II SA/Wa 824/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Anna Mierzejewska Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz Protokolant - Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę - Starosta K. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], odmówił skarżącemu R. W. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego, a po wniesieniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy. Następnie pismem z dnia 25 października 2006 r., sprecyzowanym pismem z dnia 13 grudnia 2006 r., skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. Wobec powyższego Starosta K. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podał, że decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. skarżący otrzymał w dniu 31 stycznia 2006 r. i termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 28 lutego 2006 r., zaś skoro złożył go w dniu 25 października 2006 r., to uchybił terminowi określonemu w art. 148 k.p.a. Następnie w wyniku odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...], stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], a w uzasadnieniu podał, że Starosta K. nie był właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, bowiem w myśl art. 150 § 1 k.p.a., organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, stąd też Wojewoda [...] utrzymując powyższą decyzję w mocy, w sposób rażący dopuścił się naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wszczął w niniejszej sprawie postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego, a następnie decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że zarzut skarżącego sprowadzający się do stwierdzenia, iż nie brał udziału w postępowaniu z własnej winy jest chybiony, bowiem miał on świadomość toczącego się postępowania i był zapraszany do czynnego w nim udziału, jednakże z prawa tego nie skorzystał oraz nie wniósł żadnych nowych dowodów potwierdzających okres zatrudnienia. W wyniku odwołania skarżącego, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W wyniku skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1186/08, oddalił skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 148, 149 § 3 i art. 140 § 1 k.p.a., rozpatrując wniosek skarżącego o wznowienie postępowania z dnia 25 października 2006 r., odmówił wznowienia postępowania i w uzasadnieniu powołał się ponownie na okoliczność upływu terminu do wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji skarżący złożył w dniu 26 lutego 2009 r. odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w wyniku decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], zakończyło się postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 października 2006 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 10 marca 2006 r. nr [...] i jest to decyzja ostateczna w rozumieniu art. 16 k.p.a. Jedynym zaś środkiem pozwalającym na stwierdzenie jej zgodności z prawem, jest skarga do sądu administracyjnego, z czego strona skorzystała i na co wskazuje powołany już wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1186/08, na mocy którego oddalono skargę. Skoro w niniejszej sprawie została już wydana ostateczna decyzja, to brak było podstaw do ponownego jej rozpatrywania, zaś organ dostrzegając w postępowaniu odwoławczym jedną z wad powodujących nieważność postępowania (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), winien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Od powyższej decyzji skarżący R. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, a według art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając w trybie wznowieniowym, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] dotyczącą odmowy uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu R. W. prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Oznacza to zatem, że decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej stała się ostateczna. Innymi słowy mówiąc, umorzenie postępowania pierwszej instancji, ostatecznie zamknęło sprawę wznowienia postępowania o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w oparciu o przedstawiony w niej stan faktyczny (ten sam wniosek skarżącego). Tymczasem mimo tego, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], bez żadnego odrębnego wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, a opierając się jedynie na wniosku z dnia 25 października 2006 r. sprecyzowanego pismem z dnia 13 grudnia 2006 r., odmówił wznowienia postępowania. Zauważyć zatem należy, że sprawa ta jest tożsama z poprzednią, tzn. podmiotowo (ta sama osoba skarżącego) i przedmiotowo (ta sama podstawa prawna i faktyczna oraz taka sama treść żądania skarżącego). Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej (res iudicata), a skoro tak, to ponowne rozstrzygnięcie tej sprawy przez Wojewodę [...] byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby wcześniej została uchylona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Reasumując, w sprawie wystąpiła przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tzn. sprawa dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dodać w tym miejscu należy, że w trakcie postępowania odwoławczego (odwołanie skarżącego z dnia 26 lutego 2009 r.), nie można orzekać na podstawie art. 156 k.p.a., lecz organ odwoławczy zobowiązany jest wydać decyzję w trybie art. 138 k.p.a., bowiem nie występuje w tej sprawie jako organ nadzoru. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy i rozstrzygnięcie istoty sprawy, a wyjątek od tej zasady wprowadza treść art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i umarza postępowanie pierwszej instancji. Zatem umorzenie może nastąpić jedynie w sytuacji, kiedy postępowanie pierwszej instancji było bezprzedmiotowe, a jedną z przesłanek bezprzedmiotowości jest właśnie powaga rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.