II SA/Wa 841/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-04

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest całkowicie niezdolna do pracy, utrzymuje się z zasiłków i ma trudną sytuację materialną, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy. W przypadku osoby całkowicie niezdolnej do pracy, utrzymującej się z zasiłków, której sytuacja materialna jest niezwykle trudna, przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest uzasadnione, zwłaszcza w kontekście konstytucyjnej zasady prawa do sądu i przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu środków odwoławczych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 444 zł, ma trudne warunki mieszkaniowe, zły stan zdrowia i jest całkowicie niezdolna do pracy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił ustanowić dla E. W. radcę prawnego, zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego oraz odmówić ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. ustanowić dla E. W. radcę prawnego, 2. zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. o wyznaczenie radcy prawnego dla E. W., 3. odmówić ustanowienia adwokata Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (art. 245 § 3 powołanej ustawy) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 444 zł. Wskazał na trudne warunki mieszkaniowe, zły stan zdrowia oraz oświadczył, że nie posiada przedmiotów wartościowych i oszczędności. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Korzystał w przeszłości z zasiłków celowych pokrywających koszty leczenia i opału. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżący, który jest osobą całkowicie niezdolną do pracy utrzymuje się wyłącznie z zasiłków. Środki, jakimi dysponuje strona z pewnością nie pozwalają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. W świetle przedstawionych przez wnioskodawcę informacji stwierdzić należy, że wykazał, iż spełnia ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 i pkt. 2 postanowienia. W związku z tym, że skarżącemu przyznano w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, brak jest podstaw, aby dodatkowo przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej ustawy, orzeczono jak w pkt. 3 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło