II SA/Wa 809/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-14

Skład orzekający: Joanna Kube, Przemysław Szustakiewicz, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze Służby Więziennej z powodu nabycia prawa do emerytury może ustalić datę zwolnienia wcześniejszą niż data wydania decyzji ostatecznej?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej ma charakter konstytutywny co do daty zwolnienia. Termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy niż data wydania decyzji ostatecznej, zgodnie z zasadą, że prawo nie działa wstecz (lex retro non agit). W przypadku, gdy organ odwoławczy rozpatruje sprawę po upływie daty zwolnienia ustalonej przez organ pierwszej instancji, powinien dokonać korekty tej daty.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz M. K. został poinformowany o zamiarze zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej z powodu nabycia prawa do emerytury po 30 latach wysługi. Funkcjonariusz prosił o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie w określonym terminie. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wydał decyzję o zwolnieniu. M. K. odwołał się od decyzji, kwestionując podstawę wymiaru emerytury i wskazując na swoją przydatność zawodową. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Funkcjonariusz zaskarżył decyzję Ministra do WSA, który uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Więziennej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Pismem z dnia 29 września 2008 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. poinformował M. K. – [...] Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. o zamiarze zwolnienia go ze służby w Służbie Więziennej na podstawie art. 39 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.), w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. W ocenie organu został spełniony wymóg dla tego trybu zwolnienia, przewidziany w art. 39 ust. 7 wyżej powołanej ustawy o Służbie Więziennej, tj. uprzedzenia funkcjonariusza o planowanym zwolnieniu, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem jego zwolnienia. W dniu 21 stycznia 2009 r. funkcjonariusz zwrócił się z prośbą o skrócenie tego okresu i zwolnienie go w powyższym trybie z dniem 24 lutego 2009 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej działając na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. zwolnił M. K. z dniem 24 lutego 2009 r. ze Służby Więziennej z powodu nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. M. K. odwołał się od tej decyzji, wskazując, iż nie osiągnął maksymalnej tj. 75 % podstawy wymiaru emerytury, co uniemożliwia mu uzyskiwanie nielimitowanych dochodów w przypadku podjęcia zatrudnienia w okresie pobierania rocznego świadczenia emerytalnego i dlatego chciałby pozostać w służbie do 28 lutego 2010 r. oraz wskazując, iż mimo wieku nadal pozostaje w pełni przydatnym i kompetentnym zawodowo funkcjonariuszem mogącym jeszcze pracować w swoim zawodzie. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 pkt 4 i ust. 7 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia przez niego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, zaś o planowanym zwolnieniu ze służby, należy uprzedzić go na 6 miesięcy przed terminem zwolnienia. Zatem zostały spełnione formalne przesłanki warunkujące zwolnienie funkcjonariusza. Organ podkreślił, iż zwolnienie w związku z osiągnięciem 30 lat wysługi emerytalnej, ustawodawca pozostawił wyłącznie do decyzji organu. Dlatego też podniesione w odwołaniu argumenty nie mają wpływu na niniejszą decyzję. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu swojego żądania wskazywał na argumenty podnoszone w odwołaniu i wskazywał na brak dokładnego wyjaśnienia sprawy przez organ, szczególnie niezbędnego przy wydawaniu decyzji uznaniowej oraz wskazywał, iż termin ostatecznego zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy od decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega uwzględnieniu. W sprawie bezsporne jest nabycie przez skarżącego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej – M. K. urodził się w 1946 roku i w chwili wydania decyzji posiadał 39 letni staż służby. Organ także prawidłowo ocenił pismo skarżącego z dnia 21 lutego 2009 r. jako zaproponowanie odpowiadającej mu daty zwolnienia ze służby, nie zaś jako wniosek o zwolnienie z tej służby (wypowiedzenie służby przez funkcjonariusza). Za takim rozumieniem tego pisma przemawia jego treść jak i treść późniejszych pism funkcjonariusza w niniejszej sprawie. Decyzję o zwolnieniu ze służby organ oparł na przepisie art. 39 ust. 3 pkt. 4 ustawy o Służbie Więziennej, poprzedzając ją stosownym pismem, w trybie art. 39 ust. 7 powyższej ustawy. Organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., doręczonej funkcjonariuszowi w dniu 16 lutego 2009 r., datę zwolnienia ustalił na dzień 24 lutego 2009 r., zgodnie z sugestią zainteresowanego. Decyzja ta nie została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Na skutek wniesienia odwołania, decyzja organu I instancji nie stała się wykonalna, zaś organ II instancji sprawę rozstrzygnął dopiero w dniu 25 marca 2009 r., a zatem już po ustalonej przez organ I instancji dacie zwolnienia, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Skoro Minister Sprawiedliwości rozstrzygnął odwołanie merytorycznie tak samo jak organ I instancji – w oparciu o treść art. 39 ust. 3 pkt. 4 wskazanej ustawy, uznając zwolnienie funkcjonariusza na tej podstawie za prawidłowe, to powinien konsekwentnie dokonać odpowiedniej korekty daty zwolnienia ze służby, ustalając ją w taki sposób, aby nie wypadała ona przed datą rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji i mieściła się w okresie zakreślonym w art. 39 ust. 7 omawianej ustawy. Przypomnieć tu należy, iż decyzja zwolnienia funkcjonariusza ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej nie jest decyzją deklaratoryjną, ale konstytutywną, jeżeli chodzi o datę zwolnienia ze służby. To przecież od organu zależy czy zwolnienie funkcjonariusza nastąpi bezpośrednio z upływem daty osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, czy później. W konsekwencji decyzja o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, który się od niej odwołał, uzyskuje moc prawną dopiero od dnia wydania decyzji odwoławczej albo od wydania postanowienia kończącego sprawę w inny sposób. Termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy od decyzji ostatecznej w tym przedmiocie (lex retro non agit). Z tych względów zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaś organ II instancji ponownie rozpatrzy odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło