II SA/Wa 84/04

WyrokWSA w Warszawie2004-07-06

Skład orzekający: WSA Bronisław Szydło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna rodziny po śmierci ubezpieczonego, bez spełnienia przesłanek szczególnych niezależnych od woli zmarłego, może stanowić podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 § 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna rodziny nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 § 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Konieczne jest również wykazanie, że zmarły ubezpieczony nie spełnił warunków ustawowych do uzyskania świadczeń z powodu szczególnych okoliczności, niezależnych od jego woli, które uniemożliwiły mu wypracowanie prawa do świadczeń ustawowych.
Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku – renty rodzinnej dla małoletnich dzieci po zmarłej matce. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując na zbyt krótki okres ubezpieczenia zmarłej matki i brak ustalenia szczególnych okoliczności uniemożliwiających wypracowanie prawa do świadczeń. Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie trudnej sytuacji materialnej rodziny. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Prezesa ZUS.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia: WSA Bronisław Szydło, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [..] lipca 2003 r., którą odmówił przyznanie świadczenia w drodze wyjątku – renty rodzinnej dla małoletnich dzieci M., S., S. po zmarłej matce, na podstawie art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). Wniosek o przyznanie takiego świadczenia w imieniu małoletnich złożył ich ojciec D. K. – skarżący w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podał, że przyznanie tego świadczenia, było niemożliwe, bowiem zmarła matka dzieci na 32 lata życia i legitymowała się tylko okresami ubezpieczenia 6 lat i 1 miesiąc, przy czym, pracy zaprzestała w 1998 roku. W sprawie nie ustalono okoliczności szczególnych niezależnych od woli matki dzieci, które uniemożliwiały jej wypracowanie prawa do świadczeń ustawowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. D. K. zarzucił, że podejmując zaskarżone decyzje organ nie uwzględnił trudnej sytuacji materialnej jego rodziny po śmierci żony i matki. Na tej podstawie wnosił o uchylenie tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do postanowień art. 13 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) sądem właściwym w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Rozpatrując skargę D. K., Sąd uznał że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 § 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: ─ jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ─ nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ─ nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ─ nie ma niezbędnych środków utrzymania. Świadczenia przewidziane w art. 83 § 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb – ze względu na trudną sytuację wnioskodawcy. Jest to świadczenie, które może być przyznane ubezpieczonemu, w nieznacznym tylko stopniu niedopełniającemu warunków do uzyskania emerytury lub renty na ogólnych zasadach. Tymczasem matka małoletnich na 32 lata życia, legitymowała się tylko okresem ubezpieczenia 6 lat 1 miesiąc i 10 dni. W ostatnim dziesięcioleciu przed śmiercią, tj. od [...] lutego 1993 r. do [...] lutego 2003 r. legitymowała się jedynie okresem ubezpieczenia 3 lata i 10 miesięcy. Skarżący nie wyjaśnił dlaczego zmarła posiadała stosunkowo do wieku, tak krótki okres ubezpieczenia, a w sprawie nie ustalono okoliczności szczególnych, niezależnych od zmarłej matki dzieci, które uniemożliwiły jej wypracowanie prawa do świadczeń ustawowych. Sama trudna sytuacja materialna rodziny skarżącego nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 § 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło