II SA/Wa 818/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M.G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.G. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W niniejszej sprawie postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r. zostało przyznane Z.K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła pełnomocnikiem dla skarżącej radcę prawnego M.G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r. oddalił wniesioną skargę. Wyznaczony radca prawny pismem z dnia 8 lutego 2016 r. wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił radcy prawnemu M.G. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W ocenie referendarza sądowego pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie przyczynił się w żadnym stopniu do pozytywnego dla skarżącej zakończenia postępowania przed sądem. Stwierdzony nakład pracy, tj. zapoznanie się z aktami sprawy, niesporządzenie jakichkolwiek pism i wniosków procesowych w imieniu strony i brak udziału w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 9 grudnia 2015 r. nie uprawnia do skutecznego ubiegania się o wynagrodzenie, gdyż nie wypełnia wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy. W dniu 23 lutego 2016 r. na powyższe postanowienie referendarza sądowego radca prawny M.G. złożył zażalenie wnosząc o uchylenie i zasądzenie niezwróconych kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że zapoznał się z aktami sprawy, dokonał ich analizy, na bazie sfotografowanych akt odbył kilka rozmów telefonicznych ze skarżącą przedstawiając rokowania co do wyniku rozstrzygnięcia i jednoznacznie sformułowane w tym przedmiocie przepisy, a także złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a po otrzymaniu uzasadnienia przesłał opinię co do niezasadności wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że radca prawny M.G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo zatytułowane "zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu" powołując jako podstawę prawną m.in. art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Natomiast z treści uzasadnienia zażalenia wynika, że radca prawny domaga się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Od rozstrzygnięcia w tym przedmiocie służy do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia (art. 259 § 1 P.p.s.a.). Skoro zatem wniesiony środek odwoławczy dotyczył odmowy przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu i został złożony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie to należało uznać, że mimo błędnie wskazanej podstawy prawnej, w istocie radca prawny wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, która została wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku radcy prawnemu M.G. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Prawidłowe jest stanowisko radcy prawnego M.G., że pomoc prawna nie polega wyłącznie na pozytywnym zakończeniu postępowania przed sądem, ale ma na celu wyjaśnienie stronie skarżącej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, trybu postępowania przed sądem administracyjnym i wydanego w sprawie wyroku. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu świadczył w toku postępowania na rzecz Z.K. pomoc prawną polegającą w szczególności na zapoznaniu się z aktami sprawy, co nastąpiło w dniu 17 czerwca 2015 r., złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wyjaśnieniu skarżącej zasadności wydanego orzeczenia oraz przekazaniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę czynności podejmowane przez radcę prawnego M.G. należy przyznać mu wynagrodzenie w kwocie 240 zł powiększonej o podatek VAT. Podkreślić należy, że od dnia 1 stycznia 2016 r. stawki opłat za czynności radców prawnych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Na mocy jednak § 22 powołanego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Dla wyliczania zatem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w niniejszej sprawie, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a także stawek minimalnych opłat za czynności pełnomocnika należy sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 490 ze zm.). Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia stawki minimalne za udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynoszą 240 zł. W myśl zaś § 2 ust. 3 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 250 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia, postanowił jak w sentencji postanowienia.