II SA/Wa 836/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska, Asesor WSA - Joanna Kube, Asesor WSA - Janusz Walawski, Protokolant - Justyna Matosek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie emerytury specjalnej - oddala skargę - Prezes Rady Ministrów, na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), w dniu [...] stycznia 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J. B. przyznania renty specjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być m.in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie, np. dla kultury lub rozwoju sportu lub szczególne zdarzenie losowe. Okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji J. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym przedstawił m.in. przebieg pracy zawodowej i społecznej, jak również wskazał na bardzo trudną sytuację materialną swojej rodziny. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą, a w jej uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny na podstawie zebranych w sprawie dokumentów. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu której powtórzył argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdził, że dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego, którego ocena nie pozwoliła na przyznanie skarżącemu renty specjalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Jak wynika z akt sprawy, organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa, poprzez niedokładne wyjaśnienie, rozpatrzenie i ocenię stanu faktycznego, będącego podstawą decyzji. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany był również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych, a tym samym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa. Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z jego brzmieniem, Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Użyte w przytoczonym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącego oraz jego rodziny i przyznał, że jest ona bardzo trudna. Słusznie jednak zauważył, że te okoliczności nie uzasadniają przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem decyzja o ich przyznaniu musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale także muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby zostać uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącemu renty specjalnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.