II SA/Wa 815/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych – oddala skargę – Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) art. 12 pkt 2, art. 22 i art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] marca 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą o odmowie uwzględnienia wniosku ww. dotyczącego przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Rejonowy [...] oraz przez Sąd Rejonowy S. [...]. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w uzasadnieniu decyzji podał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji poprzedzającej jest prawidłowe. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) definiuje przetwarzanie danych osobowych. Zasadniczym warunkiem dopuszczalności każdej czynności mieszczącej się w tym pojęciu jest spełnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 bądź w art. 27 ust. 2 powołanej ustawy. Biorąc pod uwagę powyżej powołane przepisy, należy wskazać, że kwestionowane przez Z. F. działania Sądów dotyczyły jego danych osobowych szczególnie chronionych, o których mowa w art. 27 ust. 1 przedmiotowej ustawy. W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych aktualnie działanie skarżonych Sądów znajduje oparcie w art. 27 ust. 2 pkt ustawy o ochronie danych osobowych. W świetle powyżej określonego przepisu Sąd Rejonowy [...] był uprawniony do pozyskania z Sądu Rejonowego S. [...], co kwestionował Z. F.. Jedynie powtórzenia wymaga kwestia odniesienia się do stwierdzenia, że pozyskane przez ten Sąd fragmenty akt o sygn. [...], włączone do akt postępowania o sygn. [...] zawierające w swej treści kwestionowane przez ww. dane osobowe, stanowiły informacje niejawne w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228). Niezależnie od tego, wskazać należy, że nawet w sytuacji, gdy akta postępowania sądowego zawierają informacje niejawne, nie oznacza to wyłączenia uprawnień przewidzianych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.). Postępowanie administracyjne prowadzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych służy weryfikacji legalności kwestionowanych działań skarżonego podmiotu w zakresie przetwarzania przez niego danych osobowych, w kontekście możliwości skierowania pod jego adresem nakazu służącego przywróceniu stanu zgodnego z prawem. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do formułowania jakiegokolwiek nakazu pod adresem skarżonych Sądów. Po pierwsze, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie dysponuje instrumentami prawnymi, które umożliwiałyby mu zniwelowanie skutków dokonanego już, nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych Z. F., czy też prowadzenie postępowania karnego jawnie. Są to fakty nieodwracalne w tym sensie, że nie jest możliwe doprowadzenie do takiej sytuacji, jaka miałaby miejsce, gdyby do kwestionowanych czynności nigdy nie doszło. Warunkiem wydania decyzji nakładającej na administratora danych jakiegokolwiek obowiązku jest istnienie stanu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych w dacie jej wydania. W rozpoznawanej sprawie doszło do incydentalnego, jednostkowego naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia, co do przyszłych możliwych, czysto hipotetycznych sytuacji. Niezależnie od powyższego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, realizując zadania ustawowe określone w art. 12 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych, w dniu [...] grudnia 2012 r. wystąpił do Ministra Sprawiedliwości informując go o stwierdzonych nieprawidłowościach w procesie przetwarzania danych osobowych przez Sąd Rejonowy [...] i poprosił o podjęcie działań zmierzających do zapobieżenia tego typu uchybieniom. Z. F. w zaskarżonej decyzji został również poinformowany o przysługujących mu prawach związanych z ewentualnym naruszeniem jego dóbr osobistych, których może dochodzić na zasadach ogólnych. Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2013 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Z. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w części dotyczącej niezachowania tajemnicy danych osobowych przed zakończeniem postępowania prokuratorskiego [...] przez oba skarżone Sądy oraz w części dotyczącej jawnie prowadzonej sprawy [...] przez Sąd Rejonowy [...], która powinna być prowadzona niejawnie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, organ podał, że twierdzenie skarżącego, iż Sąd Rejonowy S. [...] nie mógł przekazać do Sądu Rejonowego [...] w aktach sprawy [...] wraz z aktami [...] w maju, postanowienia Sądu Rejonowego S. [...] z dnia [...] listopada 2011 r. bowiem ono nie istniało, jest słuszne. Jednakże okoliczność ta na gruncie prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania nie ma znaczenia, ze względu na to, iż jego zakres przedmiotowy obejmował kompleksową analizę przetwarzania danych osobowych skarżącego w ramach postępowania przygotowawczego [...]. Organ podał także, że nie posiada uprawnień do oceny działań innych organów w ramach przyznanych im uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Sposób działania sądu karnego podlega wyłącznie kontroli sądu wyższej instancji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.). Organ stwierdził również, że nie jest powołany do prowadzenia dochodzenia i badania okoliczności popełnienia przestępstwa, gdyż nie dysponuje w tym zakresie niezbędnymi instrumentami prawnymi. W związku z zaistnieniem nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego, Generalny Inspektor Danych Osobowych podjął działania, które miały na celu usunięcie zaistniałych w tym zakresie uchybień stosując przewidziane w ustawie o ochronie danych osobowych środki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podać, iż zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy: 1. kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, 2. wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, 3. prowadzenie rejestru zbiorów danych oraz udzielanie informacji o zarejestrowanych zbiorach, 4. opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych, 5. inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych, 6. uczestniczenie w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych. Z powyżej przytoczonego przepisu wynika, że nie uprawnia on Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do ingerowania w określone ustawowo kompetencje innych organów. Należy podkreślić, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych władny jest kontrolować zgodność przetwarzania danych osobowych zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych, to jednak uprawnienia tego nie można utożsamiać z kompetencją do dokonywania merytorycznej oceny poprawności rozstrzygnięć podejmowanych przez podmioty prawa działających na podstawie odrębnych przepisów, tym bardziej w innych prowadzonych przez nie postępowaniach, a w niniejszej sprawie w ramach toczących się postępowań karnych, które regulują przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze wydane na podstawie zawartych w niej delegacji. Jednocześnie, co również należy pokreślić, ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze wydane na jej podstawie stanowią kompleksową regulację w zakresie właściwości podmiotowej i przedmiotowej działalności Sądów, a w szczególności związanej z nadzorem nad ich działalnością. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że doszło do naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych, czego nie kwestionuje Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, jednakże skarżący nie przyjmuje argumentów Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, co do możliwości jego działania określonych w art. 12 przedmiotowej ustawy. W ocenie Sądu, skarżący fakt nie wykorzystania przysługujących mu praw wynikających z powyżej określonych ustaw procesowych i ustrojowych dotyczących toczących się, czy też zakończonych postępowań karnych "przenosi" na Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, a w szczególności domaga się podjęcia działań, łącznie z zawiadomieniem prokuratury o zaistniałym, w jego ocenie przestępstwie. Zgodnie z art. 304 § 1 i 2 – Kodeksu postępowania karnego, każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepis art. 191 § 3 stosuje się odpowiednio. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. Z powyżej przytoczonego przepisu, w szczególności z jego systematyki wynika jednoznacznie, że skoro skarżący dowiedział się o zaistnieniu przestępstwa ściganego z urzędu to na nim ciążył przede wszystkim obowiązek zawiadomienia "organów ścigania". Skarżący obowiązku tego nie dopełnił i nie zasadnie czyni z tego tytułu zarzut Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych. Reasumując, Sąd stwierdza, że podnoszone w skardze zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, gdyż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w zakresie przyznanych mu przez ustawodawcę kompetencji dopełnił ciążących na nim obowiązków, a co więcej wyszedł poza ich zakres określony art. 12 ustawy o ochronie danych osobowych, który stanowi katalog otwarty w podejmowaniu działań zmierzający do ochrony danych osobowych. Wystąpienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do Ministra Sprawiedliwości związanego ze stwierdzonymi uchybieniami w zakresie przetwarzania danych osobowych skarżącego, Sąd ocenia jako wypełnienie ustawowego obowiązku tego organu. Ponadto, Sąd w pełni podziela stanowisko organu w zakresie dochodzenia przez skarżącego jego praw dotyczących ewentualnego naruszenia jego dóbr osobistych, ale w tym zakresie powinien działać sam, bez wykorzystywania organu, który realizuje określone w ustawie o ochronie danych osobowych zadania. Z uwagi na powyższe, nie mając podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.