II SA/Wa 827/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-19
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Karolina Kisielewicz, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący 9 lat i 16 dni na rzecz totalitarnego państwa może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniający wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby wynoszący 9 lat i 16 dni na rzecz totalitarnego państwa nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne, ponieważ obie przesłanki określone w art. 8a ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, a w tym przypadku brak było przesłanki krótkotrwałej służby.Stan faktyczny
Skarżący W.K. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne. Organ uznał, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 9 lat i 16 dni, co nie jest okresem krótkotrwałym. Skarżący zarzucił organowi nierzetelne rozpoznanie wniosku, w tym dotyczące pełnienia służby w okresie stanu wojennego i działalności samorządowej po 1990 r. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. z późn. zm.), w dniu [...] marca 2018 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił W.K, wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.
Organ w uzasadnieniu decyzji podała, że ww pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 8 lat, 10 miesięcy i 15 dni (całkowity okres służby wynosił 18 lat i 16 ), czyli przez ok. 42 %, co w ocenie organu nie można uznać, że służba miała charakter krótkotrwały zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżący we wniesionej skardze zarzucił organowi, że wydając zaskarżoną decyzję niezbyt obiektywnie rozpoznał jego wniosek, a w szczególności pełnienie służby w okresie stanu wojennego oraz działalności samorządowej po 1990 r.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na wstępie podać należy, że w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) zostały zawarte przepisy umożliwiające obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy pełnili taką służbę
Zgodnie13b ust. 1 powyżej powołanej ustawy, za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w niżej wymienionych cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach: (...).
Natomiast art. 8a. 1. przedmiotowej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
2. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24.
Określone w przytoczonym przepisie w ust. 1 przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Z akt sprawy wynika, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 9 lat i 16 dni Należy zgodzić się z organem, że ten okres nie można uznać za krótkotrwały.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że brak jest możliwości zastosowania wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a powoływanej ustawy.
Zgodnie z art. 24a ust. 1. W przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze zasadne jest przytoczenie treści art. 13c powoływanej ustawy, który stanowi, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa nie uznaje się służby w rozumieniu art. 13b:
1) która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.;
2) której obowiązek wynikał z przepisów o powszechnym obowiązku obrony.
Przepis ten jednoznacznie przesądza, że tylko w tych dwóch przypadkach można uznać, że pełniona służba nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa. Oznacza, to, że podnoszone przez skarżącego argumenty nie można uznać za zasadne.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło