II SA/Wa 834/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji personalnych o przyznaniu nagrody rocznej za pełnienie służby w roku 2008 oddala skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. decyzją personalną nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nieważność decyzji personalnych: 1. nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektora Zakładu Karnego w B., przyznającej [...] A. B. nagrodę roczną za pełnienie służby w 2008 r., obniżoną o 7/360 nieobecności w służbie związanej z czasową niezdolnością do służby wskutek choroby, w kwocie [...] zł; 2. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektora Zakładu Karnego w B., przyznającej [...] A. B. nagrodę roczną za pełnienie służby w 2008 r., w wysokości [...] zł; - z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż przyznając nagrodę roczną za 2008 r., nie uwzględniono, że [...] A. B. orzeczeniem Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. została ukarana karą dyscyplinarną, która była wykonywana do dnia [...] września 2008 r., tj. przez okres 6 miesięcy i 21 dni. Okres wykonywania kary dyscyplinarnej, jak stanowi przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145), nie podlega wliczeniu do okresu służby, od którego zależy prawo do nagrody rocznej. Tymczasem, zgodnie z § 1 ust. 2 wymienionego rozporządzenia nagroda roczna nie przysługuje funkcjonariuszowi Służby Więziennej, który pełnił służbę przez co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Warunku tego [...] A. B. nie spełniła. Wskazując na powyższe, stwierdził, że decyzje określone w pkt 1 i 2 rozstrzygnięcia, są sprzeczne z wyrażoną i niebudzącą wątpliwości dyspozycją § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg. Wbrew treści tego przepisu, przyznano funkcjonariuszowi prawo do nagrody rocznej za pełnienie służby w 2008 r., co stwarza podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w rozporządzeniu. Od powyższej decyzji A. B. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów: – art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający zaufania do organów państwowych, – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w przypadku, gdy nie było ku temu żadnej podstawy zarówno faktycznej, jak i prawnej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Przywołując orzecznictwo sądowe oraz poglądy doktryny, wskazał, iż określone decyzje Dyrektora Zakładu Karnego w B., jako pozostające w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z prawem, nie mogą być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i dlatego też nie można ich było pozostawić w obrocie prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. wniosła o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie strony skarżącej możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, skutkujące pozbawieniem strony skarżącej możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu; 2) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez niepowiadomienie strony skarżącej o terminie i miejscu przesłuchania świadka M. K. i pozbawienie jej możliwości wzięcia czynnego udziału w przeprowadzeniu ww. dowodu; 3) art. 107 § 1i § 3 k.p.a. poprzez nieoznaczenie w zaskarżanej decyzji organu, który ją wydał oraz stron postępowania, a także niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 4) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja personalna nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. oraz decyzja personalna nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), na którym oparto rozstrzygnięcie, zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W wyroku z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1092/06 (publik. LEX nr 355449), Naczelny Sąd Administracyjny zawarł trafny pogląd, iż: "... do rażącego naruszenia dochodzi, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości, co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów". Zgodzić się należy z organem, iż decyzja nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie przyznania [...] A. B. nagrody rocznej za pełnienie służby w 2008 r. i decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. przyznająca wymienionej wyrównanie nagrody rocznej za 2008 r., dotknięte są wadami skutkującymi ich nieważność. W czasie wydania tych decyzji warunki i tryb przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych określało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145), wydane na podstawie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, funkcjonariuszowi Służby Więziennej pełniącemu służbę przez okres roku kalendarzowego przyznaje się nagrodę roczną w wysokości określonej w art. 106 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że nagroda roczna odpowiada wysokości przysługującego funkcjonariuszowi miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. W myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia funkcjonariuszowi, który pełni służbę przez co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym, przyznaje się nagrodę roczną w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych. Warunku określonego tym przepisem skarżąca nie spełniła, gdyż do okresu jej służby, o którym mowa w § 1, nie wliczało się okresu wykonywania kary dyscyplinarnej. W sprawie nie jest kwestionowane, że orzeczona wobec skarżącej kara dyscyplinarna była wykonywana od [...] lutego 2008 r. do [...] września 2008 r., a zatem przez okres 6 miesięcy i 21 dni. Tym samym skarżąca nie spełniła wymogu 6 miesięcznego okresu pełnienia służby stanowiącego podstawę ustalenia i przyznania prawa do nagrody rocznej. Brak możliwości wliczenia okresu wykonywania kary dyscyplinarnej wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, do okresu służby, o którym mowa w § 1, nie wlicza się okresów wykonywania kary dyscyplinarnej – od dnia jej prawomocnego wymierzenia do dnia zatarcia. W przedmiotowej sprawie orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej z dnia [...] lutego 2008 r. stało się prawomocne w dniu [...] marca 2008 r., zaś zatarcie kary nastąpiło na mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dniem [...] września 2008 r. Zatem decyzje w sprawie przyznania [...] A. B. nagrody rocznej za 2008 r. i jej wyrównania, zostały wydane z naruszeniem wskazanych, niebudzących wątpliwości przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. określających warunki i tryb przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg i w swojej treści stanowią ich negację. Trafnie organ przyjmuje, że decyzje te wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podejmując decyzję o stwierdzeniu nieważności przedmiotowych decyzji, organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja, mają oparcie w obowiązujących przepisach prawa i są właściwie uzasadnione z przywołaniem okoliczności faktycznych, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi, w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie, które skarżąca otrzymała dnia 15 listopada 2009 r., w którym określono termin załatwienia sprawy i jednocześnie poinformowano o możliwości zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, a znajdującą się w kadrach Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w L. Zasadnie organ podnosi w odpowiedzi na skargę, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do realnego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem postępowanie odwoławcze ograniczało się do rozpoznania odwołania skarżącej i nie było w jego trakcie prowadzone postępowanie dowodowe. Odwołanie skarżącej stanowiło wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz materiałów i zawiera zgłoszone żądanie. Jak już wyżej wyjaśniono, przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie dla ustalenia, czy w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności nie zachodziła potrzeba przesłuchiwania świadków. Ich zeznania były zatem nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niepowiadomienie skarżącej o terminie i miejscu przesłuchania świadka M. K., nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Nie można też zgodzić się z zarzutem skargi, iż zaskarżona decyzja nie zawiera oznaczenia organu, który ją wydał. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.