II SA/Wa 831/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącej M. P. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi M. P. (dalej: "Skarżąca") jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca została skierowana przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej (dalej: "[...] RKL", "Komisja I instancji") w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. [...] RKL orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2020 r., poz. 398), dalej: "u.k.l.", oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. 2018 r., poz. 2035 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 11 października 2018 r.", rozpoznała u Skarżącej: 1) zaburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie remisja - § 95 pkt 1 rub. 5, kat. B, 2) niedoczynność tarczycy w stadium eutyreozy, wymagająca stałej substytucji - § 78 pkt 3, rub. 5, kat. B. 3) atopowe zapalenie skóry - § 2 pkt 2, rub. 5, kat. B. 4) zespół bólowy kręgosłupa szyjnego bez upośledzenia sprawności, bez §. W uzasadnieniu wskazała: "Leczenie [...] w PZP MSWiA rozpoczęte od 2014 r., nieregularnie z przerwami do pól roku. Trzykrotna hospitalizacja w Oddziale [...] w [...] od dnia [...] października 2022r. do dnia [...] października 2022 r. z rozpoznaniem "zaburzenia adaptacyjne. Zaburzenia osobowości nieokreślone", od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] października 2022 r. z rozpoznaniem "zaburzenia osobowości". Ostatnia hospitalizacja w Oddziale [...] w [...] od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] listopada 2022r. Rozpoznanie: "zaburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie epizod manii". Badana aktualnie bez dolegliwości, wymaga dalszego systematycznego leczenia specjalistycznego. Konsultujący [...] w dniu [...] września 2023 r. stwierdził stan psychiczny wyrównany. Bez objawów psychopatologicznych. Kontynuuje zlecone leczenie. Rozpoznał: "zaburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie w remisji, § 95 p 1. PRKL orzekła kategorię B - zdolna do służby z ograniczeniem. Zdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku". Na skutek odwołania Skarżącej, orzeczeniem z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], CKL na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 u.k.l., uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komisję lekarską I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia CKL wskazała, że Skarżąca załączyła do odwołania zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA, z którego wynika, że jest niezdolna do służby do dnia [...] lutego 2024 r. (w tym pobyt w szpitalu od dnia [...] grudnia 2023 r. do dnia [...] stycznia 2024 r.). Sugerowałoby to, że nie utrzymano remisji choroby podstawowej (CHAD), co wymaga wyjaśnienia przez [...] RKL. Na marginesie CKL wskazała, że CHAD jest chorobą przewlekłą i z reguły wymaga wieloletniego leczenia. Analiza dostępnej dokumentacji medycznej, a szczególnie ponowna hospitalizacja (proszę o wyjaśnienie przyczyny wystawionego druku ZUS ZLA poprzez kartę wypisu ze szpitala), nie gwarantuje, że pomimo wdrożonego leczenia i uzyskania wcześniej pełnej remisji objawów choroby będzie trwała stabilizacja stanu zdrowia funkcjonariuszki i leczenie zapobiegnie nawrotom. Ponadto nie bez znaczenia jest wskazanie ograniczeń, które są konieczne do utrzymania stabilnej remisji, chociażby w aspekcie funkcjonowania społecznego funkcjonariuszki. W tym przypadku (służba) ograniczenia są liczne i należy do nich przede wszystkim: służba bez broni, bez możliwości prowadzenia pojazdów służbowych, bez delegowania do służby na granicy, bez możliwości użycia środków bezpośredniego przymusu etc. W świetle powyższego zachodzi uzasadniona konieczność ponownego przeanalizowania akt sprawy w aspekcie kwalifikacji schorzenia do § 95 pkt 2 "Wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej (...)" stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 września 2023 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2392), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 18 września 2023 r.", gdzie w rubryce 5 widnieje tylko i wyłącznie kategoria B. [...] RKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r., w punkcie 11 (część A) rozpoznała u Skarżącej: 1) zburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie remisja - § 95 pkt 2, rub. 5, kat. C, 2) niedoczynność tarczycy w stadium eutyreozy, wymagająca stałej substytucji - § 78 pkt 3, rub. 5, kat. B, 3) atopowe zapalenie skóry §- 2 pkt 2, rub. 5, kat. B, 4) zespół bólowy kręgosłupa szyjnego bez upośledzenia sprawności - bez §. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja I instancji wskazała, że na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2024 r., charakterystyki z przebiegu służby, wyników badań diagnostycznych, dokumentacji z leczenia ambulatoryjnego, opinii specjalistów, a szczególnie konsultacji psychiatrycznej rozpoznano "zaburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie remisja", które upośledzają sprawność ustroju i czynią badaną trwale niezdolną do służby w SG. Schorzenia kwalifikują badaną do drugiej grupy inwalidzkiej i nie pozostają w związku ze służbą. Schorzenia nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczenie jest czasowe, termin badania kontrolnego: kwiecień 2027 r. W odwołaniu od powyższego orzeczenia Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 33 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 i ust. 3 u.k.l. polegające na wadliwym dokonaniu oceny stanu zdrowia Skarżącej i oceny jej zdolności do służby wobec: - wydania orzeczenia z rozpoznaniem schorzeń z zakresu zdrowia psychicznego przez Komisję w jednoosobowym składzie lekarskim - lek. med. A. W. posiadającego specjalizację z zakresu chirurgii ogólnej, a więc innej niż psychiatria, co w świetle niejednoznacznych opinii lekarzy psychiatrów i braku opinii psychologa, a także braku jednoznacznych stwierdzeń w dokumentacji medycznej co do niezdolności funkcjonariusza do służby, należy oceniać jako przekroczenie kompetencji skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że Skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Straży Granicznej (przez lekarza, który nie posiada ku temu dostatecznych kompetencji), - pominięcia zapisów z dokumentacji medycznej przedstawionej jedynemu członkowi komisji lekarskiej przez odwołującą się, w tym wynikających z zapisów konsultacji psychiatrycznej przeprowadzonej przez lek. A. K., iż "obserwowana stabilizacja stanu psychicznego: nastrój i napęd wyrównany, krytycyzm chorobowy dość dobry, bez objawów psychotycznych", "wymaga (...) obserwacji stanu psychicznego", a także z zaświadczenia lek. I. R. tj.: "pod opieką psychologa - w trakcie terapii indywidualnej", "brak przeciwwskazań natury psychicznej do powrotu do pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku" - potwierdzających faktyczny stan zdrowia psychicznego Skarżącej, - niewyjaśnienia zgodnie z zaleceniami CKL przyczyn hospitalizacji w dniach [...] grudnia 2023 r. – [...] stycznia 2024 r. i późniejszego zwolnienia lekarskiego, - ograniczenia badania przedmiotowego Skarżącej przeprowadzonego przez lek. A. W. w dniu [...] kwietnia 2024 r. do użycia stetoskopu celem zbadania dolnych dróg oddechowych, a także ograniczenia wywiadu (łącznie trwało to do 5 minut) do zadania zapytania: "Jak Pani sobie radzi?" oraz zignorowania okoliczności, iż Skarżąca wskazała, iż jest stan jest stabilny oraz że wróciła do służby i wykonuje swoje obowiązki, - pominięcia analizy dokumentacji medycznej leczenia [...] w Poradni Zdrowia [...] MSWiA w [...] u lek. [...] M. S., gdzie Skarżąca leczy się od 2014 r., a mającej istotne znaczenie dla wyjaśnienia przyczyn pogorszenia jej stanu zdrowia, - zaniechania skierowania Skarżącej na badanie psychologiczne lub obserwację w podmiocie leczniczym, w sytuacji, gdy zgromadzona dokumentacja medyczna (w tym opinie lekarzy [...], a w szczególności zaświadczenie lek. A. K. z dnia [...] marca 2024 r.) uzasadniała powyższe, 2) § 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. w związku z § 1 pkt 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia polegające na dowolnym uznaniu, że Skarżąca należy do osób trwale niezdolnych do służby w Straży Granicznej (kategoria "C") w sytuacji, gdy jej stan zdrowia na datę wydania orzeczenia oraz wyniki konsultacji z lekarzem psychiatrą (z dnia [...] kwietnia 2023 r.) nie dawały podstaw do stwierdzenia występowania u Skarżącej schorzeń stanu psychicznego skutkujących uznaniem trwałej niezdolności do służby w Straży Granicznej, a przede wszystkim zaburzeń osobowości znacznie upośledzających zdolności adaptacyjne (§ 95 pkt 2, rub. 5 C), 3) art. 34 ust. 1 u.k.l. podległych MSW polegające na niewzięciu pod uwagę przy zaliczaniu Skarżącej do jednej z kategorii zdolności do służby charakteru i warunków służby na zajmowanym przez nią stanowisku starszego kontrolera sekcji informacji i statystyk, a w szczególności okoliczności, że funkcjonariusz nie pracuje z bronią, nie używa w związku z wykonywanymi obowiązkami pojazdów uprzywilejowanych, nie pracuje zmianowo, nie stosuje środków przymusu bezpośredniego, 4) art. 12 pkt 5 u.k.l. wobec błędnego ustalenia, że inwalidztwo od dnia 3 października 2023 r. powstało bez związku ze służbą, w sytuacji gdy dokumentacja medyczna - zarówno z leczenia ambulatoryjnego, jak i kart informacyjnych hospitalizacji - wskazuje na jednoznaczny związek nawrotu choroby ze służbą, 5) art. 39 ust. 5 u.k.l. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia orzeczenia, albowiem niezawierającego wskazania jakie fakty dotyczące stanu zdrowia Skarżącej RKL uznała za udowodnione i na jakiej podstawie, podczas gdy z ww. przepisów wynika obowiązek przedstawienia szczegółowego uzasadnienia orzeczenia ustalającego trwałą niezdolność do służby, co w efekcie uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej w zakresie wszechstronności i prawidłowości oceny stanu zdrowia Skarżącej. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o: zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i wydanie orzeczenia stwierdzającego zdolność do służby w Straży Granicznej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Nadto Skarżąca wniosła o: 1) dopuszczenie dowodu z: - zaświadczenia lekarza psychiatry C. K. z dnia [...] marca 2023 r.; karty wizyty u lekarza [...] I. R. w Ośrodku [...] w B. z dnia [...] kwietnia 2024 r.; zaświadczenia od psychoterapeuty mgr G. K. z dnia [...] maja 2024 r. - na okoliczność aktualnego stanu zdrowia Skarżącej, braku przeciwwskazań zdrowotnych natury psychicznej do pełnienia przez ww. służby na zajmowanym stanowisku, uczęszczania na psychoterapię, uzyskania stabilizacji stanu zdrowia psychicznego, - historii Choroby z Poradni Zdrowia [...] Skarżącej za okres od dnia [...] sierpnia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. - na okoliczność przebiegu leczenia, charakteru przyczyn okresowego pogorszenia stanu zdrowia i jego przemijającego charakteru, związku schorzenia ze służbą, powodów hospitalizacji w dniach [...] grudnia 2023 r. – [...] stycznia 2024 r. i późniejszego zwolnienia lekarskiego, wynikających z sytuacji w miejscu pracy, - zakresu obowiązków i uprawnień starszego kontrolera sekcji informacji i statystyk wydziału analiz, informacji i współpracy międzynarodowej - na okoliczność zakresu obowiązków Skarżącej, braku przeciwwskazań do służby na zajmowanym przez Skarżącą stanowisku, 2) skierowanie Skarżącej na dodatkowe badanie [...] oraz badanie psychologiczne celem ustalenia stanu jej zdrowia psychicznego oraz zdolności psychicznej do służby. Do odwołania Skarżąca załączyła dokumentację medyczną. CKL orzeczeniem z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 3 u.k.l., uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komisję lekarską I instancji. W uzasadnieniu CKL wskazała, że po analizie całości akt zgromadzonych w sprawie potwierdza rozpoznanie afektywnej choroby dwubiegunowej. Dołączone do odwołania zaświadczenia od lekarzy [...] oraz od psychoterapeuty świadczą o występującej wówczas remisji choroby. Jednakże do CKL w dniu 16 lutego 2025 r. wpłynęła kserokopia notatki z interwencji wobec Skarżącej przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2025 r., przesłana przez Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia [...] Oddziału Straży Granicznej, mogąca świadczyć o nawrocie choroby i prawdopodobnej hospitalizacji. Dalej CKL wskazała, że choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD) ma podłoże w głównej mierze endogenne i nieprzewidywalna jest długość uzyskanych remisji jak również okoliczności nawrotu choroby, wobec powyższego schorzenie powinno być kwalifikowane do § 91 pkt 2 "Wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby" stanowiącego załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 18 września 2023r. Pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. M.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie, zarzucając naruszenie: - art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. z uwagi na ich niezastosowanie przez CKL, która rozstrzygając sprawę z odwołania prowadziła postępowanie odwoławcze w sposób naruszający fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz zasadę informowania strony przez organ administracji, co w niniejszej sprawie polegało na zaniechaniu zwrócenia się do Skarżącej o przedstawienie aktualnej dokumentacji medycznej z procesu jej leczenia, a nadto możliwości ustosunkowania się do notatki Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia [...] SG z dnia 31 stycznia 2025 r., która przedstawiając nieprawdziwe informacje w sposób nieuprawniony wpłynęła na sposób działania CKL i wydane przez nią orzeczenie, - art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. wobec dokonania dowolnej, nierzetelnej oceny materiału dowodowego wyrażającej się w błędnym uznaniu, iż schorzenie Skarżącej w postaci (choroby afektywno dwubiegunowej powinno być kwalifikowane do § 91 pkt "Wykazu chorób i ułomności", na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, co nastąpiło bez wcześniejszego zawiadomienia Skarżącej o terminie posiedzenia komisji celem zapoznania się z dokumentacją medyczną Skarżącej, której nie było w aktach postępowania, jej zbadania - co najmniej za okres od daty wniesienia odwołania do daty wydania orzeczenia i zbadania Skarżącej w celu ustalenia aktualnego stanu jej zdrowia psychicznego, co było niezbędne do rzetelnego rozpoznania odwołania wywiedzionego przez Skarżącą od orzeczenia [...] RKL, - art. 47 ust. 2 u.k.l. wobec jego niezastosowania i w efekcie pominięcia, że CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, na co z kolei CKL nie wskazała w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, - art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. w związku z § 1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia wobec wskazania, iż choroba Skarżącej powinna być kwalifikowana do § 91 p 2 "Wykazu chorób i ułomności", na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, podczas gdy całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy nie uzasadniał przyjęcia schorzenia Skarżącej jako czynnika dyskwalifikującego ją z możliwości dalszego pełnienia służby w Straży Granicznej, w szczególności stan zdrowia funkcjonariuszki na datę wydania orzeczenia zarówno w I jak i w II instancji, nie dawały podstaw do stwierdzenia występowania u Skarżącej schorzeń stanu psychicznego skutkujących uznaniem trwałej niezdolności do służby w Straży Granicznej, a przede wszystkim zaburzeń osobowości znacznie upośledzających zdolności adaptacyjne, - art. 47 ust. 3 w związku z art. 34 ust. 1 u.k.l. polegające na niewzięciu pod uwagę przy ocenie zdolności do służby Skarżącej charakteru i warunków służby na zajmowanym przez nią stanowisku starszego kontrolera sekcji informacji i statystyk, a w szczególności okoliczności, że Skarżąca nie pracuje z bronią, nie używa w związku z wykonywanymi obowiązkami pojazdów uprzywilejowanych, nie pracuje zmianowo, nie stosuje środków przymusu bezpośredniego, - art. 47 ust. 3 w związku z art. 39 ust. 5 u.k.l. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku należytego uzasadnienia wydanego orzeczenia, tak faktycznego, jak i prawnego, a nadto bez odniesienia się do zarzutów i okoliczności podnoszonych przez Skarżącą w obszernej treści odwołania, a sprowadzającego się do lakonicznego zreferowania zdarzeń, które w ocenie CKL mogły wskazywać na nawrót choroby (notatka Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia [...] SG z dnia [...] stycznia 2025 r.) i skłoniły CKL do iluzorycznego rozpoznania odwołania, bez wyznaczenia terminu badania Skarżącej celem weryfikacji powołanych okoliczności, a nadto do wyjaśnienia powinności zakwalifikowania schorzenia Skarżącej do kategorii chorób dyskwalifikujących ją z dalszego pełnienia służby. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, 3) dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. wydruku wiadomości Skarżącej skierowanej do jej koleżanki - psychologa K. R. w dnia [...] stycznia 2025 r.; karty informacyjnej Skarżącej z SPP ZOZ im. dr S. D. w [...] z Izby Przyjęć z dnia [...] stycznia 2025 r.; wydruku dokumentacji medycznej Skarżącej z [...] P. S. z dnia [...] marca 2025 r. - na okoliczność stabilnego stanu zdrowia Skarżącej, niespełnienia przez Skarżącą kryteriów do przyjęcia jej na oddział psychiatryczny w dniu [...] stycznia 2025 r., faktu wysłania i treści wiadomości skierowanej do koleżanki w dniu [...] stycznia 2025 r., znajdowania się przez Skarżącą w okresie remisji choroby. W motywach skargi wskazano w szczególności, że w toku postępowania przed CKL doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz zasady informowania strony przez organ administracji, co polegało na zaniechaniu zwrócenia się do Skarżącej o przedstawienie aktualnej dokumentacji medycznej z procesu jej leczenia, a nadto na uniemożliwieniu ustosunkowania się przez Skarżącą do notatki Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia [...] SG z dnia [...] stycznia 2025 r., która przedstawiając nieprawdziwe informacje sugerowała, iż doszło do nawrotu choroby, co jednak nie miało miejsca. Stwierdzono przy tym, iż niezrozumiałe jest przyznanie mocy dowodowej niezweryfikowanej dokumentami medycznymi, tudzież osobistym badaniem Skarżącej, notatce Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia [...] SG, który nawet nie jest stroną postępowania. Ponadto wskazano, że powoływany w treści uzasadnienia skarżonego orzeczenia przepis § 91 pkt 2 "Wykazu chorób i ułomności" określa kwalifikację choroby jako "zaburzenie psychotyczne endogenne", co stanowiło podstawę do stwierdzenia stałej niezdolności do służby Skarżącej poprzez przyznanie kat. C., z czym Skarżąca się nie zgadza, ponieważ ustabilizowany stan zdrowia Skarżącej nie uzasadnia zakwalifikowania jej schorzenia jako podstawy do uznania za stale niezdolną do pełnienia służby, co znajduje potwierdzenie choćby w dokumentacji medycznej jaką posiadała CKL rozpoznając odwołanie. Dalej wskazano, że zgromadzona dokumentacja medyczna dotycząca leczenia [...] w Ośrodku [...] w [...] u [...] dr. I. R., w tym wynik konsultacji z dnia [...] kwietnia 2024 r., wskazywała na brak przeciwwskazań natury psychicznej do powrotu do służby na dotychczasowym stanowisku. Podobnie z zaświadczenia [...] lek. C. K. z dnia [...] lutego 2023 r. wynikało, iż pacjentka pozostaje w stanie pełnej remisji, stosuje leczenie podtrzymujące, które jest skuteczne, a także, iż może ona pracować jako funkcjonariusz Straży Granicznej. Odnosząc się natomiast do wyniku konsultacji psychiatrycznej z dnia [...] kwietnia 2024 r. - będącej de facto jedynym badaniem, na którym oparte zostało orzeczenie RKL - Skarżąca wskazała, iż zawarte w nim informacje nie potwierdzają przeciwwskazań do pracy na zajmowanym dotychczas przez funkcjonariuszkę stanowisku, a jedynie do pracy z bronią, pojazdami uprzywilejowanymi oraz pracy zmianowej (co nie dotyczy Skarżącej w związku z treścią zakresu jej obowiązków). Co więcej, z zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lek. A. K. w dniu [...] marca 2023 r. wynikało, że u Skarżącej obserwuje się stabilizację stanu psychicznego. Powyższą okoliczność potwierdzają dodatkowo zapisy z dokumentacji medycznej Skarżącej z [...] P. S. z dnia [...] marca 2025 r., w których również wskazano: "stan psychiczny stabilny". Zdaniem Skarżącej, z uwagi na trzy opinie lekarzy [...], z których dwie bezwzględnie potwierdzały zdolność Skarżącej do służby w Straży Granicznej, zdziwienie budzi stanowisko CKL o konieczności uznania Skarżącej jako stale niezdolnej do pracy ze względu na jej schorzenie o podłożu [...]. Przyjęcie takiego stanowiska, zdaniem Skarżącej. postrzegać należy także jako nadużycie organów orzekających. Podsumowując Skarżąca wskazała, że w treści dokumentacji medycznej jednogłośnie stwierdzono, przez więcej niż jednego lekarza specjalistę, iż jej stan jest stabilny, a obecnie znajduje się w fazie remisji choroby. Co więcej Skarżąca znajduje się pod stałą opieką lekarza psychiatry, przyjmuje zalecane leki, co - jak pokazuje upływ czasu - pozwala jej na prowadzenie stabilnego życia prywatnego i zawodowego. Końcowo wskazano, że nie sposób uznać za zasadne stanowiska CKL, iż schorzenie Skarżącej w postaci choroby afektywno dwubiegunowej powinno być kwalifikowane do § 91 pkt 2 "Wykazu chorób i ułomności". Zakwalifikowanie danej jednostki chorobowej do konkretnej grupy stanowiącej kryterium oceny zdolności do pracy każdorazowo powinno odbywać się w drodze indywidualnego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie CKL z dnia 27 lutego 2025 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Ustawa ta określa m.in. tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, który ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wynika to z art. 4 u.k.l., zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Oznacza to, że w takim zakresie, w jakim ustawa o komisjach lekarskich zawiera odmienne (szczególne) regulacje procesowe, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Takim przepisem szczególnym jest art. 47 ust. 1 pkt 3 u.k.l., stanowiący podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z jego brzmieniem Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Istotą rozstrzygnięcia (kasacyjnego) podjętego na podstawie ww. przepisu jest stwierdzenie przez komisję lekarską II instancji, że zaskarżone orzeczenie komisji lekarskiej I instancji jest wadliwe w stopniu, który wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania orzeczniczego zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Wydanie orzeczenia kasacyjnego stanowi wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym i jest uzasadnione wówczas, gdy ze względu na wadliwość postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem komisji lekarskiej I instancji, a w konsekwencji wadliwość wydanego orzeczenia, nie ma możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do meritum (poprzez wydanie orzeczenia reformatoryjnego) w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić na podstawie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia z jakich powodów CKL uznała, że orzeczenie [...] RKL z dnia [...] kwietnia 2024 r. jest wadliwe w stopniu, który wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania orzeczniczego przez Komisję lekarską I instancji. W konsekwencji nie sposób stwierdzić z jakich powodów CKL zastosowała art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o komisjach lekarskich i podjęła rozstrzygnięcie kasacyjne. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika bowiem, że CKL nie zakwestionowała ustaleń faktycznych [...] RKL co do rozpoznania schorzenia Skarżącej. CKL stwierdziła bowiem: "Analiza całości akt zgromadzonych w sprawie potwierdza rozpoznanie: Afektywnej choroby dwubiegunowej. Dołączone do odwołania zaświadczenia od lekarzy [...] oraz od psychoterapeuty świadczą o występującej wówczas remisji choroby". CKL podzieliła zatem stanowisko [...] RKL, która w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2024 r. rozpoznała m.in. "zaburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie remisja" (punkt 11.1). Brak było zatem podstaw do wydania przez CKL rozstrzygnięcia kasacyjnego. Ustalenia faktyczne poczynione przez [...] RKL według stanu na datę wydania orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2024 r. nie zostały zakwestionowane. W dalszej części uzasadnienia orzeczenia CKL powołała się na notatkę służbową z interwencji wobec Skarżącej, sporządzoną w dniu [...] lutego 2025 r. przez pracownika [...] Oddziału SG w [...], "mogącą świadczyć o nawrocie choroby i prawdopodobnej hospitalizacji (...)". Następnie CKL wskazała, że CHAD (choroba afektywna dwubiegunowa) ma w głównej mierze podłoże endogenne, nieprzewidywalna jest długość remisji oraz okoliczności nawrotu choroby, a zatem schorzenie powinno być kwalifikowane do § 91 pkt 2 wykazu chorób i ułomności (...) "stanowiącego załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 18 września 2023 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2392)", przy czym CKL najprawdopodobniej chodziło o Wykaz chorób i ułomności (...) stanowiący załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2392). Uwzględniając powyższe wskazać należy, że ani lakoniczne powołanie się na notatkę służbową oraz wyrażenie przypuszczenia co do stanu zdrowia Skarżącej, ani sugerowana zmiana kwalifikacji prawnej rozpoznanego schorzenia (punkt 11.1 orzeczenia [...] RKL), nie stanowią wystarczającej podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Odnośnie pierwszej z ww. kwestii wskazać należy, że ww. notatka służbowa wpłynęła do CKL na etapie postępowania odwoławczego. Rzeczą CKL była zatem dokładna jej analiza i ocena na tle pozostałej, zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej Skarżącej oraz ewentualnych badań dodatkowych. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby CKL dokonała takiej analizy i oceny. Nie wynika również z jakich konkretnie powodów CKL uznała, że treść ww. notatki służbowej, nie będącej częścią dokumentacji medycznej, uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy Skarżącej do ponownego rozpatrzenia przez Komisję lekarską I instancji. Odnośnie drugiej z ww. kwestii wskazać natomiast należy przede wszystkim, że ewentualna błędna kwalifikacja prawna schorzenia dokonana przez RKL nie jest podstawą do wydania orzeczenia kasacyjnego, może być bowiem sanowana przez CKL poprzez wydanie orzeczenia reformatoryjnego (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich) w następstwie ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, ewentualnie w następstwie przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, w której istnieje konieczność przeprowadzenia całości badań osoby orzekanej, tj. całości postępowania orzeczniczego przeprowadzonego przez komisją lekarską I instancji, jednak owa konieczność musi wynikać z uzasadnienia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym przez komisję lekarską wyższego stopnia. Jednocześnie zauważyć należy, że już w uprzednio wydanym orzeczeniu kasacyjnym z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], kwestionując ustalenia faktyczne poczynione przez [...] RKL oraz orzeczoną kategorię zdolności do służby Skarżącej (zdolność do służby z ograniczeniem - kategoria "B"), dostrzegła "konieczność ponownego przeanalizowania akt sprawy w aspekcie kwalifikacji schorzenia do § 95 pkt 2 wyżej cytowanego wykazu w oparciu o przebieg choroby i związane z nią liczne ograniczenia w służbie". Z treści uzasadnienia wynika, że CKL sformułowała pewne wytyczne co do kwalifikacji schorzenia Skarżącej. Z orzeczenia wydanego w dniu [...] kwietnia 2024 r. wynika, że [...] RKL rozpoznała u Skarżącej "zaburzenia afektywne dwubiegunowe, obecnie remisja", które to schorzenie zakwalifikowała właśnie do § 95 pkt 2 (kategoria C) Wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. Z przepisu tego wynika, że do § 95 pkt 2 kwalifikuje się "inne zaburzenia psychiczne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne", zaś zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi "kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać na podstawie dokumentacji medycznej leczenia specjalistycznego". W tym stanie rzeczy co najmniej niezrozumiała jest ponowna zmiana stanowiska CKL odnośnie kwalifikacji schorzenia Skarżącej oraz twierdzenie, że "schorzenie powinno być kwalifikowane do § 91 pkt 2 Wykazu chorób i ułomności", do którego - jak wynika z Wykazu chorób i ułomności - kwalifikuje się "zaburzenia psychotyczne endogenne", a zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do tego paragrafu "rozpoznanie ustalane jest na podstawie badania [...] oraz dokumentacji z leczenia [...]". Jak już wyżej wskazano, kwestia kwalifikacji prawnej schorzenia do odpowiedniego paragrafu Wykazu chorób i ułomności nie wymaga wydawania orzeczenia kasacyjnego, bowiem może być korygowana w trybie odwoławczym. Ponadto, o czym również była już mowa powyżej, zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie CKL jest kolejnym orzeczeniem kasacyjnym wydanym w toku postępowania zainicjowanego skierowaniem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2023 r. Co istotne, od daty wszczęcia postępowania w sprawie (tj. od daty wpływu "Skierowania" wystawionego przez Komendanta [...] SG) do dnia wydania zaskarżonego orzeczenia upłynęło kilkanaście miesięcy. Rację ma zatem Skarżąca twierdząc, że przebieg postępowania i zaniechanie wnikliwej analizy i oceny całokształtu okoliczności sprawy na etapie odwoławczym niewątpliwie nie koreluje z zasadą zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 47 ust. 3 u.k.l. do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi, a więc również art. 32 tej ustawy dotyczący przeprowadzania badań lekarskich, uprawnień do kierowania osoby badanej na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecania wykonania badań dodatkowych w wyznaczonym terminie, a także kierowania na obserwację w podmiocie leczniczym. CKL dysponuje zatem odpowiednimi narzędziami prawnymi do analizy i oceny zdolności do służby osoby badanej, które w ocenie Sądu powinny znaleźć zastosowanie w sytuacji zmiany pewnych okoliczności faktycznych bądź złożenia na etapie postępowania odwoławczego nowego materiału dowodowego, który nie mógł być przedmiotem oceny w postępowaniu przez komisję lekarską I instancji. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Z jego uzasadnienia nie wynika z jakich względów CKL ponownie wydała orzeczenie kasacyjne na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o komisjach lekarskich. W istocie zaskarżone orzeczenie, ze względu na niedostatki uzasadnienia, nie poddaje się kontroli Sądu. Z uzasadnienia podjętego przez CKL rozstrzygnięcia nie wynika, jakie okoliczności faktyczne i prawne uzasadniały zastosowanie tego przepisu. Rozpatrując sprawę ponownie CKL uwzględni powyższą ocenę prawną. Ponownie rozpatrzy sprawę w jej całokształcie z uwzględnieniem zarzutów i argumentów Skarżącej przedstawionych na etapie postępowania odwoławczego. Wydane orzeczenie należycie uzasadni respektując art. 39 ust. 4 pkt 7 ustawy o komisjach lekarskich oraz zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził przesłanek do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z materiałów załączonych do skargi. Sąd nie powziął bowiem wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia w oparciu o wnioskowane dowody, a ponadto Sąd wziął pod uwagę to, że u podstaw podjętego rozstrzygnięcia zasadniczo legły zagadnienia procesowe, a nie merytoryczne, tj. dotyczące stanu zdrowia Skarżącej oraz jej zdolności do służby. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej w stawce minimalnej wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, Sąd postanowił jak w punkcie 2 sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.