II SA/Wa 828/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Joanna Kube, Protokolant Joanna Cygan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przynania prawa do zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę - Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 145a i 149 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. B. od decyzji Wojewody Z. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], w sprawie odmowy wznowienia postępowania, utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2006 r. Z. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku przedemyratalnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. Zgodnie z treścią art. 145a k.p.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, tj. w niniejszej sprawie – do dnia 26 października 2006 r. Tak więc, wniesiona przez Z. B. skarga została wniesiona z niezachowaniem terminu do jej wniesienia, nadto strona nie wnosiła o przywrócenie terminu, jak również nie uprawdopodobniła zaistniałego opóźnienia w dokonaniu czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. B. podniósł, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie w czasie, kiedy jego sprawa była ciągle rozpoznawana i jego zdaniem, odmowa ze strony Wojewody oraz Ministra Pracy i Polityki Społecznej bez analizy całości zebranych materiałów pozbawia go prawa do świadczeń mu należnych. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Ministra Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z treścią art. 190 pkt 1 i 4 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie sygn. akt V CA 1/02 (LEX nr 56019), komentując zapis art. 190 pkt. 1, stwierdza kategorycznie, "Art. 190 ust. 1 Konstytucji nadaje orzeczeniom Trybunału Konstytucyjnego rangę powszechnie obowiązujących i ostatecznych." Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sam w sobie, powoduje skutki uchylenia decyzji (tu rozkazu personalnego). Teza ta wynika, po pierwsze, z zasady związania sądu wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny – Naczelny Sąd Administracyjny w tezie wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 410/97 (publikacja LEX nr 48697) stwierdził, że "Powszechnie obowiązująca wykładnia ustawy wiąże organy państwa oraz sądy przez cały okres obowiązywania ustawy, tj. od daty jej wejścia w życie do dnia utraty mocy obowiązującej." – jak i po drugie, z zasady, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego wskazujący na niekonstytucyjność danego aktu, tworzy z mocy prawa przesłankę do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie decyzji, o czym stanowi art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, co z kolei pociąga za sobą określone skutki zawarte w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II SA 1084/99 z dnia 18 czerwca 1999 r. (LEX nr 46247) stwierdza: "Jest zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Naczelny Sąd Administracyjny". Dalej w uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że: "W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest co do zasady powinność uchylenia takiej decyzji. Wskazać trzeba także, iż przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego art. 145a stanowiący, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1) oraz że skargę w takiej sytuacji wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Tak więc, podnoszona okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej) jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowieniową. Termin miesięczny liczy się od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a zatem od dnia ogłoszenia orzeczenia w organie publikacyjnym. Dzień ogłoszenia, to dzień wydania organu publikacyjnego (art. 20 ust. 3) ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 orzekł, iż art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "od dnia 12 stycznia 2002 r." jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz nie jest zgodny z art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 170 w dniu 26 września 2006 r. pod pozycją 1222 i z tym dniem wszedł w życie. Wobec powyższego, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego upłynął w dniu 26 października 2006 r., natomiast strona wniosek w tym przedmiocie złożyła w dniu 29 listopada 2006 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.