II SA/Wa 828/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-08

Skład orzekający: Paulina Paczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie, w której strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie staje się zbędne. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a § 1 PPSA. Jednocześnie, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
G. P. złożył skargę na postanowienie Prezesa Rady Ministrów odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia specjalnego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Analiza jego sytuacji materialnej i zdrowotnej wykazała trudności finansowe, mimo posiadania nieruchomości, której dochody z najmu zostały zajęte przez komornika na poczet długu alimentacyjnego. Po uzupełnieniu wniosku, sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano G. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. przyznać G. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku G. P. o przyznanie świadczenia specjalnego. W skardze złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 604 zł i stanowi go zasiłek stały z MOPS. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi piętro w starej kamienicy o powierzchni około 100 m². Nie posiada on zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy G. P. podniósł, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym na stałe umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Na lekarstwa wydaje kwotę ok. 100 - 200 zł. Opłata za pokój w hotelu robotniczym, gdzie zamieszkuje, wynosi 744 zł. Czynsz pomaga mu opłacić Caritas oraz sieć S. Paczki żywnościowe oraz obiady bezpłatnie otrzymuje z MOPS. Wnioskodawca jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L., jednakże czynsz od lokatorów tam zamieszkujących zajął komornik za zaległości alimentacyjne skarżącego, które sięgają 170 tys. zł. Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu okazały się niewystarczające dla oceny złożonego wniosku, na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających pobieranie przez wnioskodawcę zasiłków z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, oświadczenia czy wnioskodawca jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych, oświadczenia, czy wnioskodawca posiada rachunki bankowe, a jeżeli tak, należało nadesłać wyciągi z tych rachunków, nadesłanie dokumentów potwierdzających zaległości wnioskodawcy w zakresie alimentów. W wykonaniu wezwania wnioskodawca oświadczył, że nie jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych oraz nadesłał żądane dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r. zaświadczył, że wnioskodawca jest objęty pomocą w formie zasiłku stałego. Nadto, decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 1 sierpnia 2017 r. przyznano wnioskodawcy od 1 sierpnia 2017 r. na stałe zasiłek w kwocie 433,46 zł miesięcznie. W decyzji przyznającej świadczenie organ wziął pod uwagę przyznanie wnioskodawcy emerytury amerykańskiej, która została wypłacona wnioskodawcy w dniu 5 lipca 2017 r. wraz z wyrównaniem od czerwca 2015 r. do czerwca 2017 r. w łącznej wysokości 1725 dolarów amerykańskich, którą organ po przeliczeniu kursu dolara wyliczył na 200,54 zł miesięcznie. Nadto, z pisma komornika sądowego wynika, że stan zaległości dłużnika G. P. na dzień 21 kwietnia 2017 r. wynosił 68.133,97 zł z tytułu zaległych alimentów oraz 62.502,49 zł z tytułu odsetek. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie G. P. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie G. P. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna. Jest on osobą samotną z orzeczonym na stałe umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Korzysta z pomocy społecznej oraz organizacji charytatywnych. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Dochody z najmu nieruchomości, zostały zajęte przez komornika na spłatę znacznego zadłużenia alimentacyjnego. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło