II SA/Wa 833/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA - Janusz Walawski, Protokolant - Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy - oddala skargę - Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 122 ust. 1 i art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676), odmówił H. W. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w latach 2000 - 2001. W uzasadnieniu podał, że wymieniony funkcjonariusz rozkazem personalnym z dnia [...] września 2005 r. nr [...], został z dniem [...] lutego 2006 r. zwolniony ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy i w związku z tym wypłacono mu należne świadczenia, w tym ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w latach 2002 - 2006. Podał dalej, że wysokość ekwiwalentu jest ściśle powiązana z przysługującym funkcjonariuszowi prawem do urlopu wypoczynkowego, a zatem istotnym dla ustalenia wysokości ekwiwalentu jest ustalenie wymiaru przysługującego mu na dzień zwolnienia ze służby urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 2 ustawy, funkcjonariuszowi w okresie pełnienia służby przysługuje prawo do corocznego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, a także prawo do urlopu dodatkowego z tytułu wieku lub stażu służby w wymiarze od 5 do 11 dni roboczych. Urlop ten powinien być udzielony w roku kalendarzowym, w którym funkcjonariusz nabył do niego prawo. Jednakże w wyjątkowych sytuacjach, zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy, może on zostać przesunięty i udzielony funkcjonariuszowi w przeciągu pierwszych trzech miesięcy roku następnego. Zaś według art. 122 ust. 1 ustawy, wynikające z prawa do urlopu wypoczynkowego roszczenie o jego udzielenie, ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne, przy czym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia następuje z końcem pierwszego kwartału roku następującego po roku, w którym funkcjonariusz nabył prawo do urlopu. Z kolei w myśl art. 122 ust. 2 ustawy, w sytuacji, gdy opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, organ może nie uwzględnić przedawnienia. W rozpoznawanej zaś sprawie organ nie znalazł okoliczności uzasadniających odstąpienie od powołania się na przedawnienie i z uwagi na fakt, że po rozwiązaniu stosunku służbowego na ekwiwalent pieniężny może być zamienione jedynie nieprzedawnione świadczenie urlopowe, należało orzec jak w sentencji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2007 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podał, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 122 ust. 1 ustawy. Otóż - jego zdaniem - okres przedawnienia dotyczy wyłącznie, wymienionych jako katalog zamknięty, roszczeń o charakterze pieniężnym. Natomiast roszczenie o udzielenie urlopu (w naturze) ze swej istoty ma zupełnie inny charakter i świadczy o tym ponadto fakt, że przepis ten został umieszczony, zgodnie z logiczną i celowościową systematyką, w rozdziale 9 ustawy: "Uposażenia i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy ABW oraz AW". Natomiast sprawy urlopów funkcjonariuszy regulowane są w rozdziale 7 ustawy, którego przepisy nie przewidują przedawnienia roszczenia o udzielnie urlopu wypoczynkowego. Skoro zatem roszczenie o udzielenie urlopu nie przedawniło się, to nabył on prawo do ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu - powołując się na dotychczasowe argumenty - podał, że okres przedawnienia dotyczy roszczeń w zakresie prawa do uposażenia, należności pieniężnych oraz innych świadczeń, a do takich niewątpliwie należy świadczenie urlopowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 122 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu poprzez przyjęcie, ze trzyletni okres przedawnienia roszczeń ma zastosowanie do urlopu wypoczynkowego oraz art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez przyjęcie, że skarżący nie nabył prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 45 dni. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaś podał, że organ swoim działaniem zgadzał się na zaległości w wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego i w dalszej części powołał się na zarzuty przedstawione już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Reasumując, przepisy ustawy nie przewidują możliwości przedawnienia roszczeń o udzielenie urlopu wypoczynkowego i to tym bardziej, że specyfika tej służby nie zawsze pozwala na wykorzystanie urlopu wypoczynkowego. W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W myśl art. 95 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu z dnia 24 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, a według art. 97 ust. 2, funkcjonariuszowi, który osiągnął określony wiek lub staż służby, przysługuje płatny urlop dodatkowy w każdym roku kalendarzowym. Jeżeli funkcjonariusz nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, to zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy, urlopu tego należy udzielić mu w ciągu pierwszych 3 miesięcy następnego roku. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że rozkazem personalnym z dnia [...] września 2005 r., skarżący został z dniem [...] lutego 2006 r. zwolniony ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 i do tego dnia nie wykorzystał on przysługującego mu urlopu za lata 2000 - 2001. Zgodnie z treścią art. 114 ust. 2 ustawy, z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Do składników uposażenia zalicza się uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia (art. 155 ustawy), a dodatkami tymi są: 1) dodatek za stopień, 2) dodatek służbowy, 3) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby (art. 119 ust. 1 ustawy). Natomiast do innych świadczeń pieniężnych określonych w ustawie zalicza się: 1) zasiłek na zagospodarowanie, 2) nagrody oraz zapomogi, 3) nagrody jubileuszowe, 4) należności za podróże służbowe i przeniesienia, 5) świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby (art. 123 ust. 1 ustawy), zaś według art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy, funkcjonariusz zwolniony ze służby m.in. na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy, otrzymuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe. Usytuowanie powyższych przepisów w rozdziale 6 ustawy: "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu", w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane właśnie z uposażeniem i innymi świadczeniami pieniężnymi przysługującymi funkcjonariuszowi. Nie budzi zatem wątpliwości - zdaniem Sądu - że ekwiwalent pieniężny za zaległy urlop, jest "innym świadczeniem", o którym mowa w art. 114 ust. 2 ustawy. Skoro zatem tak, to stosownie do treści art. 122 ust. 1 ustawy, roszczenie owo ("inne świadczenie") ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że roszczenia dotyczące ekwiwalentu skarżącego za zaległe urlopy dotyczące lat 2000 - 2001, stały się wymagalne w dniu [...] marca 2001 r. (za rok 2000) i w dniu [...] marca 2002 r. (za rok 2001), a zatem - odpowiednio - w dniu [...] kwietnia 2004 r. i w dniu [...] kwietnia 2005 r. uległy one przedawnieniu. Na marginesie zgodzić się w tym miejscu należy ze skarżącym, że roszczenie o zaległy urlop nie ulega przedawnieniu w myśl powołanych wyżej przepisów. Jednakże nie wnosi on przecież o udzieleniu mu tego urlopu "w naturze", co w jego aktualnej sytuacji byłoby również niemożliwe, lecz właśnie o ekwiwalent pieniężny za jego niewykorzystanie. Reasumując, czym innym jest żądanie udzielenia zaległego urlopu (nie podlega przedawnieniu), a czym innym ekwiwalentu za jego niewykorzystanie (podlega przedawnieniu) i nie są to tożsame instytucje prawne. Ponadto zgodzić się należy z tezami przedstawionymi w skardze, że specyfika służby hipotetycznie może spowodować, iż funkcjonariusz nie zawsze będzie miał możliwość wykorzystania urlopu. Natomiast w takiej sytuacji ustawodawca daje gwarancje funkcjonariuszowi wypłaty ekwiwalentu w każdym czasie za jego niewykorzystanie stanowiąc w art. 122 ust. 2 ustawy, że organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.