II SA/Wa 829/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz R. S. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. S. od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego, w dniu [...] grudnia 2014 r. wydała decyzję nr [...] , którą utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk [...] Centralnej Komisji postanowiło nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżona uchwałę. Organ wskazał, że dołączona do odwołania dokumentacja oraz argumentacja wniosku dotyczyła trzech zarzutów. Pierwszy z nich podnosił brak wszczęcia przewodu habilitacyjnego w sytuacji, w której warunki do jego wszczęcia zostały spełnione. Drugi z zarzutów odnosił się do nieuwzględnienia stanowiska Wydziałowej Komisji ds. wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Natomiast trzeci dotyczył braku uzasadnienia zaskarżonej uchwały. W ocenie organu, w świetle analizy dokumentacji wniosku, przewód habilitacyjny R. S. przebiegał zgodnie z obowiązującymi przepisami według tzw. starego trybu. Rada Wydziału powołała Komisję ds. wszczęcia przewodu habilitacyjnego, która rozpatrzyła i przedyskutowała przedmiotowy wniosek w dniu [...] września 2013 r. Sformułowany przez Komisję – pozytywny – wniosek w przedmiocie wszczęcia przewodu habilitacyjnego stwierdzał, iż zaprezentowany dorobek naukowy, dydaktyczny, organizacyjny i społeczny daje podstawy do wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Rada Wydziału, po zapoznaniu się z owym dorobkiem, nie podzieliła tego wniosku i odmówiła wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Uchwała o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego została przedstawiona R. S. przez Dziekana Wydziału w dniu [...] września 2013 r. Skarżący uzyskał więc informację o odmowie wszczęcia procedury habilitacyjnej w formie ustnej po 7 dniach od posiedzenia Rady Wydziału, w powiązaniu z informacją o wszczęciu procedury zwolnienia z pracy. Brak w dokumentacji przedstawienia szczegółowej jej treści, nie pozwala na stwierdzenie, iż obejmowała ona i zawierała również, choćby krótkie i syntetyczne uzasadnienie owej odmowy. R. S. w dniu [...] stycznia 2014 r. skierował do Rady Wydziału wniosek o sporządzenie i doręczenie w ustawowym terminie uzasadnienia do uchwały. Dziekan Wydział przy piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. przesłał skarżącemu wyciąg z protokołu Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [,,,] z dnia [...] września 2013 r. informując go o możliwości wniesienia odwołania do Centralnej Komisji. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Dziekana Wydziału, że w ustawie o stopniach naukowych, przed nowelizacją w 2011 r., w art. 21 zapisano, iż jednostka powinna powiadomić zainteresowaną osobę o treści uchwały. W przepisie tym nie ma mowy o uzasadnieniu. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że ów skarżony przewód habilitacyjny i odmowa jego wszczęcia, "odbył się zgodnie z życzeniem Kandydata ... w brzmieniu ustawy obowiązującej przed 1 października 2011 r.". W tym stanie rzeczy, Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2014 r., w której zażądał uznania jej jako niezgodnej z prawem i jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że faktem dyskredytującym zaskarżoną decyzję jest rozbieżność pomiędzy treścią decyzji a jej uzasadnieniem. Uzasadnienie decyzji dotyczy bowiem innej osoby – R. S. i jego dorobku naukowego. W ocenie skarżącego Rada Wydziału w sposób nieuprawniony odmówiła mu wszczęcia przewodu habilitacyjnego w sytuacji, w której warunki do jego wszczęcia zostały spełnione. Zdaniem skarżącego, z samego faktu wyboru przez niego starego trybu uzyskiwania tytułu doktora habilitowanego nie wynika, że postępowanie odwoławcze powinno toczyć się w trybie nie wymagającym uzasadnienia uchwały. Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z elementów składowych decyzji administracyjnej, a taką w świetle prawa jest uchwała Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...]. Ze względu na brak uzasadnienia, zdaniem skarżącego nie miał on możliwości merytorycznego odniesienia się do powodów odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz., 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyny niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455), w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego albo tytułu profesora, mogą być prowadzone przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów dotychczasowych albo przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595), osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Natomiast art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1852) stanowi, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeks postępowania administracyjnego. Do zaskarżenia decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżeniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o wszczęcie postępowania habilitacyjnego poprosił o jego przeprowadzenie zgodnie z ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2011 r., jak to określił według dotychczasowej procedury. Skoro takie było życzenie skarżącego to Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zobowiązana była jego odwołanie rozpatrzyć na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu przed jego nowelizacją w 2011 r. Przepis ten przewidywał odrębny sposób zawiadomienia osoby zainteresowanej o treści podejmowanych rozstrzygnięć w przedmiocie nadania stopnia naukowego. W przepisie tym ustawodawca określił jedynie, że odwołanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały, nie precyzując w jakiej formie powiadomienie to ma nastąpić. Z jednej strony wyłącza to stosowanie przepisów Kpa o doręczeniach, z drugiej zaś nie obejmuje wymogu doręczenia uzasadnienia podjętej uchwały. Skarżący został powiadomiony o treści uchwały w dniu [...] września 2013 r., co wynika wprost z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] września przez Dziekana Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...]. Fakt ten znajduje również potwierdzenie w notatce służbowej skarżącego z dnia [...] września 2013 r. Z powyższego wynika zatem, że odwołanie skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r. zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2011 r. Stosownie do art. 134 Kpa, organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95,; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). Termin określony w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu przed nowelizacją w 2011 r. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Fakt złożenia odwołania po terminie i brak wniosku o przywrócenie tego terminu determinuje, wynik niniejszej sprawy. Organ odwoławczy musi bowiem przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania ocenić jego dopuszczalność, w tym przede wszystkim to, czy złożone zostało w terminie. Negatywna weryfikacja tej okoliczności, przy jednoczesnym braku wniosku o przywrócenie terminu, powoduje, że organ zobligowany jest stwierdzić, na podstawie art. 134 Kpa, wniesienie odwołania po terminie. W rozpoznawanej sprawie organ tego nie uczynił i rozpatrzył odwołanie skarżącego wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2028/97, Lex nr 48735 oraz G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Komentarz do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex Omega nr 35/2009). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, orzekł jak w sentencji wyroku.