II SA/Wa 813/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego – oddala skargę – Wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. skarżący [...] R. G. wystąpił o wypłatę świadczenia mieszkaniowego podając w nim jednocześnie w pkt 18.3, że jego żona nabyła lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 13 ust. 6 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 i art. 48d ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), odmówił R. G. wypłacenia świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu podał, że wymieniony pełni zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej na stanowisku służbowym w JW [...] w P., na które został wyznaczony z dniem [...] stycznia 2011 r. Ponadto jego małżonka nabyła lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z pomniejszeniem w cenie nabycia, położony przy ul. [...] w W. Zgodnie natomiast z treścią art. 21 ust. 1 ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Z kolei w myśl art. 21 ust. 2 ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1. przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, 2. przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, 3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Natomiast według art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego) jeżeli on lub małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia i w tej sytuacji skarżącemu nie przysługuje sporne świadczenie. W odwołaniu z dnia [...] lutego 2012 r. do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżone decyzji. W uzasadnieniu natomiast podał, że w jego małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa ustanowiona jeszcze przed nabyciem lokalu przez żonę, zaś lokal ten został przez nią sprzedany w roku [...]. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu – powołując się na argumenty w niej zawarte – podał, że żona skarżącego A. G. nabyła sporny lokal mieszkalny w dniu [...] listopada 2004 r. aktem notarialnym Repertorium [...], a w małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej na mocy umowy zawartej w dniu [...] listopada 2004 r. aktem notarialnym odnotowanym pod numerem repertorium [...]. Natomiast przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak np. sposób nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego) i jedynym kryterium określonym w cytowanym przepisie jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. Zatem brak w zapisach ustawy jakichkolwiek innych kryteriów poza wskazaniem, iż nabycie lokalu dotyczy osoby posiadającej status małżonka, determinuje zakaz stosowania w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Gdyby – zdaniem organu – zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie ze stosowania tego przepisu takich przypadków jak nabycie lokalu mieszkalnego do majątku odrębnego małżonka, to znalazłoby to bezpośredni wyraz w zapisach ustawy, tak jak ma to miejsce np. w przypadku wyłączenia określonego w art. 21 ust. 10 ustawy. Zatem bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje więc również fakt sprzedaży przez A. G. wspomnianego lokalu, bowiem przywrócenia prawa do zakwaterowania w sytuacji sprzedaży lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, nie przewidują przepisy tej ustawy. Reasumując, skoro w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego skarżący pozostawał w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji, to należy przyjąć, iż została spełniona przesłana wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz stwierdzenie, że decyzja została wydana wbrew zasadzie nie działania prawa wstecz, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i przeprowadzenie dowodu z akt postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu natomiast – powołując się na zarzuty zawarte w odwołaniu – podał, że organ całkowicie je pominął. W dalszej części wskazując na przepisy regulujące sporną kwestię stwierdził, że z chwilą powołania go do zawodowej służby wojskowej w dniu [...] kwietnia 2006 r., nabył prawo do zakwaterowania i korzystał z tego prawa otrzymując zryczałtowany ekwiwalent miesięczny w zamian za rezygnację z prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym i nie pozbawiało go to prawa do lokalu w przyszłości. Następnie powołał się na treść art. 21 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw obowiązującą od dnia 1 lipca 2010 r. konstatując, że świadczenie mieszkaniowe przyznawane jest na wniosek żołnierza zawodowego i taki wniosek złożył, a następnie od dnia [...] lipca do dnia [...] lutego świadczenie mieszkaniowe było mu wypłacane. Następnie w dniu [...] marca 2011 r. otrzymał pismo z WAM informujące, że ma zwrócić wypłacone świadczenie mieszkaniowe i w uzasadnieniu przytoczono argument, iż nie przysługuje mu prawo do zakwaterowana w związku z nabyciem przez małżonkę lokalu mieszkalnego w 2004 r., a jako podstawę prawną wskazano art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z 2010 r. Świadczenie mieszkaniowe wypłacane było miesięcznie, na tzw. "listę" bez decyzji administracyjnej, pomimo obowiązującego trybu postępowania administracyjnego, dlatego też z chwilą wstrzymania wypłacenia świadczenia mieszkaniowego decyzji nie otrzymał, a fakt nabycia przez żonę lokalu go nie dotyczy, bowiem w żaden sposób nie skorzystał z prawa do tego mieszkania. Jeżeli nawet okazałoby się, że to świadczenie mu się nie należy, to należałoby przywrócić wypłacanie zryczałtowanego ekwiwalentu. W tej sytuacji stwierdził, że interpretacja przepisu art. 21 ust. 6 ustawy, nie uwzględnia wykładni celowościowej prawa, bowiem racjonalny ustawodawca założył, iż żołnierzowi zawodowemu w trakcie pełnienia służby przysługuje zabezpieczenie mieszkaniowe lub też świadczenie mieszkaniowe. Nie znajduje zatem uzasadnienia pozbawienie żołnierza świadczenia, do którego miał wcześniej prawo. Tym bardziej niezrozumiały jest argument przytoczony przez Prezesa WAM w zaskarżonej decyzji, a mianowicie że z uwagi na fakt, iż w dacie złożenia wniosku o wypłatę pozostawał w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji, to należy przyjąć, iż została spełniona przesłanka wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Na końcu zaś dodał, że od [...] roku zamieszkuję w mieszkaniu zakupionym na lokalnym rynku, a świadczenie mieszkaniowe wprowadzono od lipca 2010 r. i stanowisko Prezesa WAM w W. wskazuje, że taka interpretacja ustawy działa wstecz, zaś on sam nie odpowiada za majątek żony. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że świadczenie mieszkaniowe jest nową formą zakwaterowania wprowadzoną cytowaną już wyżej nowelizacją ustawy i uruchomienie jej ograniczone zostało – również zaszłymi – okolicznościami wyłączającymi prawo żołnierza do zakwaterowania, zwłaszcza że wykup lokali od Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z bonifikatą w cenie nabycia trwa od początku istnienia Agencji na podstawie ustawy z 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zatem po pierwsze zastosowanie wobec skarżącego art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy nie jest działaniem prawa wstecz, zaś po drugie intencją ustawodawcy było wyeliminowanie przypadków, w których Państwo już raz pomogło w nabyciu lokalu chociażby przez jednego z małżonków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Z kolei w myśl art. 21 ust. 2 ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Natomiast według art. 21 ust. 3 ustawy, żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2. W rozpoznawanej sprawie tymczasem bezspornym jest, że skarżący [...] R. G. wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r., dokonał wyboru formy zakwaterowania w postaci wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Jednakże zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Skoro zatem nie przysługuje prawo do zakwaterowania, to dotyczy to również formy pod postacią wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy nie kwestionowanym jest, że skarżący pozostaje w związku małżeński z A G. i w pkt 18.3 wspomnianego już wyżej wniosku zakreślił pozycję "Tak" przy oświadczeniu o treści "Mój małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia w miejscowości". Fakt ów potwierdza w całej rozciągłości § 5 aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2004 r. pod numerem repertorium [...], gdzie stwierdza się, że A. G. jest mężatką i w małżeństwie obowiązuje ją od dnia [...] listopada 2004 r. ustrój rozdzielności majątkowej, zaś według treści § 6.1.1, cena sprzedaży wymienionej lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...] została pomniejszona zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego fakt ów stanowi – w świetle cytowanego już wyżej przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy – negatywną przesłankę do wypłacenia skarżącemu R. G. świadczenia mieszkaniowego. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów ze skargi stwierdzić należy, że nie ma znaczenia – w ocenie Sądu – powoływanie się przez skarżącego na rozdzielność majątkową ustanowioną jeszcze przed nabyciem spornego lokalu przez jego żonę oraz i to, że lokal ten został już przez nią sprzedany w roku [...]. Z tego mianowicie powodu, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie i takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Zatem bez znaczenia pozostaje tutaj fakt rozdzielności majątkowej obojga małżonków, bowiem gdyby było inaczej, to racjonalny ustawodawca zawarłby ten wyjątek w przepisach. Ponadto nie może się ostać zarzut działania prawa wstecz, skoro świadczenie mieszkaniowe jest zupełnie nową formą zakwaterowania, obowiązującą dopiero od dnia 1 lipca 2010 r. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że – wbrew twierdzeniu skarżącego – organ w zaskarżonej decyzji powołał się na jego zarzuty w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.