II SA/Wa 84/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w [...], dalej jako CWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), a także w związku z § 3 ust. 1p 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. G., od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazała, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], dalej jako RWKL w [...], działając na podstawie skierowania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] października 2017 r. wydała orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej K. G. RWKL w [...] orzekła kategorię D - niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju rozpoznając w pkt 9 orzeczenia: 1. Wyrównana niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia substytucyjnego - § 53 pkt 4, 2. Tatuaż stopy lewej - § 2 pkt 8 3. Blizna pośladka lewego pourazowa i po cięciu cesarskim - § 3 pkt 1 Organ stwierdził, że schorzenie ujęte w pkt 1 rozpoznania nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Postawione rozpoznanie w punkcie 1 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach uznano jako powodujące niezdolność do czynnej służby wojskowej. Od orzeczenia tego K. G. złożyła odwołanie do CWKL w [...]. Wskazała, że nie zgadza się z postawionym rozpoznaniem. Podała, że niedoczynność tarczycy występowała u niej w czasie ciąży, a po jej zakończeniu nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości związanych ze złym funkcjonowaniem tarczycy. Ponadto stwierdziła, że obecnie nie jest w trakcie leczenia substytucyjnego. Do odwołania nie dołączyła żadnej dokumentacji medycznej. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ wydał powołane na wstępie orzeczenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż analiza dokumentacji orzeczniczej przedmiotowej sprawy wykazała, że RWKL w [...] przeprowadziła rzetelne badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne między innymi internistyczną, endokrynologiczną oraz badania dodatkowe, na podstawie których ustalono rozpoznanie: niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia substytucyjnego. Rozpoznanie to zostało postawione w oparciu o dostępną dokumentację medyczną obejmującą konsultację internistyczną i endokrynologiczną oraz badania laboratoryjne obejmujące między innymi badanie (TSH-[...] przy normie 0,550-4,780, FT3-[...] przy normie 3,5-6,5, FT4- [...] przy normie 11,5-22,7 pmol/1) przeprowadzone w trakcie postępowania orzeczniczo-lekarskiego. Konsultujący skarżącą specjaliści, na podstawie przeprowadzonego wywiadu i badania klinicznego oraz dokumentacji medycznej, postawili rozpoznanie wyrównana niedoczynność tarczycy. Specjalista w dziedzinie chorób tarczycy - endokrynolog, dodatkowo na podstawie zebranego wywiadu stwierdził, iż u skarżącej występuje niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia substytucyjnego. Zdaniem CWKL w [...], RWKL w [...] miała pełne podstawy do rozpoznania u skarżącej ww. schorzenia i takiej jego kwalifikacji. Dalsza diagnostyka lekarska i leczenie powinno być przeprowadzone w ramach NFZ pod nadzorem lekarza POZ. Ponadto komisja prawidłowo zastosowała przywołane wyżej przepisy rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Rozpoznanemu schorzeniu przypisano kwalifikację § 53 pkt 4 (zmiany czynności tarczycy z wolem lub bez wola), co odpowiada kategorii D- niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem, niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. W objaśnieniach szczegółowych do tego paragrafu ustawodawca stwierdza iż obejmuje on wszystkie postacie nadczynności tarczycy w okresie remisji (poza chorobą Gravesa-Basedowa) oraz niedoczynności wyrównane leczeniem substytucyjnym. Zdaniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej przeprowadzone przez komisję pierwszej instancji postępowanie diagnostyczne i uzyskane wyniki są wiarygodne i przekonujące, znajdują potwierdzenie w badaniach wykonanych przez komisję pierwszej instancji, w pełni uzasadniają postawione rozpoznania kliniczne. Organ zwrócił również uwagę, że skarżąca poza zgłoszeniem sprzeciwu wobec orzeczenia o niezdolności do czynnej służby wojskowej, nie przedstawiła dokumentacji, która by dowodziła innego stanu faktycznego niż ustalony orzeczeniem komisji pierwszej instancji. Dlatego, w opinii zespołu orzeczniczego CWKL, nie ma potrzeby przeprowadzania dalszych konsultacji czy obserwacji szpitalnej dla celów orzeczniczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. K. G. zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, 2. art. 7 i art. 8 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób bezpośrednio podważający wiarę w praworządność organu Państwa, nie podejmując kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego, a tym samym działając w sposób bezpośrednio zmierzający do ograniczenia zaufania obywatela do organów Państwa, Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w całości oraz poprzedzającego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. W uzasadnieniu wskazała, że w wywiadzie lekarskim przez niedopatrzenie podała informację o przyjmowanym leku na niedoczynność tarczycy, ponieważ lek ten przyjmowała wyłącznie w czasie ciąży, która zakończyła się dnia [...] września 2014 roku. Podniosła również, że do odwołania nie dołączyła żadnych badań, gdyż w pouczeniu nie zawarto informacji o konieczności przedstawienia takiej dokumentacji. Ponadto uważała, że organ II instancji z urzędu przeprowadzi ponowne badania związane ze złym funkcjonowaniem tarczycy. Do skargi K. G. dołączyła wyniki badań laboratoryjnych z dnia [...] stycznia 2018 r. potwierdzające, że nie ma niedoczynności tarczycy. Jednocześnie oświadczyła, że obecnie nie jest w trakcie leczenia substytucyjnego i od czasu zakończenia ciąży nie stwierdzono u niej żadnych nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem tarczycy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że załączone przez skarżącą do skargi wyniki badań laboratoryjnych z dnia [...] stycznia 2018 r. nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie prawidłowości przeprowadzonych przez RWKL w [...] badań laboratoryjnych, ponieważ postępowanie orzecznicze zakończyło się w dniu [...] listopada 2017 r. poprzez wydanie przez CWKL orzeczenia nr [...]. Organ stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie można ocenić prawidłowości wydanych orzeczeń w oparciu o wyniki badań, które zostały przeprowadzone po zakończeniu postępowania orzeczniczego i nie były znane komisjom wojskowym orzekającym w sprawie. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącego stwierdzają ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia połączonego z określoną kategorią zdrowia - jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej, co w przedmiotowym przypadku także miało miejsce. Przy czym istotą przeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia - tak jak w typowym badaniu lekarskim ale rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służb wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W ramach tak podjętej kontroli sądowej, m.in. aktów organów administracji wojskowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. stwierdzające u skarżącej K. G. niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – Kategoria D. Należy w tym miejscu wskazać, iż szczegółowe warunki orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej określa rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w przepisach art. 30a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r., poz. 144 ze zm.). Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu za niezdolną do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jej stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. W ocenie Sądu orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej podjęte w przedmiotowej sprawie nie spełnia tych kryteriów, a tym samym orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: rozpoznanie. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2017 r. RWKL w [...] u skarżącej rozpoznano: 1. Wyrównana niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia substytucyjnego - § 53 pkt 4, 2. Tatuaż stopy lewej - § 2 pkt 8 3. Blizna pośladka lewego pourazowa i po cięciu cesarskim - § 3 pkt 1W ocenie Komisji rozpoznanie określone w punkcie 1 powoduje niezdolność skarżącej do pełnienia czynnej służby wojskowej. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach wskazanego rozporządzenia ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a zatem takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. Zgodnie z § 23 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej (...) wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, pominął fakty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu, a mianowicie, iż niedoczynność tarczycy występowała u niej wyłącznie w trakcie ciąży, która skończyła się [...] września 2014 r. Skarżąca podała także, że od tego czasu nie stwierdzono u niej żadnych nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem tarczycy, oświadczyła również, że nie jest w trakcie leczenia substytucyjnego. Z akt orzeczniczych wynika, że przeprowadzone w postępowaniu przed RWKL w [...] badanie hormonów tarczycy w kierunku postawionego rozpoznania wskazało, że wyniki skarżącej są w normie, a jedynie na podstawie wywiadu lekarz endokrynolog ustalił, że u skarżącej występuje niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia substytucyjnego. Sąd nie posiada instrumentów prawnych zezwalających na nakazanie organowi przeprowadzenia dowodów, w tym przypadku dodatkowych badań lekarskich skarżącej. Jednakże w ocenie Sądu w sytuacji, gdy skarżąca w odwołaniu oświadczyła, że leki na niedoczynność tarczycy przyjmowała wyłącznie w czasie ciąży i obecnie nie jest w trakcie leczenia substytucyjnego, organ winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości i skierować skarżącą na dodatkowe badania np. USG tarczycy. Skarżąca nie została skierowana na takie badanie ani żadne inne dodatkowe badania. Takie postępowanie organu naruszało dyspozycję art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd przedwczesne było orzeczenie o niezdolności skarżącej do pełnienia czynnej służby wojskowej w czasie pokoju tym bardziej, że na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżąca ponownie zakwestionowała ustalenia Komisji przedstawiając kolejne wyniki badań. W związku z tym, że wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy, zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Ponownie rozpoznając sprawę, organ obowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawione wyżej rozważania. Dokonując oceny zdolności orzekanej do czynnej służby wojskowej, komisja przeprowadzi wszelkie niezbędne w tym celu badania, pozwalające bez żadnej wątpliwości na stwierdzenie, czy wykryta choroba stanowi – według wykazu zamieszczonego w załączniku nr 2 rozporządzenia – podstawę zakwalifikowania do danej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.