II SA/Wa 81/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-11
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Joanna Kube, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, jest dopuszczalne pomimo trwającego postępowania przed komisją lekarską?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest dopuszczalne po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, nawet jeśli trwa postępowanie przed komisją lekarską. Trwające postępowanie przed komisją lekarską nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie wspomnianego przepisu, a organ nie ma obowiązku wstrzymywać się z wydaniem decyzji do czasu uzyskania orzeczenia lekarskiego. Zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest fakultatywne i podejmowane w ramach uznania administracyjnego, a jego zasadność zależy od oceny organu, czy spełnione zostały przesłanki ustawowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu jej ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, wskazujący na możliwość zwolnienia w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad prawdy obiektywnej, przyjaznej interpretacji, pogłębiania zaufania, informowania stron oraz czynnego udziału stron. Wskazywała również na dyskryminację ze względu na stan zdrowia i opóźnienia w skierowaniu na badania lekarskie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] listopada 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] września 2020 r. nr [...] o zwolnieniu M. S. ze służby w Policji [...] września 2020 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.), któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ wskazał, że zwolnić policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, można w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Przesłanką warunkującą zwolnienie policjanta ze służby jest upływ 12-miesięcznego okresu od dnia zaprzestania przez funkcjonariusza pełnienia służby na skutek choroby. Przepis ten ma charakter gwarancyjny, ale chroni trwałość stosunku służbowego wyłącznie przez ściśle określony czas. Oznacza to, że dopóki nie upłynie 12-miesięczny okres niepełnienia służby z powodu choroby z funkcjonariuszem nie można na omawianej podstawie rozwiązać stosunku służbowego. Po zakończeniu okresu ochronnego, kwestia pozostawienia tych osób w służbie oraz terminu ewentualnego zwolnienia ze służby zależy od uznania właściwych przełożonych.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że M. S. nie pełniła służby z powodu choroby przez nieprzerwany okres ponad 12 miesięcy, co udokumentowane zostało zwolnieniami lekarskim wystawionymi na okres od [...] maja 2019 r. do [...] września 2020r.
Komendant Główny Policji podał, że punktem wytyczającym początek terminu 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w powyższym przepisie, jest moment zaprzestania przez policjanta służby z powodu choroby. Powyższy przepis stanowi o "nieprzerwanym okresie zaprzestania służby z powodu choroby", a nie o nieprzerwanym okresie korzystania przez policjanta ze zwolnień lekarskich. Przerwanie okresu mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby policjant po zakończeniu leczenia, ale przed upływem okresu 12 miesięcy od zaprzestania świadczenia służby z powodu choroby, stawił się do służby i został dopuszczony do wykonywania czynności służbowych. Przerwanie biegu okresu wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji może nastąpić w przypadku ustalenia zdolności policjanta do pełnienia służby. Przy czym przepis ten odnosi się do stanu zdrowia policjanta, a nie do samego faktu przedłożenia zwolnienia lekarskiego.
Zaznaczył, że długotrwała nieobecność funkcjonariuszki w służbie wpływała negatywnie na organizację w jednostce Policji, w której była zatrudniona. Powyższa sytuacja rzutuje ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów. Służbę w Policji mogą pełnić osoby o określonych predyspozycjach, w pełni dyspozycyjne, a także zdolne fizycznie i psychicznie do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb formacji. Tymczasem strona nieprzerwanie od ponad 12 miesięcy przebywania na zwolnieniu lekarskim nie była w stanie podjąć jakichkolwiek zadań i czynności służbowych, nie wypełniając tym samym nałożonych na siebie zobowiązań. Przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim powoduje także, że zadania, które powinny być przydzielone M. S. z konieczności obciążają innych policjantów. Może rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy.
W ocenie organu funkcjonariuszka, która przez ponad 12 miesięcy nie realizowała żadnych zadań i czynności służbowych, nie może nadal pozostawać w służbie. Powyższe uzasadnione jest koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję poprzez taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Długotrwały brak gotowości policjanta do świadczenia służby, niezależnie od jego przyczyn, oznacza brak dyspozycyjności niezbędnej do jej pełnienia, co z kolei czyni koniecznym rozwiązanie stosunku służbowego z takim funkcjonariuszem.
Podkreślił, że zebrano cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonano jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci zwolnień lekarskich M. S. jest wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia, nie zmieniłyby przyjętej oceny zawartej w podjętym rozstrzygnięciu, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji, w sposób oczywisty, powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Organ musi dokonać selekcji informacji i wybrać wyłącznie te, które są niezbędne dla tego konkretnego postępowania.
Podał, że w stosunku do strony nie zostało wydane orzeczenie komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W chwili wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego z [...] września 2020 r. nr [...], jak też rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, w obrocie prawnym nie funkcjonowało i nadal nie funkcjonuje ostateczne lub prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, które mogłoby być podstawą do zastosowania obligatoryjnej przesłanki zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Z kolei trwające postępowanie w tej sprawie nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Organ administracyjny byłby zobowiązany wyłącznie do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej, które w chwili wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji posiadałoby przymiot decyzji ostatecznej. Wówczas obligatoryjne byłoby zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, co wyłączałoby możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W myśl art. 43 ust. 1 tej ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1, 4 i 6 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Okoliczność wskazana w tym przepisie stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby. Podjęcie przez organ administracji decyzji o zwolnieniu na omawianej podstawie jest możliwe wówczas, gdy komisja lekarska orzeknie o trwałej niezdolności policjanta do służby oraz gdy takie orzeczenie stanie się ostateczne. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Strona nie może zatem oczekiwać, że organ wstrzyma się z wydaniem rozstrzygnięcia w tej sprawie z tego względu, że obecnie trwa postępowanie przed komisją lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w szczególności nie może zakładać jaka będzie treść wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia. Przesłanka wymieniona w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie jest warunkowana koniecznością uprzedniego uzyskania rozstrzygnięcia innego organu. Organ nie jest również uprawniony do badania na jakim etapie znajduje się postępowanie prowadzone przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, ani też przyczyn dla których orzeczenie to nie zostało jeszcze wydane. Okoliczności związane z przedmiotowym postępowaniem (za wyjątkiem ostatecznego lub prawomocnego orzeczenia, które determinowałoby do zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji w sposób formalny, tj. poprzez jego umorzenie) pozostają poza granicami tej sprawy administracyjnej, w rozumieniu art. 1 K.p.a. W związku z tym wniosek funkcjonariuszki o zawieszenie postępowania do czasu wydania ostatecznego (prawomocnego) orzeczenia przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie może zostać uwzględniony, gdyż nie stanowi ono zagadnienia prejudycjalnego dla prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, a także nie może warunkować jego wyniku. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego, ani fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawyo Policji nie zostało bowiem wszczęte na wniosek strony, ale z urzędu.
Ponadto Komendant Główny Policji stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie nadał zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności mając na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić. W jego ocenie nie zaistniały przypadki wymienione w art. 135 K.p.a. stanowiące podstawę do wstrzymania wykonania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu personalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniosła o uchylenie (wycofanie z obrotu prawnego) rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2020 r. oraz rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z [...] września 2020 r.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.:
1. art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), który stanowi m.in., że organy administracji publicznej mają uwzględniać interes społeczny i słuszny interes strony; zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 jest podejmowane w ramach uznania administracyjnego; w jej przypadku brak było możliwości wyważenia pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony, bowiem nie dano jej możliwości poddania się postępowaniu przed [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych ([...]RKL), przedłużając specjalnie skierowanie – dokonano tego [...] maja 2020 r., czyli po ponad 3 miesiącach od wniosku o ustalenie stanu zdrowia i ewentualnej dalszej zdolności do służby ([...] lutego 2020 r.), czym przekroczono terminy określone w K.p.a., nie informując o przyczynach zwłoki,
2. art. 7a K.p.a. (zasada przyjaznej interpretacji przepisów), poprzez skierowanie jej do [...]RKL z ponad 3 miesięcznym opóźnieniem, co spowodowało, że została zwolniona z Policji na niekorzystnych warunkach; nie dopuszczono do wydania prawomocnego orzeczenia lekarskiego przed upływem ewentualnego 12 miesięcznego zaprzestania służby z powodu choroby; w jej ocenie gdyby orzeczenie stwierdzało, że jest niezdolna do służby w Policji, to zostałaby zwolniona na korzystniejszych warunkach,
3. art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej), który stanowi m.in., że organy administracji publicznej są zobowiązane prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ odwoławczy pozbawił przysługującego jej stopnia policyjnego ("pani" zamiast "[...]") opisując czynności jakie były wykonywane w trakcie postępowania prowadzonego przez Komendanta [...] Policji, a wtedy jeszcze była w służbie. Również podczas prowadzonego postępowania odwoławczego używał tego określenia zamiast [...]. (w st. spocz.). Świadczy to o arogancji i świadomym jej deprecjonowaniu przez organ odwoławczy. Niewłaściwym było także używanie w uzasadnieniu decyzji sformułowań i wyrażeń w języku [...], bez objaśnienia ich znaczenia, co miało na celu wywołanie poczucia jej niższości wobec organu,
4. art. 9 K.p.a. (zasada informowania stron postępowania), gdyż nie była informowana przez Komendanta Głównego Policji o jakichkolwiek czynnościach podczas postępowania odwoławczego, również organ pierwszej instancji nie informował jej o wysłaniu odwołania do organu odwoławczego,
5. art. 10 K.p.a. (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Komendant Główny Policji nie zapewnił jej udziału w postępowaniu odwoławczym oraz nie poinformował o możliwości wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego.
Ponadto skarżąca wskazała na nierzetelność, tendencyjność i brak reakcji na deprecjonowanie jej osoby w postępowaniu przez organ pierwszej instancji.
Podkreśliła, że jako funkcjonariusz Policji wykonywała swoje obowiązki rzetelnie, sumiennie, zgodnie ze słowami roty złożonej przysięgi, zasadami etyki zawodowej, prawością, dobrem wspólnym Policji jako całej formacji oraz dobrem powierzonych jej opiece nieletnich, o czym świadczą opinie służbowe, uzasadnienia do nagród i premii znajdujące się w aktach osobowych. Fakt choroby został wykorzystany przeciwko niej i nagle z wzorowego funkcjonariusz stała się osobą dezorganizująca pracę i niegodną służenia w Policji. Takie postępowanie rodzi znamiona dyskryminacji ze względu na stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2020 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] września 2020 r. w przedmiocie zwolnienia M. S. ze służby w Policji nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Admionistracyjnego z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wobec zarzutów zawartych w skardze kluczowym zagadnieniem jest ustalenie, czy w niniejszej sprawie w istocie wystąpiła przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, tj. zaprzestanie służby z powodu choroby przez okres powyżej 12 miesięcy.
Z materiału aktowego wynika, że M. S. przedłożyła właściwemu przełożonemu zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, wystawione przez lekarzy: od [...] maja 2019 r. do [...] czerwca 2019 r., od [...] czerwca 2019 r. do [...] lipca 2019 r., od [...] lipca 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r., od [...] sierpnia 2019 r. do [...] września 2019 r., od [...] września 2019 r. do [...] października 2019 r., od [...] października 2019 r. do [...] listopada 2019 r., od [...] listopada 2019 r. do [...] grudnia 2019 r., od [...] grudnia 2019 r. do [...] stycznia 2020 r., od [...] stycznia 2020 r. do [...] lutego 2020 r., od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r., od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r., od [...] maja 2020 r. do [...] lipca 2020 r., od [...] lipca 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r., od [...] sierpnia 2020 r. do [...] września 2020 r.
Oznacza to, że skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby w nieprzerwanym okresie od dnia [...] maja 2019 r. do dnia zwolnienia ze służby, tj. do [...]września 2020 r., a więc przez okres 1 roku, 4 miesięcy i 4 dni. Zaprzestała ona zatem pełnienia służby z powodu choroby i okres niepełnienia przez skarżącą służby z tego powodu przekraczał 12 miesięcy zarówno na dzień wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, jak i na dzień zwolnienia ze służby. Uzasadnione jest zatem stanowisko organu Policji, iż zaistniała przesłanka do zwolnienia funkcjonariuszki ze służby w Policji zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Wbrew stanowisku M. S., podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby organ rozważył w sposób należyty słuszny interes skarżącej oraz interes społeczny – trafnie rozumiany jako interes służby – zasadnie przyznając prymat temu drugiemu. Niewątpliwie celem regulacji z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest zapewnienie przełożonym funkcjonariuszy możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym ich jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia zadań wykonywanych przez Policję. Interes służby przejawia się szczególnym statusem i zadaniami Policji, o których stanowi art. 1 ust. 1 ustawy o Policji. Policja, jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezwzględnie wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Skarżąca przez nieprzerwany okres przekraczający 12 miesięcy, nie realizowała ustawowych obowiązków na stanowisku [...] Sekcji [...] Wydziału [...] Komendy [...] Policji. W tym stanie rzeczy zadania i czynności służbowe przypisane skarżącej zobowiązani byli realizować inni policjanci. Niewątpliwie więc powtarzająca się konieczność wyłączenia skarżącej z ustawowych zadań Policji znacznie utrudniała realizację obowiązków dezorganizując pracę ww. jednostki organizacyjnej, na co zwracał uwagę Naczelnik Wydziału [...] Komendy [...] Policji już we wniosku personalnym w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby. Uzasadnione jest zatem stanowisko, że Komendant [...] Policji, będąc organem zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, zobowiązany był jednocześnie do takiego ukształtowania sytuacji kadrowej, która zapewni ciągłość pracy i właściwe funkcjonowanie ww. jednostki, a przez to pozwoli na zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie jej działania.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że organ Policji naruszył art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji poprzez brak dostatecznego wykazania i uzasadnienia przesłanek zwolnienia skarżącej ze służby. Organ rozważył powyższe okoliczności i zasadnie uznał, że wobec długotrwałej nieobecności M. S. w służbie, dobro formacji i macierzystej jednostki Policji przemawia za wydaniem decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby.
Zarzut skarżącej dotyczący ponad 3 miesięcznego okresu oczekiwania na skierowanie na badania do komisji lekarskiej, co było celowym działaniem organu mającym pozbawić ją ewentualnych uprawnień wynikających z orzeczenia komisji i w konsekwencji pozbawienia jej korzystniejszych warunków zwolnienia, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, nie może odnieść skutku. Jak wskazał Komendant [...] Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego z [...] września 2020 r. czas oczekiwania wymienionej na skierowanie na badania lekarskie do [...]RKL był uwarunkowany zagrożeniem rozprzestrzeniania się choroby COVID-19. W związku z zaistniałą sytuacją epidemiologiczną [...]RKL wstrzymała wszelkie czynności orzecznicze od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r. i w związku z powyższym nie kierowano policjantów na badania do komisji lekarskich. Powyższe spowodowało, że okres oczekiwania na skierowanie na badania przez komisję lekarską został wydłużony. Skarżąca została skierowana na komisję lekarską na podstawie art. 40 pkt 1 ustawy o Policji zgodnie, z którym policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 15, z późn. zm.) komisja lekarska wyznacza termin badania lekarskiego i zawiadamia o tym podmiot kierujący do komisji lekarskiej oraz osobę skierowaną do komisji lekarskiej. Wyjaśniono, że o rozpoczęciu czynności orzeczniczych komisja lekarska termin badania wyznaczyła na [...] września 2020 r.
Podkreślić należy, że każda z przesłanek zwolnienia policjanta ze służby stanowi samodzielną podstawę prawną postępowania. Skoro, jak wskazano powyżej, przesłanka zwolnienia ze służby na ww. fakultatywnej podstawie zaistniała w rozpatrywanej sprawie (bowiem upłynął okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez skarżącą służby z powodu choroby), to organ – uwzględniając sytuację kadrową jednostki, charakter zadań służbowych realizowanych na stanowisku zajmowanym przez skarżącą, konieczność zastępowania skarżącej przez innych funkcjonariuszy w celu realizacji tych zadań, a przede wszystkich potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego – mógł skorzystać z przysługującego mu uprawnienia i podjąć rozstrzygnięcie o zwolnieniu jej ze służby.
Z kolei ochrona funkcjonariusza Policji przed zwolnieniem ze służby obejmuje dłuższy okres czasu, aniżeli w przypadku pracownika cywilnego. Również zapewnienie właściwej organizacji pracy przez pracodawcę w przypadku choroby pracownika jest, co do zasady, mniej utrudnione aniżeli zapewnienie właściwej organizacji służby w jednostce Policji zarówno ze względu na jej charakter (zmianowość i dyspozycyjność) oraz wagę zadań realizowanych przez tę formację.
Istotnym w przedmiotowej sprawie jest, że w chwili wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego z [...] września 2020 r., jak też rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji, w obrocie prawnym nie funkcjonowało i nadal nie funkcjonuje ostateczne lub prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, które mogłoby być podstawą do zastosowania obligatoryjnej przesłanki zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę, że trwające postępowanie w tej sprawie nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Organ administracyjny byłby zobowiązany wyłącznie do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej, które w chwili wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji posiadałoby przymiot decyzji ostatecznej. Wówczas obligatoryjne byłoby zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, co wyłączałoby możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Podzielić należy stanowisko organu, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie jest w żaden sposób uzależnione od orzeczenia komisji lekarskiej, zaś organ - nawet pomimo skierowania policjanta na badania kontrolne do komisji lekarskiej - nie ma obowiązku wstrzymywać się z wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby w oparciu o ww. przepis do czasu wydania tego orzeczenia. Przesłankę umożliwiającą zwolnienie policjanta ze służby stanowi bowiem upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Analogiczny pogląd, co należy podkreślić, zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1188/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazując, iż okoliczność przeprowadzenia stosownych badań nie ma znaczenia dla oceny możliwości zwolnienia funkcjonariusza ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Skarżący został zwolniony ze służby, bowiem upłynęło 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby i nie ma znaczenia czy po upływie tego okresu stan zdrowia skarżącego pozwalał na podjęcie służby, czy też nie. Dlatego też organ nie musiał dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim zanim podjął decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. Takie orzeczenie byłoby niezbędne do podjęcia służby przez skarżącego, ale nie do zwolnienia ze służby opartego na wskazanej wyżej przesłance.
W ocenie Sądu nie jest również trafny zarzut naruszenia przez organ Policji przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych, służących załatwieniu sprawy. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Jednocześnie, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organy administracji powinny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organ Policji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącej, który wynika ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji, zgodnie z wymaganiami z art. 107 § 3 K.p.a. Organ wskazał zarówno na przesłanki faktyczne, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariuszki ze służby, odwołując się m.in. do faktu, że w czasie absencji chorobowej skarżącej jej obowiązki służbowe musieli realizować inni funkcjonariusze, co z pewnością dezorganizowało pracę jednostki, mogło rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, a także przepisy prawa, które były podstawą podjętego rozstrzygnięcia, jak i przesłanki uzasadniające nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. podnosząc, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Organ uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez Policję, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Nie można zatem uznać, że decyzja w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby nosi cechy dowolności.
Podkreślić należy, że zarzut naruszenia art. 7a § 2 pkt 2 K.p.a. tzw. przyjaznej interpretacji przepisów jest nieprawidłowy, bowiem nie stosuje się go w sprawach osobowych funkcjonariuszy.
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego dyskryminacji skarżącej z uwagi na stan zdrowia należy wyjaśnić, że wszelkie przeszkody nawet natury obiektywnej, które powodują, iż policjant obowiązków służbowych nie pełni mogą stanowić podstawę do podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego. W art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zostały wskazane przesłanki, które umożliwiają przełożonemu służbowemu podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby. Nie można bowiem odbierać przełożonemu służbowemu prawa do doboru kadr Prowadzenie prawidłowej i racjonalnej polityki kadrowej nie może być utożsamiane z dyskryminacją policjanta lub pracownika.
Jeśli chodzi o zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 9 K.p.a. to mógłby być on zasadny, gdyby skarżąca wykazała, że niepoinformowanie jej o przekazaniu odwołania do Komendanta Głównego Policji oraz podjętych przez ten organ czynnościach miało negatywny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podejmował czynności, o których strona nie miałaby wiedzy, jak też takich, o których wiedze mieć powinna. Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut dotyczący niezawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 703/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, należy wskazać, że M. S. takiego związku nie wykazała. Podkreślić należy, że skarżąca została poinformowana przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oraz pouczona o przysługujących jej uprawnieniach, z czego aktywnie korzystała składając w toku postępowania raporty.
Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego przy podejmowaniu decyzji przez organy orzekające w sprawie, które to naruszenia mogłyby stanowić o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności tych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu
w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
-----------------------
14
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło