II SA/Wa 825/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marii Werpachowskiej, Ewy Marcinkowskiej, Sławomira Antoniuka oraz Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 825/16 ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Z. R., wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r., powołując się na art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie, z uwagi na stronniczość, sędziów: Marii Werpachowskiej, Ewy Marcinkowskiej, Sławomira Antoniuka oraz Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że zarządzenie z dnia 4 grudnia 2018 r. wzywające Z. R. do podpisania dwóch pism z 21 listopada 2018 r. i pisma z dnia 6 sierpnia 2018 r. jest wyrazem oczywistej stronniczości i upoważnia do wyłączenia ww. sędziów. W dniu 17 stycznia 2018 r. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Maria Werpachowska, Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk oraz Janusz Walawski złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 p.p.s.a. wyłączające od rozpoznania sprawy. Oświadczyli też, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów: Marii Werpachowskiej, Ewy Marcinkowskiej, Sławomira Antoniuka oraz Janusza Walawskiego od orzekania w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ustawy). Trzeba podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ustawy może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać w orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń, złożonych przez sędziów: Marii Werpachowskiej, Ewy Marcinkowskiej, Sławomira Antoniuka oraz Janusza Walawskiego do akt sprawy, wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia tych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń. Zarzut strony skarżącej, iż zarządzenie z dnia 4 grudnia 2018 r. wzywające Z. R. do podpisania dwóch pism z 21 listopada 2018 r. i pisma z dnia 6 sierpnia 2018 r. jest wyrazem oczywistej stronniczości, nie może stanowić wystarczającej okoliczności do zastosowania art. 19 ustawy i stanowić podstawy do wyłączenia sędziów w tej sprawie. Ocena prowadzenia przez Sąd postępowania pod względem zgodności z prawem (procesowym i materialnym), należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Reasumując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.