II SA/Wa 822/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-14
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osoba, która z mocy prawa jest zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA (sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych), nadal może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek taki podlega ocenie na podstawie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny.Stan faktyczny
R. M. złożyła skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną (niski dochód, samotne wychowywanie niepełnosprawnego syna, brak majątku poza samochodem). Sąd uznał, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, ale zbadał zasadność wniosku o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać R. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
R. M. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 marca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej, złożyła wniosek o przyznanie jej w tej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, z uwagi na trudną sytuację materialną.
W wyznaczonym przez Sąd terminie uzupełniła go, składając wymagany urzędowy formularz wniosku.
W uzasadnieniu wskazała, że jest osobą niepracującą, samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna, który od dziecka choruje na nieuleczalną chorobę. Podniosła, że oprócz samochodu osobowego marki [...] z 2002 r., nie posiada żadnego majątku.
Oświadczyła, że mieszka u brata, który bezpłatnie użycza jej pomieszczeń mieszkalnych, natomiast koszty związane z mieszkaniem (opał, energia elektryczna) ponosi sama.
Wskazała, że otrzymuje rentę [...] (pracowała w [...]) w wysokości 211,89 zł, a jej syn rentę socjalną w kwocie 593,28 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Łącznie 958,17 zł brutto.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja finansowa skarżącej jest bardzo trudna. Utrzymuje się wraz z chorym, niepełnosprawnym synem z kwoty 958 zł brutto miesięcznie.
W związku z powyższym – biorąc pod uwagę aktualne koszty utrzymania -należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło