II SA/Wa 840/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa oraz czy jego trudna sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., ponieważ sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych. Ponadto, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, stwierdzając, że trudna sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny, wynikająca z niskich dochodów i braku oszczędności, uzasadnia takie rozwiązanie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
R. O. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, utrzymującą się z zasiłku, a jego rodzina (żona, syn, pasierb) jest bezrobotna. Majątek stanowi zadłużone mieszkanie, a zadłużenie wobec znajomych i sąsiadów wynosi 4500 zł. Miesięczne koszty utrzymania to 60 zł za prąd i 75 zł za gaz. Rodzina nie posiada oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. O. adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. O. adwokata z urzędu.
R. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi
na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy oraz w dodatkowych dokumentach ustalono, co następuje.
Skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Utrzymuje się z zasiłku uzyskiwanego co dwa miesiące z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 301 zł.
We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną M. O., synem D. O. oraz pasierbem P. J., którzy są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Z zaświadczenia z dnia [...] wynika, że pasierb nie posiada prawa do zasiłku od dnia 15 marca 2011 r., żona skarżącego nie ma prawa do zasiłku od dnia 26 kwietnia 2011 r., zaś syn od dnia 23 września 2010 r. Majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 48 m2, zadłużone na kwotę 7284,58 zł. (pismo Prezesa Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...]). Zadłużenie wśród znajomych i sąsiadów wynosi 4500 zł. Miesięczny koszt energii elektrycznej to wydatek w wysokości 60 zł, opłata za gaz 75 zł. Wnioskodawca oraz pozostałe osoby we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania.
Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże,
że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Skarżący wykazał, że spełnia ustawową przesłankę. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest w chwili obecnej niezwykle trudna. Strona uzyskuje jedynie niewielki zasiłek, zaś pozostałe osoby we wspólnym gospodarstwie domowym nie mają żadnych dochodów. Wnioskodawca nie posiada też żadnych oszczędności. Wykazano nadto znaczne zadłużenie z tytułu opłat za mieszkanie.
Wobec tego, że strona nie dysponuje w chwili obecnej środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, skarżącemu należało przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło