II SA/Wa 813/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-21
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zakwalifikował wniosek strony o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego, opierając się na art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, czy też powinien był rozpoznać go w trybie art. 29 tej ustawy, uwzględniając sytuację materialną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ administracji nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu rzeczywistej intencji wnioskodawcy. Wniosek strony, który mógł być interpretowany jako prośba o zamianę mieszkania lub przyznanie prawa zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, został błędnie zakwalifikowany przez organ jako wniosek o uregulowanie tytułu prawnego w trybie art. 23 tej ustawy. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego przez organ skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Z. F. wystąpił o uregulowanie stanu prawnego lokalu mieszkalnego po śmierci matki, która była głównym najemcą. Organ odmówił przyznania mu prawa zamieszkiwania, uznając, że nie spełnia on kryteriów określonych w art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ze względu na wiek. Skarżący podniósł, że zamieszkuje w lokalu od lat, nie ma innego miejsca do życia i ponosi koszty jego utrzymania, a organ nie odniósł się do jego wniosku o przydzielenie lokalu zastępczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z.F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., w sprawie odmowy wydania Z. F. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.
W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] przydzielił T. F., wdowie po emerycie wojskowym, osobną kwaterę stałą [...] w P. o powierzchni mieszkalnej [...] m² i powierzchni użytkowej [...] m². W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w lokalu zamieszkiwać będą T. F. oraz syn Z. F., jako osoba nieuprawniona.
W dniu [...] grudnia 2008 r. Z. F. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca wyjaśnił, iż w dniu [...] listopada 2008 r. zmarła jego matka, główny najemca lokalu.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], odmówił przyznania wnioskodawcy prawa zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. F. wskazał, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał wraz z rodzicami od prawie 35 lat i jest w nim zameldowany. Wyjaśnił, iż nie ma innego lokalu, do którego mógłby się przeprowadzić. Ponadto stwierdził, iż ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem przedmiotowego lokalu.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), zgodnie z którym w razie śmierci osoby, której do dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. do dnia 30 czerwca 2004 r., zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym. Organ stwierdził, iż wnioskodawca nie należy do tego katalogu osób. Stosownie bowiem do treści art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, członkami rodziny żołnierza służby stałej, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Prezes wyjaśnił, iż co prawda wnioskodawca jest dzieckiem T. F. wspólnie z nią zamieszkałym w dniu jej śmierci, jednak z uwagi na wiek ([...] lat), nie należy do wymienionego powyższej kręgu osób. Ponadto wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada orzeczenia stwierdzającego niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Organ wyjaśnił, iż powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie, iż Z. F. nie spełnia przesłanek uprawniających do nabycia prawa do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym, bez względu na fakt długoletniego zamieszkiwania i ponoszenia wszelkich kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi, iż nie uwzględnił jego sytuacji życiowej oraz faktu, że nie ma innego lokalu, w którym mógłby zamieszkać. Ponadto skarżący wskazał, iż organ nie odniósł się do jego wniosku w części dotyczącej przydzielenia lokalu zastępczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zaskarżona decyzja nie może się ostać.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób prawidłowy zakwalifikował wniosek strony, i czy kwalifikacja ta była zgodna z intencją strony.
Przede wszystkim podnieść należy, iż organ administracji, w myśl treści art. 7 k.p.a. winien podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Powyższa regulacja wskazuje na to, że organ rozpoznając sprawę, winien mieć pewność co do tego, jaki jest jej przedmiot. Powinien więc podjąć wszelkie kroki aby ustalić ponad wszelką wątpliwość, czego domaga się strona. W sytuacji zaś, gdy wniosek strony jest mało dokładny, organ ma możliwość wezwania strony do jego sprecyzowania.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający tego, czego domaga się strona. W swoim wniosku skarżący wskazał bowiem, iż jego wolą jest zamiana zajmowanego mieszkania na mniejsze. Ten wniosek, bez dodatkowego wyjaśnienia, organ zakwalifikował jako wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, przez pryzmat art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Swojego stanowiska odnośnie kwalifikacji przedmiotowej wniosku, organ nie zmienił nawet w sytuacji, gdy w odwołaniu strona podniosła, iż jest jej wiadomym, iż nie posiada uprawnień do zajmowania spornego lokalu, w świetle wymogów powołanego przepisu, jednakże z uwagi na sytuację materialną, nie jest w stanie zapewnić sobie innego lokalu, w którym mogłaby zamieszkać.
W ocenie tut. Sądu, w świetle treści wniosku i odwołania od decyzji organu I instancji, po stronie organu powinny pojawić się wątpliwości co do rzeczywistej intencji wnioskodawcy. Stan faktyczny sprawy budzi bowiem wątpliwości co do tego, czy wolą skarżącego było uregulowanie stanu zamieszkiwania w trybie art. 23 przedmiotowej ustawy, czy też skarżący domagał się przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, działając w trybie art.29 niniejszej ustawy. Za przyjęciem, iż intencją strony było rozpoznanie sprawy w trybie w/w art. 29, mógł bowiem przemawiać fakt, iż w odwołaniu skarżący powoływał się na swoją trudną sytuację materialną i niemożność zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Takie zaś przesłanki ustawodawca wyszczególnił w treści wspomnianego art. 29 a nie art. 23 przedmiotowej ustawy.
Na marginesie podnieść należy, iż organ winien w sposób szczególnie wnikliwy wyjaśniać intencję stron w sytuacji, gdy są nimi osoby, które nie poruszają się w problematyce prawnej w sposób w pełni swobodny.
W tym stanie sprawy, wobec faktu, że organ nie wyjaśnił rzeczywistej intencji skarżącego, jaka przyświecała mu w chwili składania wniosku, skarżona decyzja musiała zostać usunięta z obrotu prawnego, gdyż nie jest wiadomym, czy dotyczyła istoty niniejszej sprawy. Stąd, organ będzie zobligowany do tego, aby wyjaśnić w sposób wyczerpujący, jaka była rzeczywista intencja strony. Czy domagała się ona uregulowania jej statusu prawnego w odniesieniu do zajmowanego mieszkania przez pryzmat art. 23 czy art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Wyjaśnienie powyższej okoliczności umożliwi dopiero organowi ocenę wniosku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło