II SA/Wa 834/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Ewa Marcinkowska, , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) i § 51 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] złożonego przez obwinionego [...] W. H., odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na brak przesłanek do wznowienia przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego była [...]. W dniu [...] września 2010 r. w powyższej sprawie zapadło orzeczenie nr [...] o ukaraniu, uznające obwinionego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzające karę nagany z ostrzeżeniem. W wyniku odwołania, orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymano w mocy orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu. Jako podstawę wznowienia ww. powołał § 48 ust. 1 pkt 1, 2, i § 33 cytowanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r., równocześnie powtórzył argumenty przedstawione w odwołaniu od orzeczenia o ukaraniu z dnia [...] września 2010 r. Jednocześnie orzeczeniu zarzucił braki formalne określone w § 36 pkt 8 ww. rozporządzenia, odnoszące się do złożonego podpisu i braku pieczęci Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na przedmiotowym dokumencie. Wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 439 § 1 kpk, poprzez udział w wydaniu orzeczenia osoby nieuprawnionej i podlegającej wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 4 kpk oraz naruszenie przepisu art. 41 § 1 kpk, art. 2 § 2 kpk oraz art. 4 kpk, poprzez pominięcie w toku orzekania szeregu okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk poprzez rozstrzygnięcie niedających się wyjaśnić okoliczności na niekorzyść obwinionego, dalej zarzucił naruszenie art. 438 pkt 2 i 3 kpk. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i § 54 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielenia wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] dotyczące odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec W. H., z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w dniu [...] grudnia 2011 r. [...] W. H. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r. We wniosku ww. podtrzymał argumenty i zarzuty, jakie znalazły się we wniosku z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. W. H. wnioskował o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w oparciu o § 52 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W podsumowaniu organ podał, że analiza akt postępowania dyscyplinarnego oraz treści złożonego przez obwinionego wniosku daje podstawy do podtrzymania twierdzenia, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec W. H., bowiem w sprawie nie zaistniały, określone w § 48 ust. 1 rozporządzenia przesłanki do jego wznowienia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie § 52 ust. 1 oraz § 48 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz nie może wydać nawet orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Stosownie do treści art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis ten ma stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także przez sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, przez co spełnia funkcję gwarancyjną. Innymi słowy mówiąc, ma chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania" (vide: W. Chróścielewski "Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym" Dom Wydawniczy ABC str.12 oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(12) z 2007 r. str.137), poprzez unikanie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia, wydanych przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto reguła owa ma również zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa, tzn. do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (vide: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 221, J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06 – LEX nr 235133, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08 – LEX nr 529978). Jednakże, w kwestii tej istnieje wyjątek i – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 – art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju, jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa, a zatem w sytuacji, gdy decyzje wydaje piastun funkcji ministra w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa. Stąd też – w ślad za powyższą uchwałą – przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Reasumując, osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy w rozumieniu art. 127 § 3 kpa, jest jedynie piastun funkcji ministra (art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dopuścił się w sprawie naruszenia powyższych przepisów, tj. art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, bowiem autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, był działający z upoważnienia organu Dyrektor Biura Kadr ABW – [...] M. K., nie zaś sam piastun funkcji, czyli Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W tym miejscu stwierdzić zatem należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 3 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 kpa. Skoro zaś tak, to zbędne staje się – jako przedwczesne – odnoszenie do zarzutów ze skargi i w tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) i art. 152 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.