II SA/Wa 839/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-02
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała niezwykle trudną sytuację materialną i dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynoszący 406 zł miesięcznie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna mieć przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W sytuacji, gdy dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynosi 406 zł miesięcznie, a wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, co jest realizacją konstytucyjnej zasady prawa do sądu, obejmującej również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Wnioskodawca D. G., osoba niepełnosprawna, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i jej niepełnosprawną córką, a łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 1.220 zł. Majątek wnioskodawcy i jego konkubiny obejmuje mieszkanie, działkę rolną i dom wymagający remontu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla D. G. adwokata oraz zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla D. G.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. ustanowić dla D. G. adwokata, 2. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla D. G.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 powołanej ustawy) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, który jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji i nie mogącą się podpisać (wniosek podpisany został przez osobę upoważnioną) podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z konkubiną oraz jej niepełnosprawną córką.
Na łączny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym w wysokości 1.220 zł składa się zasiłek pielęgnacyjny uzyskiwany przez skarżącego (153 zł), świadczenia rodzinne konkubiny (717 zł) oraz świadczenie alimentacyjne na córkę konkubiny (350 zł).
We wniosku jako majątek wykazano należące do konkubiny: mieszkanie o powierzchni 50 m2 , które nie jest dostosowane do potrzeb osoby niepełnosprawnej, działkę rolną o powierzchni 0,45 ha oraz dom drewniany, bez kanalizacji, ogrzewany piecem węglowym, wymagający remontu.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa
do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza,
że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącego jest niezwykle trudna. Dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynosi miesięcznie 406 zł, co stanowi kwotę, która z pewnością nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca wykazał,
że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 i pkt. 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło