbardziej prawdopodobną przyczynę rozpoznanej kardiomiopatii rozstrzeniowej wskazano przebyte zapalenie będące powikłaniem przebytych w 2017 r. infekcji górnych dróg oddechowych. Potwierdzona w wykonanych badaniach specjalistycznych kardiomiopatia rozstrzeniowa jest przyczyną niewydolności serca, która upośledza sprawność ustroju orzekanego. RWKL miała podstawy do uznania go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczenia do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Orzekany z powodu dysfunkcji układu krążenia wymaga dalszego leczenia specjalistycznego i rehabilitacji, które powinny być realizowane w specjalistycznym podmiocie leczniczym, w trybie planowym, w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
CWKL w takcie prowadzonego postępowania orzeczniczego w trybie odwoławczym, przed rozstrzygnięciem w kwestii istnienia lub braku związku ze służbą wojskową schorzenia wymienionego w pkt. 8.1 orzeczenia RWKL uznała, że istnieje konieczność uzupełnienia akt sprawy i uzyskania dodatkowych informacji o właściwościach i warunkach służby wojskowej pełnionej przez orzekanego. W odpowiedzi na pismo z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] skierowane do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]w [...] uzyskano kartę opisu stanowiska służbowego [...], na którym orzekany pełni służbę od dnia [...] grudnia 2008 r., odpis przebiegu służby z akt personalnych żołnierza zawodowego, informację o warunkach i przebiegu służby dla celów wojskowych komisji lekarskich, rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy [...], kartę badań i pomiarów czynników szkodliwych na tym stanowisku, sprawozdanie z badań środowiskowych na stanowiskach pracy wykonanych w 2018 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] przez WOMP [...], sprawozdanie ze stanu bhp w [...] kompanii [...] (JW [...]) w 2016 i 2017 r., wyciągi z rozkazów dziennych Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], dotyczących szkolenia ogniowego żołnierzy w 2017 r. i 2018 r. wraz z dziennikiem szkolenia ogniowego. Dokumentacja ta świadczy o tym, że orzekany w czasie pełnienia służby na stanowisku [...] był narażony na hałas podczas eksploatacji pojazdów mechanicznych oraz szkoleń strzeleckich. Udokumentowano udział w szkoleniach strzeleckich z użyciem broni palnej z częstotliwością 1 raz w roku. Na podstawie analizy uzupełnionych o dokumenty akt sprawy CWKL stwierdziła, że w związku z czynną służbą wojskową pozostają rozpoznane u S. S. schorzenia wymienione w pkt 8.11 i 8.13 orzeczenia RWKL z dnia [...] listopada 2018 r. Fakt ten potwierdzają wydane orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, dotyczące następstw zdrowotnych przebytych wypadków doznanych w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie CWKL potwierdziło stanowisko lekarzy RWKL, że nie ma podstaw do uznania związku ze służbą wojskową pozostałych rozpoznanych u orzekanego schorzeń i nieprawidłowości wymienionych w pkt 8 orzeczenia RWKL z dnia [...] listopada 2018 r. CWKL zwróciła uwagę, że z uwagi na powszechne bytowanie w otaczającym środowisku patogenów, w tym wirusów wywołujących zakażenia górnych dróg oddechowych i ich szybkie rozprzestrzenianie się drogą kropelkową pomiędzy ludźmi każdy żołnierz jest narażony na potencjalny kontakt z nimi nie tylko na terenie obiektów wojskowych, w godzinach służbowych, lecz również w czasie wolnym od służby. Kardiomiopatia rozstrzeniowa skutkująca niewydolnością serca rozpoznana u orzekanego jest najprawdopodobniej powikłaniem po przebytym zakażeniu górnych dróg oddechowych wywołanym niezidentyfikowanym czynnikiem chorobotwórczym. Zawarta w aktach sprawy dokumentacja medyczna nie precyzuje kiedy dokładnie i w jakich okolicznościach orzekany został tym czynnikiem zarażony. Skutkuje to niemożliwością ustalenia jednoznacznego źródła zakażenia i korelacji tego zdarzenia z pełnieniem służby wojskowej. Zgromadzone informacje o właściwościach i warunkach pełnionej przez orzekanego służby wojskowej nie świadczą o tym, że na zajmowanym przez niego stanowisku występowały i występują jakiekolwiek czynniki mogące wywołać niekorzystne skutki zdrowotne w postaci zakażenia dróg oddechowych, zapalenia struktur serca i jego uszkodzenia doprowadzającego do kardiomiopatii i niewydolności.
CWKL podkreśliła, że wojskowe komisje lekarskie orzekają o związku schorzeń rozpoznanych u badanych w oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U z 2003 r. Nr 62 poz. 567, z późn. zm.). Powyższe rozporządzenie zawiera dwa załączniki wymienione w pkt 1 tego rozporządzenia: 1) Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej stanowiące załącznik nr 1, 2) Wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby wojskowej na określonych stanowiskach, stanowiący załącznik nr 2. Aby zaliczyć schorzenie rozpoznane podczas badania komisyjnego za pozostające w związku ze służbą wojskową powinny być spełnione dwie przesłanki, tj. schorzenie rozpoznane u badanego powinno występować w jednym z załączników oraz warunki służby na stanowisku służbowym orzekanego powinny odpowiadać kryteriom zawartym w ww. załącznikach. Warunki służby wojskowej pozwalające zaliczyć schorzenia w związku z tą służbą wojskowe komisje lekarskie oceniają w oparciu o dołączoną dokumentację wymienioną w § 2 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r.
CWKL wskazała, że rozpoznane schorzenia nie mieszczą się w definicjach jednostek chorobowych wymienionych w wykazie chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r.
CWKL podzieliła stanowisko RWKL, że nie ma podstaw do uznania związku ze służbą wojskową schorzeń wymienionych w pkt. 8.1- 8.10 oraz 8.12 zaskarżonego orzeczenia RWKL. Z uwagi na powyższe RWKL miała pełne podstawy do uznania orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, zaliczenia badanego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, ponieważ schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej pozostaje bez związku ze służbą wojskową, gdyż warunki służby wojskowej nie przyczyniły się do wystąpienia tego schorzenia.
Ponadto CWKL podkreśliła, że z uwagi na stwierdzenie przez RWKL oczywistej omyłki pisarskiej w pkt 8.1 orzeczenia z dnia [...] listopada 2018 r. w postaci umieszczenia § 75 pkt 1 przyporządkowanego do zdefiniowanego w tym podpunkcie rozpoznania kardiomiopatia rozstrzeniowa (prawdopodobnie pozapalna) z niewydolnością serca i przebytą dekompensacją układu krążenia z niezrealizowaną implantacją kardiowertera-defibrylatora zakwalifikowanego prawidłowo do § 38 pkt 3, komisja ta [...] stycznia 2019 r. wydała postanowienie nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.S. zakwestionował w całości orzeczenie CWKL z dnia [...] stycznia 2019 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, inwalidztwa oraz związku stwierdzonych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową. Wniósł o jego uchylenie oraz orzeczenia RWKL z dnia [...] listopada 2018 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia [...] stycznia 2018 r., poprzez brak przeprowadzenia ponownych badań specjalistycznych oraz dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, pomimo wątpliwości czy schorzenie kwalifikujące go jako niezdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej pozostaje w związku ze służbą wojskową, wskazując tym samym w orzeczeniu, że nie istnieje możliwość ustalenia korelacji tego zdarzenia z pełnieniem służby wojskowej z racji braku dokumentacji medycznej precyzującej kiedy dokładnie i w jakich okolicznościach został on zarażony wirusami wywołującymi zakażenie górnych dróg oddechowych, co tym samym świadczy o orzekaniu na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz braku rozstrzygnięcia istotnych kwestii budzących wątpliwości i pozostawienie ich bez rozpoznania oraz merytorycznego uzasadnienia;
2. art. 7 K.p.a. oraz 8 K.p.a., poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy, także w odniesieniu do oceny stanu jego zdrowia, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, a jedynie wydaniu orzeczenia na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez RWKL, pomimo wątpliwości, jakie pojawiły się podczas rozpoznania odwołania od orzeczenia przez CWKL,
3. art. 15 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 22 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r., poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez jej rozpoznania ograniczając się jedynie do weryfikacji orzeczenia RWKL oraz poprzez błędną wykładnię sformułowania zwrotu "rozpatrywanie odwołań" i tym samym uznaniu, że do wypełnienia dyspozycji wskazanego przepisu wystarczające jest skontrolowanie przez CWKL działań RWKL, co świadczy o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
4. art. 7 K.p.a. i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również wydanie orzeczenia z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności na okoliczność stanu zdrowia oraz korelacji schorzenia sklasyfikowanego według pozycji § 38 pkt 3 z Rozdziału X – układ krążenia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zakresie ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową,
5. art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w taki sposób, aby dostatecznie i obiektywnie stwierdzić, czy wskazana choroba (kardiomiopatia rozstrzeniowa) jest pozapalna i jest skorelowana z pełnieniem przez niego służby wojskowej, przez co organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, a w konsekwencji doprowadził do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, ponieważ orzeczenie wydane przez CWKL w momencie braku odpowiedniej dokumentacji do stwierdzenia jednoznacznego źródła choroby, a tym samym orzeczenie braku takiego związku ze służbą wojskową powinno być oparte na słusznych, udowodnionych i adekwatnych argumentach, a nie jedynie na prawdopodobieństwach i domniemaniach bez podjęcia próby uzyskania adekwatnych argumentów do wydania przedmiotowego orzeczenia;
6. art. 107 § 1 pkt 9 K.p.a., poprzez pouczenie go o braku możliwości wniesienia skargi w zakresie ustalenia związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową i niewskazania podstawy prawnej takiego pouczenia, co świadczy o działaniu bez podstawy prawnej i braku przejrzystości, co do zakresu, w jakim przysługuje mu prawo do wniesienia skargi na orzeczenie CWKL.
Skarżący wskazał, że nie neguje wskazanego w orzeczeniu schorzenia, jednak podkreślenia wymaga fakt, iż brak przeprowadzenia wszelkich specjalistycznych badań, wydanie decyzji oraz jej utrzymanie w mocy przez CWKL nie uzupełniając materiału dowodowego, pomimo wątpliwości nasuwających się w przedmiotowym postępowaniu, i tym samym orzekanie o powiązaniu jego schorzenia ze służbą wojskową lub nie jedynie na podstawie badań w innym postępowaniu, które tylko uprawdopodobniają wystąpienie kardiomopatii rozstrzeniowej pozapalnej, co nie może być podstawą do wydania decyzji, a szczególnie do utrzymania jej w mocy, w zakresie której stwierdza się, iż wyżej wymienione schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, nie może być podstawą do wydania przedmiotowego orzeczenia. Organ administracyjny na podstawie niepełnego i w części nieaktualnego materiału dowodowego wydał decyzję, która godzi w jego interes, a CWKL weryfikując to orzeczenie nie sprostał wymaganiom ustawowym i nie podjął próby rozpatrzenia odwołania utrzymując wadliwe orzeczenie w mocy.
W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej związku ustalonych schorzeń ze służbą wojskową oraz grupy inwalidztwa wskazując, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą, grupę inwalidztwa nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. W pozostałym zaś zakresie wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej jako P.p.s.a..
Skarga na orzeczenie CWKL z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 666 ze zm.).
Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (patrz uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publik. ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11).
Z tych też przyczyn Sąd uznał skargę na zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej związku poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa za niedopuszczalną.
Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga w tej części nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Podkreślenia wymaga, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych.
W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w Komisji i nie może dokonywać zmiany w tym zakresie, a tym samym zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Komisje Lekarskie prawidłowo oceniły, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej i prawidłowo zakwalifikowały go do kategorii N, jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Zdaniem Sądu, na podstawie zgromadzonych materiałów, nie ma podstaw do podważenia oceny organów.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zakwestionowanych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej. W szczególności dostrzec należy, iż skarżący był poddany diagnostyce kardiologicznej (badaniom rezonansem magnetycznym serca) w specjalistycznym Ośrodku [...] Szpitala Klinicznego z Polikliniką SP ZOZ [...], co wynika z karty informacyjnej z dnia [...] kwietnia 2018 r. U orzekanego stwierdzono schorzenie: Kardiomiopatia rozstrzeniowa (prawdopodobnie zapalna) z niewydolnością serca i przebytą dekompensacją układu krążenia z niezrealizowaną implantacją kardiowertera - defibrylatora. Schorzenie niewydolności serca mieści się w rozpoznaniu określonym w § 38 pkt 3 powołanego rozporządzenia (choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe powodujące znaczne upośledzenie sprawności ustroju) i kwalifikuje orzekanego jako niezdolnego do służby.
Podkreślenia wymaga, iż skarżący w istocie nie kwestionuje rozpoznanego u niego schorzenia i stwierdzonej niezdolności do zawodowej służby wojskowej lecz podważa zasadność braku powiązania stwierdzonych schorzeń ze służbą. W tym jednak aspekcie sprawy Sąd, o czym była mowa wcześniej, nie ma kompetencji do kontroli kwestionowanego orzeczenia.
Reasumując Sąd stwierdza, iż w sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść orzeczenia w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Organy rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę w dwóch instancjach. Zaskarżone orzeczenie zostało należycie uzasadnione.
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż zaskarżone orzeczenie w części poddanej kontroli sądowej, nie narusza prawa.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie – jak w punkcie 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło