II SA/Wa 814/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-04
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku w przedmiocie renty rodzinnej, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku w przedmiocie renty rodzinnej jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Pomimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, strona może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
B. W., jako przedstawicielka ustawowa swojej córki M. W., złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Po otrzymaniu wyroku WSA, B. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), wskazując na niskie dochody i trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano B. W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. W.- przedstawicielki ustawowej M. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać B. W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
B. W., po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 814/08 wraz z uzasadnieniem, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na niskie dochody nie stać jej na uiszczenie kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Podniosła również, że na comiesięczne opłaty oraz wykupienie koniecznych leków wydaje 800 zł. Oświadczyła, że otrzymuje rentę w wysokości 1.618,28 zł i ma na utrzymaniu córkę M., a poza mieszkaniem zakładowym o wielkości 48 m2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W wyznaczonym przez Sąd terminie skarżąca uzupełniła złożony wniosek wskazując, że nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, wnosi o ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego, a jej stałe koszty utrzymania to łącznie 867 zł (opłaty za gaz, elektryczność, wodę, abonament RTV, antenę zbiorczą, ubezpieczenie mieszkania oraz leki). Do pisma zostały dołączone kopie stosownych rachunków oraz dokumentów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na B. W. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi B. W. jest odmowa przyznania jej córce przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty rodzinnej w drodze wyjątku.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest trudna – jedynym źródłem dochodu jest renta skarżącej, która wynosi 1618,28 zł.
Z tej kwoty skarżąca i jej córka muszą się utrzymać, kupić stosowne leki oraz opłacić koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Jak wynika ze złożonych dokumentów łączna kwota związana z opłaceniem mieszkania oraz wykupem koniecznych leków, to średnio kwota około 867 zł miesięcznie. W związku z tym na zakup wyżywienia, środków czystości, ubrań i innych koniecznych artykułów pozostaje skarżącej oraz jej córce około 750 zł miesięcznie
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło