II SA/Wa 836/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów postanawia odrzucić skargę. K. Z. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniła decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], którą to utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej nader krzywdząca i niesprawiedliwa. W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, wskazując, iż skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do jej wniesienia. Organ zwrócił uwagę, że przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję uznano za doręczoną w trybie zastępczym w dniu 11 września 2008 r., zaś skarga została złożona w dniu 17 kwietnia 2009 r. Organ dodał jednocześnie, iż skarżąca nie załączyła do skargi wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek organu o odrzucenie skargi zasługuje na uwzględnienie, ale z innych względów, aniżeli powołane w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast w myśl art. 54 § 1 powołanej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi stanowi warunek jej dopuszczalności i obok warunków formalnych skargi podlega ocenie Sądu już na wstępnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Badanie zachowania terminu do wniesienia skargi jest możliwe tylko wówczas, gdy decyzja administracyjna została prawidłowo doręczona, a co za tym idzie wprowadzona do obrotu prawnego. Doręczenie stronie decyzji otwiera bowiem bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. doręczenia w mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie lub za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi), poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 kpa). Powyższe przepisy należy odczytywać w sposób całościowy, a to oznacza, że warunkiem uznania pisma za doręczone, w rozumieniu art. 44 § 4 kpa, jest spełnienie wszystkich wymogów płynących z powołanego artykułu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję była nieprawidłowo awizowana, dlatego też nie można przyjąć, że do doręczenia zaskarżonej decyzji doszło w trybie zastępczym. Zestawienie daty pierwszego awiza – 28 sierpnia 2008 r. (adnotacja urzędu pocztowego na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję) z datą drugiego awiza – 4 września 2008 r. (adnotacja urzędu pocztowego na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję), wskazuje, że drugie awizo, licząc od dnia pierwszego zawiadomienia, było przedwczesne. Organ błędnie zatem przyjął, że poczta dopełniła obowiązku wynikającego z art. 44 § 3 kpa. Świadczy to, że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona, a tym samym wprowadzona do obrotu prawnego, nie został więc otwarty termin do wniesienia skargi. W takiej sytuacji skarga, jako przedwczesna, podlega odrzuceniu. Po skutecznym doręczeniu decyzji skarżąca dopiero wówczas będzie mogła wystąpić do Sądu ze skargą. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.